NƯỚC.: tài liệu học tiếng Anh

Hey, Vsauce.

Xin chào, Vsauce.

Michael here and I'm in London, right outside Buckingham Palace.

Michael đây, và tôi đang ở London, ngay bên ngoài Cung điện Buckingham.

Oh, I'm actually running a little bit late for tea with the Queen. Cụm từ

Ồ, thật ra tôi đang hơi trễ giờ uống trà với Nữ hoàng.

Yeah, she's really into tea. Cụm từ

Đúng vậy, bà ấy cực kỳ mê trà.

But do you know what tea's mainly made out of?

Nhưng bạn có biết trà chủ yếu được làm từ gì không?

Water.

Nước.

And so today, Mạch ý

Vì vậy hôm nay,

we're going to talk about water.

chúng ta sẽ nói về nước.

Now,

Giờ thì,

we all know that water is vital for life on Earth to exist

ai cũng biết nước là yếu tố thiết yếu để sự sống trên Trái Đất tồn tại

and that water covers more than 70% of Earth's surface.

và nước bao phủ hơn 70% bề mặt Trái Đất.

But before we talk about liquid water,

Nhưng trước khi nói về nước ở thể lỏng,

I want to talk about a culinary treat that occurs when you put a piece of bread on the ground and then,

tôi muốn nói về một món ăn thú vị được tạo ra khi bạn đặt một lát bánh mì xuống đất, rồi,

at the exact same time,

vào chính xác cùng một thời điểm,

on the other side of the Earth,

ở phía bên kia Trái Đất,

the exact geographical opposite point,

tại điểm đối diện chính xác về mặt địa lý,

you have someone else put another piece of bread. Ngữ pháp

bạn nhờ một người khác đặt thêm một lát bánh mì.

Earth sandwich. Văn hóa

Bánh sandwich Trái Đất.

That's right.

Đúng vậy.

It's a challenge that was popularized by Ze Frank.

Đây là một thử thách được Ze Frank phổ biến.

And it turns out that making an Earth sandwich is incredibly difficult. Cụm từ

Và hóa ra làm một chiếc sandwich Trái Đất khó kinh khủng.

Why?

Tại sao?

Because of water.

Vì nước.

That's right.

Đúng vậy.

If you take a globe and you look at it so that France is right there in the middle, Ngữ pháp

Nếu bạn lấy một quả địa cầu và nhìn sao cho nước Pháp nằm ngay chính giữa,

you're only looking at one-half of the Earth.

bạn chỉ đang nhìn thấy một nửa Trái Đất.

But from that perspective, Mạch ý

Nhưng từ góc nhìn đó,

you are looking at almost 90% of Earth's dry land.

bạn đang thấy gần 90% phần đất liền của Trái Đất.

It's all right there on that one side.

Tất cả đều nằm ngay ở một phía ấy.

It's known as the land hemisphere. Văn hóa

Nó được gọi là bán cầu đất liền.

And the other side,

Còn phía bên kia,

the exact other half of the Earth is called the water hemisphere.

đúng nửa còn lại của Trái Đất được gọi là bán cầu nước.

Now,

Giờ thì,

you might be saying to yourself, Mạch ý

có thể bạn đang tự nhủ,

"Okay, great.

“Được rồi, tuyệt.

So Earth sandwiches are almost always soggy.

Vậy là sandwich Trái Đất hầu như lúc nào cũng sũng nước.

Why should I care?" Ý định

Tại sao mình phải quan tâm chứ?”

I don't know.

Tôi không biết.

But here's something that you should care about, Mạch ý

Nhưng đây là điều mà bạn nên quan tâm,

the Three Gorges Dam in China. Văn hóa

Đập Tam Hiệp ở Trung Quốc.

One of the largest hydroelectric dams ever constructed, Ngữ pháp

Một trong những đập thủy điện lớn nhất từng được xây dựng,

completed in 2006,

hoàn thành vào năm 2006,

and upon completion, Cách dùng từ

và sau khi hoàn thành,

it fundamentally changed something about Earth.

nó đã thay đổi căn bản một điều về Trái Đất.

You know how a figure skater, Mạch ý

Bạn biết đấy, một vận động viên trượt băng nghệ thuật,

spinning in place, Cụm từ

khi xoay tại chỗ,

can slow down their speed by moving their arms out, Cụm động từ

có thể giảm tốc độ bằng cách dang hai tay,

by moving some of their body mass away from the middle of their body.

tức là đưa một phần khối lượng cơ thể ra xa tâm cơ thể.

Well,

À,

the same thing can happen to Earth.

điều tương tự cũng có thể xảy ra với Trái Đất.

The Three Gorges Dam did exactly what a figure skater does when they move their arms away from their center.

Đập Tam Hiệp đã làm đúng điều mà một vận động viên trượt băng làm khi đưa hai tay ra xa tâm cơ thể.

It transferred 39 trillion kilograms of water 175 meters above sea level. Cụm từ

Nó đã chuyển 39 nghìn tỷ kilôgam nước lên độ cao 175 mét so với mực nước biển.

NASA calculated that that massive amount of water moved caused Earth's rotation to slow down Ngữ pháp

NASA tính toán rằng lượng nước khổng lồ bị dịch chuyển đó đã khiến tốc độ tự quay của Trái Đất chậm lại

so that every day of your life since that dam was finished has been longer by 0.06 microseconds. Ngữ pháp

vì thế mỗi ngày trong cuộc đời bạn kể từ khi con đập hoàn thành dài thêm 0,06 micrô giây.

It's not something that for all intents and purposes you have to worry about. Thành ngữ

Xét trên thực tế, đây không phải là điều bạn cần lo lắng.

If you are worried,

Nếu bạn vẫn lo,

you might be hydrophobic. Cách dùng từ

có thể bạn mắc chứng sợ nước.

But you're in good company. Thành ngữ

Nhưng bạn không hề đơn độc.

There are a lot of good hydrophobic materials

Có rất nhiều vật liệu kỵ nước tuyệt vời

and they behave in some pretty cool ways.

và chúng thể hiện những hành vi khá thú vị.

Hydrophobic materials are resistant to getting wet. Cụm từ

Vật liệu kỵ nước không dễ bị ướt.

That's right.

Đúng vậy.

They're usually made out of hydrocarbons that don't form good hydrogen bonds with water molecules. Ghi chú

Chúng thường được tạo thành từ các hiđrocacbon không tạo liên kết hiđrô tốt với các phân tử nước.

And because it takes more energy for the water to spread out on those surfaces, Ngữ pháp

Và vì nước cần nhiều năng lượng hơn để lan ra trên những bề mặt đó,

the water just sticks together. Cụm động từ

các phân tử nước cứ bám lấy nhau.

It coheres to itself and forms nice little spheres.

Chúng tự kết dính và tạo thành những khối cầu nhỏ xinh.

Now,

Giờ thì,

in certain cases,

trong một số trường hợp,

super-hydrophobia occurs and it looks awesome.

hiện tượng siêu kỵ nước xảy ra và trông cực kỳ ấn tượng.

The leaves of the lotus plant do this.

Lá sen có đặc tính này.

And when water falls on them,

Và khi nước rơi lên lá,

the water just floats around

nước cứ nổi và lăn quanh

like some big old blob of liquid mercury or something. Ghi chú

như một khối thủy ngân lỏng to đùng hay gì đó tương tự.

It's a very bizarre trick and I have you guys to thank for bringing it to my attention. Cụm từ

Đây là một hiện tượng rất kỳ lạ, và tôi phải cảm ơn các bạn vì đã khiến tôi chú ý đến nó.

In fact,

Thật ra,

it was that message that inspired me to do an episode about water in the first place. Ghi chú

chính tin nhắn đó đã khiến tôi nảy ra ý tưởng làm một tập về nước.

So thanks.

Vậy nên, cảm ơn các bạn.

One final note on hydrophobia. Mạch ý

Một lưu ý cuối cùng về chứng sợ nước.

It can happen in humans.

Nó có thể xảy ra ở con người.

And I don't mean being afraid of swimming or not liking the ocean. Mạch ý

Và tôi không nói đến việc sợ bơi hay không thích đại dương.

I mean an actual psychological aversion to the sight of water. Cách dùng từ

Ý tôi là sự ác cảm thực sự về mặt tâm lý khi nhìn thấy nước.

Rabies is a virus that

Bệnh dại là một bệnh do vi-rút gây ra và

if left untreated, Ngữ pháp

nếu không được điều trị,

can lead to severe neurological damage. Cụm từ

có thể dẫn đến tổn thương thần kinh nghiêm trọng.

In the late stages of rabies, Cụm từ

Ở giai đoạn cuối của bệnh dại,

the victim salivates constantly,

nạn nhân liên tục tiết nước bọt,

but their throat and jaw become paralyzed,

nhưng cổ họng và hàm của họ bị tê liệt,

which means that the body cannot control the fluid in its own mouth

nghĩa là cơ thể không thể kiểm soát chất lỏng trong chính miệng mình

and is in a constant fear of drowning.

và luôn trong trạng thái sợ bị chết đuối.

This man has contracted rabies and is in the late stages of the disease. Cách dùng từ

Người đàn ông này đã mắc bệnh dại và đang ở giai đoạn cuối của bệnh.

As he attempts to take a drink of fluid,

Khi anh ta cố uống chất lỏng,

his body recoils instinctively,

cơ thể anh ta giật lùi lại theo bản năng,

as if the water might burn him. Ngữ pháp

như thể nước có thể thiêu đốt anh ta.

But thanks to vaccination efforts, Cụm từ

Nhưng nhờ những nỗ lực tiêm chủng,

the threat of rabies all over the world has been significantly reduced.

mối đe dọa từ bệnh dại trên toàn thế giới đã giảm đáng kể.

Now,

Giờ thì,

we could say a lot of other stuff about water,

chúng ta còn có thể nói rất nhiều điều khác về nước,

but I might save that for another episode. Cụm từ

nhưng có lẽ tôi sẽ để dành cho một tập khác.

In the meantime,

Trong lúc đó,

and as always,

và như mọi khi,

thanks for watching.

cảm ơn các bạn đã theo dõi.