Quá khứ chúng ta không bao giờ có thể trở lại – The Anthropocene Reviewed: tài liệu học tiếng Anh

Today, we're doing something different.

Hôm nay, chúng ta sẽ làm một điều gì đó khác biệt.

Our friend John Green will read a story from his podcast The Anthropocene Reviewed.

Người bạn John Green của chúng ta sẽ đọc một câu chuyện từ podcast The Anthropocene Reviewed của anh ấy.

We hope you enjoy it, and we'll be back with a regular video soon.

Chúng tôi hy vọng bạn sẽ thích nó, và chúng tôi sẽ sớm trở lại với video thông thường.

So, if you've ever been or had a child,

Vậy nên, nếu bạn từng là một đứa trẻ hoặc đã có con,

you will likely already be familiar with hand stencils. Cụm từ

rất có thể bạn đã quen thuộc với những bản in khuôn bàn tay.

They were the first figurative art made by both our kids somewhere between the ages of 2 and 3.

Chúng là tác phẩm nghệ thuật tượng hình đầu tiên mà cả hai đứa trẻ của chúng tôi làm ra vào khoảng 2 đến 3 tuổi.

My children spread the fingers of one hand out across a piece of paper,

Các con tôi xòe các ngón tay của một bàn tay ra trên một mảnh giấy,

and then with the help of a parent, traced their five fingers. Cụm từ

rồi với sự giúp đỡ của cha mẹ, vẽ theo đường viền của năm ngón tay.

I remember my son's face as he lifted his hand

Tôi nhớ khuôn mặt của con trai mình khi thằng bé nhấc tay lên

and looked absolutely shocked to see the shape of his hand still on the paper,

và trông hoàn toàn bị sốc khi thấy hình dạng bàn tay của mình vẫn còn trên giấy,

a semi-permanent record of himself.

một bản ghi chép bán vĩnh viễn về bản thân nó.

I am extremely happy that my children are no longer 3,

Tôi vô cùng hạnh phúc vì các con tôi không còn ở độ tuổi lên 3 nữa,

and yet to look at their little hands from those early artworks Ngữ pháp

nhưng khi nhìn vào những bàn tay nhỏ bé của chúng từ những tác phẩm nghệ thuật đầu đời đó

is to be inundated with a strange soul-splitting joy. Thành ngữ

tôi lại tràn ngập một niềm vui kỳ lạ như xé rách tâm hồn.

Those pictures remind me that they are not just growing up, Ghi chú

Những bức tranh đó nhắc nhở tôi rằng chúng không chỉ đang lớn lên,

but also growing away from me, running toward their own lives.

mà còn đang dần rời xa tôi, chạy hướng tới cuộc sống của riêng chúng.

But of course, that's meaning I am applying to their hand stencils, Cụm từ

Nhưng tất nhiên, đó là ý nghĩa mà tôi đang gán cho những bản in khuôn tay của chúng,

and that complicated relationship between art and its viewers

và mối quan hệ phức tạp đó giữa nghệ thuật và những người chiêm ngưỡng nó

is never more fraught than when we are looking deeply into the past. Ngữ pháp

không bao giờ trở nên căng thẳng hơn thế khi chúng ta nhìn sâu vào quá khứ.

In September of 1940, an 18-year-old mechanic named Marcel Ravidat was walking his dog Robot

Vào tháng 9 năm 1940, một thợ máy 18 tuổi tên là Marcel Ravidat đang đi dạo cùng chú chó Robot của mình

in the countryside of southwestern France when the dog disappeared down a hole.

ở vùng nông thôn Tây Nam nước Pháp thì chú chó biến mất xuống một cái hố.

Robot eventually returned,

Robot cuối cùng cũng quay trở lại,

but the next day Ravidat went to the spot with three friends to explore the hole.

nhưng ngày hôm sau, Ravidat đã cùng ba người bạn đến địa điểm đó để khám phá cái hố.

And after quite a bit of digging, Cụm từ

Và sau một thời gian khá dài đào bới,

they discovered a cave with walls covered with paintings,

họ đã phát hiện ra một hang động với những bức tường phủ đầy những bức tranh,

including over 900 paintings of animals,

bao gồm hơn 900 bức tranh về các loài động vật,

horses, stags, bison, and also species that are now extinct,

ngựa, hươu, bò rừng, và cả những loài hiện đã tuyệt chủng,

including a woolly rhinoceros.

trong đó có cả tê giác lông cừu.

The paintings were astonishingly detailed and vivid,

Các bức tranh chi tiết và sống động đến kinh ngạc,

with red, yellow, and black paint made from pulverized mineral pigments

với các màu sơn đỏ, vàng và đen được làm từ bột màu khoáng nghiền nát

that were usually blown through a narrow tube, possibly a hollowed bone, onto the walls of the cave.

thường được thổi qua một ống hẹp, có thể là một khúc xương rỗng, lên các vách hang động.

It would eventually be established that these artworks were at least 17,000 years old. Ngữ pháp

Cuối cùng, người ta xác định được rằng những tác phẩm nghệ thuật này đã ít nhất 17.000 năm tuổi.

Two of the boys who visited the cave that day were so profoundly moved by the art they saw Ngữ pháp

Hai trong số những cậu bé đến thăm hang động ngày hôm đó đã vô cùng xúc động trước tác phẩm nghệ thuật mà chúng nhìn thấy

that they camped outside the cave to protect it for over a year.

đến nỗi chúng đã cắm trại bên ngoài hang động để bảo vệ nó trong hơn một năm.

After World War II, the French government took over protection of the site, Cụm động từ

Sau Thế chiến II, chính phủ Pháp đã tiếp quản việc bảo vệ khu di tích,

and the cave was open to the public in 1948.

và hang động được mở cửa cho công chúng vào năm 1948.

When Picasso saw the cave paintings on a visit that year,

Khi Picasso nhìn thấy những bức tranh hang động trong một chuyến thăm vào năm đó,

he reportedly said, "We have invented nothing." Văn hóa

người ta kể lại rằng ông đã nói: "Chúng ta chưa phát minh ra điều gì cả."

There are many mysteries at Lascaux.

Có rất nhiều bí ẩn ở Lascaux.

Why, for instance, Mạch ý

Ví dụ như, tại sao

are there no paintings of reindeer,

lại không có bức tranh nào về tuần lộc,

which we know were the primary source of food for the Paleolithic humans who lived in that cave? Cụm từ

loài vật mà chúng ta biết là nguồn thức ăn chính của người Paleolithic (thời kỳ Đồ đá cũ) sống trong hang động đó?

Why were they so much more focused on painting animals than painting human forms? Ngữ pháp

Tại sao họ lại tập trung vào việc vẽ động vật nhiều hơn rất nhiều so với việc vẽ hình hài con người?

Why are certain areas of the cave filled with images,

Tại sao một số khu vực nhất định của hang động lại chứa đầy hình ảnh,

including pictures on the ceiling that required the building of scaffolding to create,

bao gồm cả những bức tranh trên trần nhà đòi hỏi phải dựng giàn giáo mới có thể vẽ được,

while other areas have only a few paintings?

trong khi các khu vực khác lại chỉ có một vài bức tranh?

And were the paintings spiritual? Here are our sacred animals. Mạch ý

Và những bức tranh này mang tính tâm linh chăng? Đây là những con vật linh thiêng của chúng ta.

Or were they practical? Here is a guide to some of the animals that might kill you.

Hay chúng mang tính thực tế? Đây là hướng dẫn về một số loài vật có thể giết chết bạn.

Aside from the animals, Mạch ý

Bên cạnh các loài động vật,

there are nearly a thousand abstract signs and shapes we cannot interpret,

có gần một nghìn ký hiệu và hình dạng trừu tượng mà chúng ta không thể giải mã,

and also several negative hand stencils, Cách dùng từ

và cả một số bản in khuôn tay âm bản,

as they are known by art historians.

như cách các nhà sử học nghệ thuật vẫn gọi chúng.

These are the paintings that most interest me.

Đây là những bức tranh khiến tôi hứng thú nhất.

They were created by pressing one hand with fingers splayed against the wall of the cave, Cách dùng từ

Chúng được tạo ra bằng cách ấn một bàn tay với các ngón tay xòe ra vào tường hang động,

and then blowing pigment,

sau đó thổi bột màu,

leaving the area around the hand painted.

để lại vùng xung quanh bàn tay được tô màu.

Similar hand stencils have been found in caves around the world,

Những bản in khuôn tay tương tự đã được tìm thấy trong các hang động trên khắp thế giới,

from Indonesia to Spain to Australia to the Americas to Africa.

từ Indonesia đến Tây Ban Nha, đến Úc, đến châu Mỹ và châu Phi.

We have found these memories of hands Thành ngữ

Chúng ta đã tìm thấy những ký ức của những đôi bàn tay này

from 15 or 30 or even 40,000 years ago.

từ 15, 30 hoặc thậm chí 40.000 năm trước.

These hand stencils remind us of how different life was in the distant past.

Những bản in khuôn tay này nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống trong quá khứ xa xôi đã khác biệt đến nhường nào.

Amputations, likely from frostbite, are common in Europe,

Việc cắt cụt chi, có thể do bị bỏng lạnh, rất phổ biến ở châu Âu,

and so you often see negative hand stencils with three or four fingers,

vì vậy bạn thường thấy những bản in khuôn tay âm bản có ba hoặc bốn ngón tay,

and life was short and difficult.

và cuộc sống khi đó thật ngắn ngủi và khó khăn.

As many as a quarter of women died in childbirth. Cụm từ

Có tới 1/4 số phụ nữ tử vong khi sinh nở.

Around 50% of children died before the age of five.

Khoảng 50% trẻ em tử vong trước 5 tuổi.

But they also remind us that the humans of the past were as human as we are. Ngữ pháp

Nhưng chúng cũng nhắc nhở chúng ta rằng con người trong quá khứ cũng giống như con người chúng ta.

Their hands indistinguishable from ours. Mạch ý

Bàn tay của họ không thể phân biệt được với bàn tay của chúng ta.

These communities hunted and gathered,

Những cộng đồng này săn bắt và hái lượm,

and there were no large caloric surpluses. Cách dùng từ

và không có nguồn calo dư thừa lớn nào.

So every healthy person would have had to contribute to the acquisition of food and water. Ngữ pháp

Vì vậy, mọi người khỏe mạnh đều phải đóng góp vào việc tìm kiếm thức ăn và nước uống.

And yet somehow, they still made time to create art, Cụm từ

Tuy nhiên, bằng cách nào đó, họ vẫn dành thời gian để sáng tạo nghệ thuật,

almost as if art isn't optional for humans. Ngữ pháp

gần như thể nghệ thuật không phải là một sự lựa chọn không bắt buộc đối với con người.

We see all kinds of hands stenciled on cave walls,

Chúng ta thấy đủ mọi loại bàn tay được in trên các vách hang động,

children and adults, but almost always the fingers are spread,

của trẻ em và người lớn, nhưng gần như lúc nào các ngón tay cũng xòe ra,

like my kids' hand stencils.

giống như những bản in khuôn tay của các con tôi vậy.

I'm no Jungian, but it's fascinating and a little strange Ý định

Tôi không phải là nhà phân tâm học Jungian, nhưng thật hấp dẫn và có chút kỳ lạ

that so many Paleolithic humans,

khi có rất nhiều người ở thời kỳ Đồ đá cũ,

who couldn't possibly have had any contact with each other, created the same paintings the same way. Ngữ pháp

những người không thể có bất kỳ sự liên hệ nào với nhau, lại tạo ra những bức tranh giống nhau theo cùng một cách thức.

Paintings that we are still making.

Những bức tranh mà ngày nay chúng ta vẫn đang làm.

But then again, what the Lascaux art means to me is likely very different Ngữ pháp

Nhưng một lần nữa, ý nghĩa của nghệ thuật Lascaux đối với tôi có thể rất khác

from what it meant to the people who made it.

so với ý nghĩa của nó đối với những người đã làm ra nó.

Some academics theorized that the hand stencils were part of hunting rituals.

Một số học giả đưa ra giả thuyết rằng những bản in khuôn tay là một phần của các nghi lễ săn bắn.

Then there's always the possibility that the hand was just a convenient model Cụm từ

Cũng luôn có khả năng bàn tay chỉ là một mô hình thuận tiện

situated at the end of the wrist.

nằm ở cuối cổ tay.

To me, though, the hand stencils at Lascaux say, "I was here." Thành ngữ

Tuy nhiên, đối với tôi, những bản in khuôn tay ở Lascaux đang nói rằng: "Tôi đã ở đây."

They say, "You are not new."

Chúng đang nói: "Bạn không phải là người đầu tiên."

And because they are negative prints surrounded by red pigment,

Và bởi vì chúng là những bản in âm bản được bao quanh bởi sắc tố đỏ,

they also looked to me like something out of a horror movie, Thành ngữ

trông chúng cũng giống như một thứ gì đó bước ra từ phim kinh dị đối với tôi,

like ghostly hands reaching up from some bloody background.

giống như những bàn tay ma quái vươn lên từ một bối cảnh đẫm máu nào đó.

They remind me that, as Alice Walker wrote,

Chúng nhắc tôi nhớ rằng, như Alice Walker đã viết,

"All history is current." Thành ngữ

"Tất cả lịch sử đều là hiện tại."

The Lascaux cave has been closed to the public for many years now.

Hang động Lascaux đã bị đóng cửa không cho công chúng vào thăm trong nhiều năm nay.

Too many contemporary humans breathing inside of it

Quá nhiều người đương thời hít thở bên trong nó

led to the growth of mold and lichens, which has damaged some of the art. Cụm từ

đã dẫn đến sự phát triển của nấm mốc và địa y, làm hỏng một số tác phẩm nghệ thuật.

Just the act of looking at something can ruin it, I guess. Ngữ pháp

Chỉ riêng hành động nhìn vào một thứ gì đó thôi cũng có thể hủy hoại nó, tôi đoán vậy.

But tourists can still visit an imitation cave called Lascaux II,

Nhưng du khách vẫn có thể tham quan một hang động mô phỏng có tên là Lascaux II,

in which the artwork has been meticulously recreated.

trong đó các tác phẩm nghệ thuật đã được tái tạo lại một cách tỉ mỉ.

Humans making fake cave art to save real cave art

Con người làm ra nghệ thuật hang động giả để cứu nghệ thuật hang động thật

may feel like peak Anthropocene behavior, Cách dùng từ

có thể cho cảm giác như hành vi đỉnh cao của Kỷ Nhân sinh (Anthropocene),

but I have to confess that even though I am a jaded and cynical semi-professional reviewer of human activity, Ý định

nhưng tôi phải thú nhận rằng mặc dù tôi là một nhà phê bình bán chuyên nghiệp, chán chường và hay hoài nghi về hoạt động của con người,

I actually find it overwhelmingly hopeful Ngữ pháp

tôi thực sự cảm thấy tràn trề hy vọng

that four teenagers and a dog named Robot discovered a cave with 17,000-year-old handprints,

rằng bốn thanh thiếu niên và một chú chó tên là Robot đã khám phá ra một hang động với những dấu tay 17.000 năm tuổi,

That the cave was so overwhelmingly beautiful Ngữ pháp

Rằng hang động đó đẹp một cách choáng ngợp đến nỗi

that two of those teenagers devoted themselves to its protection.

hai trong số những thanh thiếu niên đó đã cống hiến hết mình để bảo vệ nó.

And that when we humans became a danger to that caves' beauty, Cụm từ

Và rằng khi con người chúng ta trở thành mối nguy hiểm đối với vẻ đẹp của hang động đó,

we agreed to stop going.

chúng ta đã đồng ý dừng việc đặt chân tới đó.

Lascaux is there. You cannot visit.

Lascaux ở đó. Bạn không thể ghé thăm.

You can go to the fake cave we've built and see nearly identical hand stencils,

Bạn có thể đến hang động giả mà chúng tôi đã xây dựng và xem những bản in khuôn tay gần như giống hệt,

but you will know this is not the thing itself, but a shadow of it. Thành ngữ

nhưng bạn sẽ biết đây không phải là bản gốc, mà chỉ là một cái bóng của nó.

This is a handprint, but not a hand. Mạch ý

Đây là một dấu tay, chứ không phải một bàn tay.

This is a memory that you cannot return to. Thành ngữ

Đây là một ký ức mà bạn không thể quay trở lại.

All of which makes the cave very much like the past it represents. Mạch ý

Tất cả những điều đó khiến cho hang động này rất giống với quá khứ mà nó đại diện.

We hope you enjoyed this video, even if it was different.

Chúng tôi hy vọng bạn đã thích video này, mặc dù nó có sự khác biệt.

Check out John Green's podcast The Anthropocene Reviewed,

Hãy ghé nghe podcast The Anthropocene Reviewed của John Green,

where he poetically reviews the human world we live in.

nơi anh ấy đánh giá một cách đầy chất thơ về thế giới loài người mà chúng ta đang sống.

John is a good friend of Kurzgesagt.

John là một người bạn tốt của Kurzgesagt.

In fact, without his channel Crash Course, Ngữ pháp

Trên thực tế, nếu không có kênh Crash Course của anh ấy,

that he and his brother Hank started years ago, Kurzgesagt would not exist,

mà anh ấy và anh trai Hank đã bắt đầu nhiều năm trước, Kurzgesagt sẽ không tồn tại,

because it was the original inspiration for what we do today.

bởi vì đó là nguồn cảm hứng ban đầu cho những gì chúng tôi làm ngày nay.

And over the years, John and Hank have helped us in a multitude of ways,

Và qua nhiều năm, John và Hank đã giúp đỡ chúng tôi bằng vô số cách,

from advice to just being friends.

từ những lời khuyên cho đến việc chỉ đơn giản là những người bạn.

So check out The Anthropocene Reviewed or any of their many channels.

Vì vậy, hãy xem thử The Anthropocene Reviewed hoặc bất kỳ kênh nào trong số nhiều kênh của họ.