Bạn Có Nên Tin Vào Trực Giác Của Mình?: tài liệu học tiếng Anh

Do you ever get that feeling in your gut that something is the right or wrong decision, but you don't know why?

Bạn có bao giờ linh cảm rằng một quyết định nào đó là đúng hay sai, nhưng lại không biết tại sao không?

Our intuition is often deemed as mysticism or linked with telepathy and premonitions,

Trực giác của chúng ta thường bị xem là điều huyền bí hoặc gắn với thần giao cách cảm và những điềm báo,

but is there a science behind it?

nhưng liệu có cơ sở khoa học nào đằng sau nó không?

Should you trust your intuition? Mạch ý

Bạn có nên tin vào trực giác của mình không?

Understanding something immediately without conscious reasoning

Việc hiểu ngay một điều gì đó mà không cần suy luận có ý thức

is less about seeing into the future and more to do with pattern recognition. Ngữ pháp

không hẳn là nhìn thấy tương lai, mà liên quan nhiều hơn đến khả năng nhận biết các khuôn mẫu.

If I showed you this layout of an actual chess game for 5 seconds, Ngữ pháp

Nếu tôi cho bạn xem thế cờ của một ván cờ thật trong 5 giây,

could you reproduce it?

bạn có thể xếp lại y hệt không?

Studies show that most chess novices can recreate 25% of it, Mạch ý

Các nghiên cứu cho thấy phần lớn người mới chơi cờ có thể tái hiện được 25%,

but chess masters do it with 95% accuracy. Cụm từ

còn các kỳ thủ bậc thầy làm được với độ chính xác 95%.

However,

Tuy nhiên,

if the task is repeated with the pieces in completely random positions,

nếu lặp lại nhiệm vụ này với các quân cờ ở những vị trí hoàn toàn ngẫu nhiên,

both novices and masters only recall 25%.

cả người mới chơi lẫn bậc thầy đều chỉ nhớ được 25%.

The masters don't have photographic memory. Cách dùng từ

Các bậc thầy không hề có trí nhớ nhiếp ảnh.

They simply use their knowledge and intuition

Họ chỉ đơn giản vận dụng kiến thức và trực giác

based on patterns they have seen over years of practice.

dựa trên những khuôn mẫu đã thấy qua nhiều năm luyện tập.

Our brain processes information through both slow and fast thinking.

Não bộ xử lý thông tin bằng cả tư duy chậm lẫn tư duy nhanh.

For example,

Ví dụ,

this math problem will cause a stress response

bài toán này sẽ gây ra phản ứng căng thẳng

and your brain will kick into slow thinking to solve it.

và não bạn sẽ chuyển sang tư duy chậm để giải nó.

But this picture involves fast thinking.

Nhưng bức ảnh này lại liên quan đến tư duy nhanh.

Understanding the emotion of sadness is an immediate brain response,

Việc nhận ra cảm xúc buồn bã là một phản ứng tức thời của não bộ,

and this fast thinking is where intuition lies. Cách dùng từ

và trực giác nằm trong kiểu tư duy nhanh này.

In a similar study on the Japanese board game shogi,

Trong một nghiên cứu tương tự về shogi, trò chơi bàn cờ của Nhật Bản,

participants were asked to solve a checkmate move within 1 second.

những người tham gia được yêu cầu tìm nước chiếu hết trong vòng 1 giây.

With no time for conscious analysis,

Vì không có thời gian phân tích một cách có ý thức,

brain scans showed no activation of the cortex in expert shogi players,

ảnh quét não cho thấy vỏ não của các kỳ thủ shogi lão luyện không hề được kích hoạt,

the part of the brain responsible for conscious thought. Ngữ pháp

đây là phần não chịu trách nhiệm cho suy nghĩ có ý thức.

Instead,

Thay vào đó,

the basal ganglia,

hạch nền,

which is linked to habit formation and automatic behaviors, Cụm từ

vùng liên quan đến việc hình thành thói quen và các hành vi tự động,

was triggered.

lại được kích hoạt.

Interestingly,

Điều thú vị là,

when it comes to complex decisions like buying a house, Cụm từ

khi phải đưa ra những quyết định phức tạp như mua nhà,

while many believe careful thought with the pros and cons list is best, Cụm từ

dù nhiều người tin rằng việc cân nhắc kỹ lưỡng với danh sách ưu và nhược điểm là tốt nhất,

one study actually found that participants made better choices when they went with their snap decision. Ghi chú

một nghiên cứu lại phát hiện những người tham gia lựa chọn tốt hơn khi làm theo quyết định chớp nhoáng của mình.

It turns out we often only take into account a subset of relevant information, Ghi chú

Hóa ra, chúng ta thường chỉ cân nhắc một phần thông tin liên quan,

which can lead to us weighing the importance of each attribute inaccurately. Ngữ pháp

điều này có thể khiến chúng ta đánh giá sai tầm quan trọng của từng yếu tố.

The study also found that those who trusted their gut were more satisfied with their decisions in the long run Thành ngữ

Nghiên cứu cũng phát hiện rằng về lâu dài, những người tin vào trực giác hài lòng hơn với quyết định của mình

than those who thought through the process carefully. Cụm động từ

so với những người suy xét kỹ lưỡng cả quá trình.

However,

Tuy nhiên,

when making simple purchases like which toothpaste to buy where variables are not as complex, Ngữ pháp

với những món hàng đơn giản như chọn loại kem đánh răng, khi các yếu tố không quá phức tạp,

the study found intentional thought and research to be helpful. Ngữ pháp

nghiên cứu cho thấy việc suy nghĩ có chủ đích và tìm hiểu kỹ là hữu ích.

Think you can identify the sound of your own voice? Ý định

Bạn nghĩ mình có thể nhận ra giọng nói của chính mình không?

Surprisingly,

Đáng ngạc nhiên là,

after listening to a recording of many voices in succession, Cụm từ

sau khi nghe bản ghi âm của nhiều giọng nói nối tiếp nhau,

including their own,

trong đó có cả giọng của chính họ,

75% of participants in a study made a mistake recognizing their own voice.

75% người tham gia một nghiên cứu đã nhận nhầm giọng của mình.

But the most fascinating part is that their skin conductance was also measured Ghi chú

Nhưng điều thú vị nhất là độ dẫn điện của da họ cũng được đo

and these levels went much higher when their own voice came on, Cụm động từ

và chỉ số này tăng cao hơn nhiều khi giọng nói của chính họ vang lên,

even though they didn't consciously recognize their voice,

dù họ không hề nhận ra giọng nói ấy một cách có ý thức,

suggesting they had ignored their intuition, Mạch ý

cho thấy họ đã bỏ qua trực giác,

which knew the correct answer first.

vốn biết đáp án đúng trước tiên.

This same phenomenon was shown in a card game that uses four decks of cards.

Hiện tượng tương tự cũng xuất hiện trong một trò chơi bài sử dụng bốn chồng bài.

The participants would select a card from any pile, Ngữ pháp

Những người tham gia sẽ chọn một lá từ bất kỳ chồng bài nào,

which would either be good or bad.

và lá đó có thể mang lại kết quả tốt hoặc xấu.

Without them knowing at first, Ngữ pháp

Ban đầu, họ không hề biết rằng

decks A and B had more bad cards,

chồng A và B có nhiều lá xấu hơn,

while C and D had more good cards.

còn C và D có nhiều lá tốt hơn.

After choosing 10 cards,

Sau khi chọn 10 lá,

the participants had no idea what was happening, Cụm từ

những người tham gia vẫn hoàn toàn không biết chuyện gì đang xảy ra,

but by 50 cards,

nhưng khi đã chọn đến 50 lá,

most would suspect that some decks were better than others.

phần lớn bắt đầu nghi ngờ rằng một số chồng bài tốt hơn những chồng khác.

Finally,

Cuối cùng,

after 80 cards,

sau 80 lá,

they could articulate that decks A and B were bad and C and D were good. Cách dùng từ

họ có thể nói rõ rằng chồng A và B là xấu, còn C và D là tốt.

But again,

Nhưng một lần nữa,

even before they knew it consciously,

ngay cả trước khi họ có ý thức về điều đó,

their skin conductance levels would rise as early as the first 10 cards in response to reaching for pile A and B. Cụm từ

độ dẫn điện của da họ đã tăng ngay từ 10 lá đầu tiên khi họ định đưa tay chọn chồng A và B.

Their skin was already making unconscious signals about the right choice

Làn da của họ đã vô thức phát tín hiệu về lựa chọn đúng

before their conscious mind did. Ngữ pháp

trước khi tâm trí có ý thức làm được điều đó.

Of course,

Tất nhiên,

their skin didn't know the correct answer,

làn da của họ không biết đáp án đúng,

but their unconscious mind began understanding patterns

nhưng tâm trí vô thức đã bắt đầu nhận ra các khuôn mẫu

before their conscious mind had.

trước khi tâm trí có ý thức kịp hiểu.

So,

Vậy,

is following your intuition always the route to go?

làm theo trực giác có phải lúc nào cũng là con đường nên chọn không?

Not in cases of empathy, Mạch ý

Không phải trong những trường hợp cần sự thấu cảm,

it turns out.

theo như kết quả cho thấy.

A study involving over 900 participants

Một nghiên cứu với hơn 900 người tham gia

found that when it came to accurately interpreting and understanding the feelings of others,

cho thấy khi cần diễn giải và thấu hiểu chính xác cảm xúc của người khác,

systematic thinking, Mạch ý

tư duy có hệ thống,

or carefully analyzing the information available before making a decision,

tức là phân tích cẩn thận thông tin hiện có trước khi đưa ra quyết định,

was more successful than going with what feels right. Ngữ pháp

mang lại kết quả tốt hơn so với làm theo điều mình cảm thấy là đúng.

Relying on our past experiences is essentially how our intuition is formed, Ngữ pháp

Việc dựa vào những trải nghiệm trong quá khứ về cơ bản chính là cách trực giác hình thành,

and it has helped our ancestors determine friend from foe. Thành ngữ

và điều này đã giúp tổ tiên chúng ta phân biệt bạn với thù.

However,

Tuy nhiên,

we were given two systems of thinking,

chúng ta có hai hệ thống tư duy,

fast and slow,

nhanh và chậm,

and we recommend that it's best to follow them both.

và chúng tôi cho rằng tốt nhất là vận dụng cả hai.

Special thanks to Audible for supporting this episode

Đặc biệt cảm ơn Audible đã hỗ trợ tập này

to give you a free 30-day trial at audible.com/asap.

để mang đến cho bạn 30 ngày dùng thử miễn phí tại audible.com/asap.

This week,

Tuần này,

we wanted to recommend the book Algorithms to Live By, Thành ngữ

chúng tôi muốn giới thiệu cuốn sách Algorithms to Live By,

which is a really interesting look at how computer algorithms can be applied to your everyday life.

một góc nhìn rất thú vị về cách áp dụng các thuật toán máy tính vào cuộc sống hằng ngày của bạn.

You can get a free 30-day trial at audible.com/asap

Bạn có thể nhận 30 ngày dùng thử miễn phí tại audible.com/asap

and choose from a massive selection.

và lựa chọn từ một kho nội dung khổng lồ.

We love them as they're great when you're on the go. Thành ngữ

Chúng tôi rất thích sách nói vì chúng rất tiện khi bạn đang di chuyển.

And subscribe for more weekly science videos.

Và hãy đăng ký để xem thêm video khoa học mới mỗi tuần.