TRIẾT HỌC - Plato: tài liệu học tiếng Anh

Athens 2400 years ago, it's a compact place.

Athens 2400 năm trước là một nơi nhỏ bé đông đúc.

Only about a quarter of a million people live here.

Chỉ có khoảng một phần tư triệu người sống ở đây.

There are fine baths, theaters, temples, shopping arcades, and gymnasiums.

Có những nhà tắm, nhà hát, đền thờ, khu mua sắm và phòng tập thể dục tuyệt đẹp.

It's warm for more than half the year.

Thời tiết ấm áp trong hơn nửa năm.

This is also home to the world's first true and probably greatest philosopher, Plato.

Đây cũng là quê hương của triết gia đích thực đầu tiên và có lẽ là vĩ đại nhất thế giới, Plato.

Born into a prominent and wealthy family in the city,

Sinh ra trong một gia đình danh giá và giàu có trong thành phố,

Plato devoted his life to one goal, Cụm từ

Plato đã cống hiến cả cuộc đời mình cho một mục tiêu,

helping people to reach a state of what he termed Eudaimonia or fulfillment. Văn hóa

giúp mọi người đạt đến một trạng thái mà ông gọi là Eudaimonia hay sự viên mãn.

Plato is often confused with Socrates. Cụm từ

Plato thường bị nhầm lẫn với Socrates.

Socrates was an older friend who taught Plato a lot but didn't write any books.

Socrates là một người bạn lớn tuổi đã dạy Plato rất nhiều nhưng không viết cuốn sách nào.

Plato wrote lots of them,

Plato thì viết rất nhiều,

36, all dialogues,

36 cuốn, tất cả đều là đối thoại,

beautifully crafted scripts of imaginary discussions

những kịch bản được trau chuốt tuyệt đẹp về các cuộc thảo luận tưởng tượng

in which Socrates is always allotted a starring role. Cụm từ

trong đó Socrates luôn được giao vai chính.

Among them,

Trong số đó,

The Republic, The Symposium, The Laws, The Meno, and The Apology.

Cộng hòa, Bữa tiệc, Pháp luật, Meno, và Lời xin lỗi.

Plato had four big ideas for making life more fulfilled.

Plato có bốn ý tưởng lớn để làm cho cuộc sống trở nên viên mãn hơn.

First big idea,

Ý tưởng lớn đầu tiên,

think more.

hãy suy nghĩ nhiều hơn.

We rarely give ourselves time to think carefully and logically about our lives

Chúng ta hiếm khi cho bản thân thời gian để suy nghĩ cẩn thận và có logic về cuộc sống của mình

and how to live them.

và cách để sống.

Sometimes we just go along with what the Greeks called doxa Ghi chú

Đôi khi chúng ta chỉ hùa theo những gì người Hy Lạp gọi là doxa

or popular opinions.

hay quan điểm đại chúng.

In the 36 books he wrote,

Trong 36 cuốn sách ông viết,

Plato showed this common-sense to be riddled with errors, Thành ngữ

Plato đã chỉ ra lẽ thường này chứa đầy lỗi lầm,

prejudice, and superstition.

định kiến và mê tín.

Fame is great.

Sự nổi tiếng là tuyệt vời.

Follow your heart.

Hãy làm theo trái tim mình.

Money is the key to a good life.

Tiền bạc là chìa khóa của một cuộc sống tốt đẹp.

The problem is popular opinions edge us towards the wrong values, Cách dùng từ

Vấn đề là những quan điểm đại chúng đẩy chúng ta về phía những giá trị,

careers, and relationships.

sự nghiệp, và các mối quan hệ sai lầm.

Plato's answer is know yourself. Văn hóa

Câu trả lời của Plato là hãy hiểu chính mình.

It means doing a special kind of therapy,

Nó có nghĩa là thực hiện một loại liệu pháp đặc biệt,

philosophy.

triết học.

Subjecting your ideas to examination Cụm từ

Đưa các ý tưởng của bạn vào quá trình kiểm chứng

rather than acting on impulse. Cụm từ

thay vì hành động theo sự bốc đồng.

If you strengthen your self-knowledge,

Nếu bạn củng cố sự tự nhận thức của mình,

you don't get so pulled around by feelings.

bạn sẽ không bị cảm xúc lôi kéo quá nhiều.

Plato compared the role of our feelings Mạch ý

Plato đã so sánh vai trò của cảm xúc của chúng ta

to being dragged dangerously along

với việc bị kéo lê một cách nguy hiểm

by a group of wild horses.

bởi một bầy ngựa hoang.

In honor of his mentor and friend Socrates,

Để tôn vinh người thầy và người bạn Socrates của mình,

this kind of examination is called a Socratic discussion. Văn hóa

loại hình kiểm chứng này được gọi là một cuộc thảo luận Socratic.

You can have it with yourself or ideally with another person

Bạn có thể thực hiện điều đó với chính mình hoặc lý tưởng nhất là với một người khác

who isn't trying to catch you out Cụm động từ

người không cố gắng bắt bẻ bạn

but wants to help you clarify your own ideas.

mà muốn giúp bạn làm rõ ý tưởng của chính mình.

Second big idea,

Ý tưởng lớn thứ hai,

let your lover change you.

hãy để người yêu của bạn thay đổi bạn.

That sounds weird if you think that love means finding someone

Điều đó nghe có vẻ kỳ lạ nếu bạn nghĩ rằng tình yêu có nghĩa là tìm một người

who wants you just the way you are. Cụm từ

muốn bạn giữ nguyên con người thật của bạn.

In The Symposium, Văn hóa

Trong Bữa tiệc,

Plato's play about a dinner party

vở kịch của Plato về một bữa tiệc tối

where a group of friends drink too much and get talking about love, sex, and relationships,

nơi một nhóm bạn uống quá nhiều và bắt đầu nói về tình yêu, tình dục, và các mối quan hệ,

Plato says true love is admiration.

Plato nói tình yêu đích thực là sự ngưỡng mộ.

In other words, Mạch ý

Nói cách khác,

the person you need to get together with Cụm động từ

người mà bạn cần gắn bó cùng

should have very good qualities which you yourself lack. Ngữ pháp

nên có những phẩm chất rất tốt mà bản thân bạn còn thiếu.

Let's say they should be really brave Mạch ý

Giả sử họ nên thực sự dũng cảm

or organized or warm and sincere.

hoặc có tổ chức hoặc ấm áp và chân thành.

By getting close to this person, Ngữ pháp

Bằng cách đến gần người này,

you can become a little like they are.

bạn có thể trở nên hơi giống họ.

The right person for us

Người phù hợp với chúng ta

helps us grow to our full potential. Cụm từ

giúp chúng ta phát triển đến toàn bộ tiềm năng của mình.

For Plato,

Đối với Plato,

in a good relationship,

trong một mối quan hệ tốt đẹp,

a couple shouldn't love each other exactly as they are right now.

một cặp đôi không nên yêu nhau chính xác như con người hiện tại của họ.

They should be committed to educating each other Cụm từ

Họ nên cam kết giáo dục lẫn nhau

and to enduring the stormy passages this inevitably involves. Thành ngữ

và chịu đựng những giai đoạn giông bão mà điều này chắc chắn sẽ kéo theo.

Each person should want to seduce the other Cách dùng từ

Mỗi người nên muốn quyến rũ người kia

into becoming a better version of themselves.

trở thành một phiên bản tốt hơn của chính họ.

Three,

Thứ ba,

decode the message of beauty.

giải mã thông điệp của cái đẹp.

Everyone pretty much likes beautiful things, Cụm từ

Hầu như ai cũng thích những thứ đẹp đẽ,

Plato was the first to ask,

Plato là người đầu tiên hỏi,

why do we like them?

tại sao chúng ta lại thích chúng?

He found a fascinating reason.

Ông đã tìm ra một lý do hấp dẫn.

Beautiful objects are whispering important truths Thành ngữ

Những vật thể đẹp đẽ đang thì thầm những sự thật quan trọng

to us about the good life.

cho chúng ta về một cuộc sống tốt đẹp.

We find things beautiful

Chúng ta thấy mọi thứ đẹp đẽ

when we unconsciously sense in them qualities we need Ngữ pháp

khi chúng ta vô thức cảm nhận được ở chúng những phẩm chất mà chúng ta cần

but are missing in our lives.

nhưng lại đang thiếu vắng trong cuộc sống của mình.

Gentleness,

Sự dịu dàng,

harmony, balance,

sự hài hòa, sự cân bằng,

peace, strength.

sự bình yên, sức mạnh.

Beautiful objects,

Những vật thể đẹp đẽ,

therefore, Mạch ý

vì thế,

have a really important function.

có một chức năng thực sự quan trọng.

They help to educate our souls.

Chúng giúp giáo dục tâm hồn chúng ta.

Ugliness is a serious matter too.

Sự xấu xí cũng là một vấn đề nghiêm trọng.

It parades dangerous and damaged characteristics in front of us.

Nó phơi bày những đặc điểm nguy hiểm và tổn thương trước mặt chúng ta.

It makes it harder to be wise, kind, and calm.

Nó khiến việc trở nên khôn ngoan, tử tế và bình tĩnh trở nên khó khăn hơn.

Plato sees art as therapeutic. Cụm từ

Plato xem nghệ thuật như một liệu pháp.

It's the duty of poets and painters and nowadays novelists, Ngữ pháp

Nghĩa vụ của các nhà thơ và họa sĩ và ngày nay là các tiểu thuyết gia,

TV producers, and designers

nhà sản xuất truyền hình, và nhà thiết kế

to help us to live good lives.

là giúp chúng ta sống một cuộc sống tốt đẹp.

Four,

Bốn,

reform society.

cải cách xã hội.

Plato spent a lot of time thinking

Plato đã dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ

how the government and society should ideally be.

chính phủ và xã hội lý tưởng nên như thế nào.

He was the world's first utopia thinker.

Ông là nhà tư tưởng không tưởng đầu tiên của thế giới.

In this,

Trong chuyện này,

he was inspired by Athens's great rival, Văn hóa

ông đã được truyền cảm hứng từ đối thủ lớn của Athens,

Sparta.

Sparta.

This was a city-sized machine Thành ngữ

Đây là một cỗ máy cỡ một thành phố

for turning out great soldiers. Cụm động từ

để nhào nặn ra những người lính vĩ đại.

Everything the Spartans did,

Mọi thứ người Sparta làm,

how they raised their children,

cách họ nuôi dạy con cái,

how their economy was organized,

cách nền kinh tế của họ được tổ chức,

whom they admired,

người họ ngưỡng mộ,

how they had sex,

cách họ quan hệ tình dục,

what they ate,

những gì họ ăn,

was tailored to that one goal. Cụm từ

đều được điều chỉnh cho mục tiêu duy nhất đó.

And Sparta was hugely successful

Và Sparta đã cực kỳ thành công

from a military point of view. Cụm từ

từ quan điểm quân sự.

But that wasn't Plato's concern.

Nhưng đó không phải là mối quan tâm của Plato.

He wanted to know,

Ông muốn biết,

how could a society get better at producing not military power, Ngữ pháp

làm thế nào một xã hội có thể giỏi hơn trong việc sản sinh ra không phải sức mạnh quân sự,

but fulfilled people?

mà là những con người viên mãn?

In his book,

Trong cuốn sách của mình,

The Republic,

Cộng hòa,

Plato identifies a number of changes that should be made.

Plato chỉ ra một số thay đổi cần được thực hiện.

Athenian society was very focused on the rich,

Xã hội Athens rất tập trung vào người giàu,

like the louche aristocrat Alcibiades, Cách dùng từ

như nhà quý tộc tha hóa Alcibiades,

and sports celebrities like the boxer Milo of Croton.

và những người nổi tiếng trong thể thao như võ sĩ Milo của Croton.

Plato wasn't impressed.

Plato không hề ấn tượng.

It really matters who we admire

Việc chúng ta ngưỡng mộ ai thực sự quan trọng

because celebrities influence our outlook,

bởi vì những người nổi tiếng ảnh hưởng đến thế giới quan,

ideas, and conduct.

ý tưởng, và hành vi của chúng ta.

And bad heroes give glamour to flaws of character. Thành ngữ

Và những anh hùng tồi tệ mang lại vẻ hào nhoáng cho những khiếm khuyết trong tính cách.

Plato therefore wanted to give Athens new celebrities,

Do đó, Plato muốn mang đến cho Athens những người nổi tiếng mới,

replacing the current crop with ideally wise and good people he called guardians, Ghi chú

thay thế lứa hiện tại bằng những người khôn ngoan và tốt bụng lý tưởng mà ông gọi là những người bảo vệ,

models for everyone's good development.

hình mẫu cho sự phát triển tốt đẹp của mọi người.

These people would be distinguished by their record of public service, Cụm từ

Những người này sẽ được phân biệt bằng thành tích phục vụ cộng đồng của họ,

their modesty and simple habits,

sự khiêm tốn và thói quen giản dị của họ,

their dislike of the limelight, Thành ngữ

sự chán ghét của họ đối với sự chú ý,

and their wide and deep experience.

và kinh nghiệm sâu rộng của họ.

They would be the most honored and admired people in society.

Họ sẽ là những người được tôn vinh và ngưỡng mộ nhất trong xã hội.

He also wanted to end democracy in Athens.

Ông cũng muốn chấm dứt nền dân chủ ở Athens.

He wasn't crazy. Mạch ý

Ông không hề điên.

He just observed how few people think

Ông chỉ quan sát thấy có quá ít người suy nghĩ

properly before they vote.

đúng đắn trước khi họ bỏ phiếu.

And therefore,

Và do đó,

we get very substandard rulers.

chúng ta có được những nhà cai trị rất kém cỏi.

He didn't want to replace democracy with a horrid dictatorship,

Ông không muốn thay thế nền dân chủ bằng một chế độ độc tài khủng khiếp,

but he wanted to prevent people from voting Ngữ pháp

mà ông muốn ngăn mọi người bỏ phiếu

until they'd started to think rationally.

cho đến khi họ bắt đầu suy nghĩ lý trí.

That is,

Nghĩa là,

until they'd become philosophers.

cho đến khi họ trở thành triết gia.

Otherwise,

Mặt khác,

government would just be a kind of mob rule. Văn hóa

chính phủ sẽ chỉ là một kiểu thống trị của đám đông.

To help the process,

Để giúp ích cho quá trình này,

Plato started a school,

Plato đã mở một ngôi trường,

The Academy in Athens, Văn hóa

Học viện ở Athens,

which lasted a good 300 years. Cách dùng từ

kéo dài suốt 300 năm.

There,

Ở đó,

pupils learnt not just maths and spelling, Ngữ pháp

học sinh không chỉ học toán và chính tả,

but also how to be good and kind.

mà còn học cách trở nên tốt bụng và tử tế.

His ultimate goal

Mục tiêu cuối cùng của ông

was that politicians should become philosophers.

là các chính trị gia nên trở thành triết gia.

The world will not be right,

Thế giới sẽ không đi đúng hướng,

he said,

ông nói,

until kings become philosophers or philosophers kings. Ngữ pháp

cho đến khi các vị vua trở thành triết gia hoặc các triết gia trở thành vua.