Bạn Hoàn Toàn Không Biết Gandalf Thực Sự Là Gì Đâu: tài liệu học tiếng Anh

The Lord of the Rings has lots of different kinds of people,

Chúa tể những chiếc nhẫn có rất nhiều loại người khác nhau,

Elven people,

tộc Tiên,

Dwarven people,

tộc Người Lùn,

tree people,

người cây,

half-sized people,

người bán nhân,

even people people.

thậm chí cả con người.

There's like a million pages of background

Có khoảng một triệu trang nền tảng

explaining this world that goes much deeper than the books or the movies,

giải thích thế giới này sâu xa hơn rất nhiều so với sách hay phim,

but if you don't want to read it all,

nhưng nếu bạn không muốn đọc hết ngần ấy,

here's a 4-minute summary starting with wizards.

thì đây là bản tóm tắt 4 phút bắt đầu với các pháp sư.

It's easy to mistake the wizards as humans trained in magic like elsewhere, Ngữ pháp

Rất dễ nhầm lẫn pháp sư là những con người được đào tạo về phép thuật như ở những nơi khác,

but in the Lord of the Rings wizards are low-ish level angels.

nhưng trong Chúa tể những chiếc nhẫn, các pháp sư là những thiên thần cấp thấp.

They're called Istari,

Họ được gọi là Istari,

get ready for lots of names in this video,

hãy chuẩn bị tinh thần cho rất nhiều cái tên trong video này,

and there are five of them.

và có năm người trong số họ.

Saruman the White,

Saruman Trắng,

Gandalf the Grey,

Gandalf Xám,

Radagast the Brown,

Radagast Nâu,

and the two Blue Wizards.

và hai Pháp sư Xanh.

Their power comes mostly from being supernatural Ngữ pháp

Sức mạnh của họ phần lớn đến từ việc là những thực thể siêu nhiên

and not so much from book learning.

và không hẳn từ việc học qua sách vở.

They're sent, by who? Cách dùng từ

Họ được cử đến, bởi ai?

We'll get to that in a second, Mạch ý

Chúng ta sẽ nói đến điều đó ngay thôi,

to help the people of the world stand against evil,

để giúp các dân tộc trên thế giới đứng lên chống lại cái ác,

not wildly successfully either. Ý định

mặc dù cũng không thành công rực rỡ cho lắm.

Saruman, the leader of the five with a mind of metal and wheels, Thành ngữ

Saruman, thủ lĩnh của năm người, mang một tâm trí của kim loại và bánh răng,

gets corrupted.

đã bị tha hóa.

Radagast gets distracted by all the pretty nature.

Radagast bị xao nhãng bởi thiên nhiên tươi đẹp.

The Blue Wizards just kind of fade into the East,

Các Pháp sư Xanh thì biến mất vào phương Đông,

possibly starting cults of magic.

có lẽ là đi lập các giáo phái phép thuật.

And it's only Gandalf that stays true to the quest. Cụm từ

Và chỉ có Gandalf là trung thành với nhiệm vụ.

Now, where there's angels, there's a god. Ngữ pháp

Mà, ở đâu có thiên thần, ở đó có chúa trời.

And in this universe, that's Eru Ilúvatar.

Và trong vũ trụ này, đó là Eru Ilúvatar.

In the beginning, there was naught but Eru and the infinite timeless nothing, Ghi chú

Lúc ban đầu, không có gì ngoài Eru và cõi hư vô vô tận vượt thời gian,

which is rather boring,

như thế thì khá là nhàm chán,

so he created lots of angels to keep him company. Cụm từ

nên ông đã tạo ra rất nhiều thiên thần để bầu bạn.

Ilúvatar's angels are called the Ainur and are divided into two groups,

Các thiên thần của Ilúvatar được gọi là Ainur và được chia thành hai nhóm,

the Valar, guardians of the world,

các Valar, những vệ thần của thế giới,

of which there are 14 or 15 depending on who you want to count,

có khoảng 14 hoặc 15 vị tùy thuộc vào cách bạn đếm,

and their servants, the Maiar.

và những người hầu của họ, các Maiar.

So, the wizards are the Istari, a subset of the Maiar, Cách dùng từ

Vậy, các pháp sư là Istari, một tập hợp con của Maiar,

which serve the Valar, all created by Ilúvatar.

phục vụ cho các Valar, tất cả đều do Ilúvatar tạo ra.

Ilúvatar and all his angels sang together to make the world.

Ilúvatar và tất cả các thiên thần của mình đã cùng nhau ca hát để tạo ra thế giới.

The harmony started out great, but there was one Valar named Melkor, Cụm động từ

Sự hòa hợp ban đầu rất tuyệt vời, nhưng có một Valar tên là Melkor,

and just from the name Melkor, you know what's going to happen

và chỉ nghe cái tên Melkor thôi, bạn đã biết chuyện gì sẽ xảy ra

even before learning he's also the smartest and the most powerful of the angels,

ngay cả trước khi biết hắn cũng là người thông minh nhất và mạnh nhất trong các thiên thần,

and also a bit of a loner. Cụm từ

và cũng có chút cô độc.

Melkor didn't want just to be part of the chorus

Melkor không muốn chỉ là một phần của dàn đồng ca

like his dimmer Valar co-workers.

giống như những đồng nghiệp Valar mờ nhạt hơn của mình.

He wanted his own song in creation,

Hắn muốn bài hát của riêng mình trong quá trình sáng thế,

and so his voice became discordant from the others

và thế là giọng hát của hắn trở nên lạc điệu so với những người khác

and created all the suffering and evil in the world.

và tạo ra mọi đau khổ cũng như cái ác trên thế giới.

But Melkor's song also attracted some Maiar to his side,

Nhưng bài hát của Melkor cũng thu hút một số Maiar về phe hắn,

including the Balrogs,

bao gồm cả loài Balrog,

which means the Balrog is a low-level angel,

điều đó có nghĩa Balrog là một thiên thần cấp thấp,

making him on the same level of the power org chart as Gandalf, Ngữ pháp

xếp ngang hàng với Gandalf trên sơ đồ quyền lực,

which explains why an old man can hold his ground against a giant lava monster. Thành ngữ

điều này giải thích lý do tại sao một ông lão có thể cầm cự trước một con quái vật dung nham khổng lồ.

Through his discordant singing,

Thông qua bài hát lạc điệu của mình,

Melkor also created some of the evil creatures in the world,

Melkor cũng tạo ra một số sinh vật xấu xa trên thế giới,

such as the dragons and trolls,

chẳng hạn như rồng và quỷ khổng lồ (troll),

which finally gets us to things that aren't angels.

điều này cuối cùng cũng đưa chúng ta đến với những thứ không phải là thiên thần.

Other Valar also made their own non-angelic creations,

Các Valar khác cũng tạo ra những sinh vật không phải thiên thần của riêng họ,

though in a more cooperative spirit with Ilúvatar.

mặc dù với tinh thần hợp tác hơn với Ilúvatar.

Manwë makes the great eagles,

Manwë tạo ra loài đại bàng khổng lồ,

Aulë made the dwarves,

Aulë tạo ra người lùn,

and his wife Yavanna made all of the animals and plants in the world

và vợ của ông, Yavanna, tạo ra mọi loài động thực vật trên thế giới

before capping off that minor task with the ents, Cụm động từ

trước khi khép lại nhiệm vụ nhỏ đó bằng người Ent,

her own race of sentient creatures.

chủng tộc sinh vật có tri giác của riêng bà.

While Ilúvatar seemed happy to leave it to his Valar to make most of the stuff, Ngữ pháp

Dù Ilúvatar dường như vui vẻ để các Valar tạo ra hầu hết mọi thứ,

he did personally create men and elves,

ông đã đích thân tạo ra con người và loài tiên,

which makes them special and kind of above all the other living creatures.

điều này khiến họ trở nên đặc biệt và phần nào vượt trội hơn mọi sinh vật sống khác.

Sorry, dwarves.

Xin lỗi nhé, người lùn.

And of these two, the men are Ilúvatar's favorite children,

Và trong hai loài này, con người là những đứa con cưng của Ilúvatar,

and he shows this by giving men shorter lives than everybody else,

ông thể hiện điều này bằng cách cho con người tuổi thọ ngắn hơn bất kỳ ai khác,

and also the gift of death. Văn hóa

và cũng ban tặng món quà là cái chết.

Thanks a lot, Dad. Ý định

Cảm ơn cha nhiều.

But their short lives set them apart from the other creatures, Cụm động từ

Nhưng cuộc đời ngắn ngủi khiến họ tách biệt với các sinh vật khác,

and they aren't tied to the music of creation and the world like everyone else,

và họ không bị trói buộc vào bản nhạc sáng thế cùng thế giới như những loài khác,

and so are able to forge their own futures. Thành ngữ

nhờ đó có khả năng tự rèn giũa tương lai của chính mình.

These qualities make them the get-stuff-done species of Middle-earth. Cách dùng từ

Những phẩm chất này khiến họ trở thành giống loài "giải quyết được việc" của Trung Địa.

Elves on the other hand are so connected to the world, Mạch ý

Mặt khác, loài tiên lại quá gắn bó với thế giới,

they're practically made of nature.

về cơ bản họ được tạo ra từ thiên nhiên.

Same with the dwarves in their own way,

Người lùn cũng tương tự theo cách riêng của họ,

and the ents, of course.

và tất nhiên là cả loài Ent nữa.

These species all but follow the flow of nature, Cách dùng từ

Những giống loài này hầu như chỉ tuân theo dòng chảy của thiên nhiên,

and it's partly why the humans have such a hard time getting them to do anything, Ngữ pháp

và đó một phần là lý do tại sao con người rất khó bảo họ làm bất cứ điều gì,

even when faced with armies of orcs, Ngữ pháp

ngay cả khi phải đối mặt với đội quân Orc,

which brings us to orcs. Mạch ý

điều này đưa chúng ta đến với loài Orc.

Melkor was powerful, but couldn't make his own creatures as great as the elves and men,

Melkor rất mạnh, nhưng không thể tạo ra những sinh vật vĩ đại như tiên và con người,

and so cheated by corrupting some of them in the beginning

vì vậy hắn đã gian lận bằng cách tha hóa một số trong số họ lúc ban đầu

and selectively breeding them over the generations into these creatures.

và lai tạo có chọn lọc qua nhiều thế hệ để biến thành những sinh vật này.

This business Melkor was up to of torturing elves, making monsters,

Công việc mà Melkor đang làm là tra tấn tiên, tạo ra quái vật,

recruiting angels from the other side, eventually,

thu nạp các thiên thần từ phe bên kia, cuối cùng,

but unsurprisingly, led to a war that Melkor loses

không có gì đáng ngạc nhiên, đã dẫn đến một cuộc chiến mà Melkor thua

and got him banished into the void. Ngữ pháp

và khiến hắn bị trục xuất vào cõi hư vô.

All of the conflict in the Lord of the Rings comes long after

Tất cả các xung đột trong Chúa tể những chiếc nhẫn đều xảy ra rất lâu sau

the epic good versus evil fight of that universe.

trận chiến kinh điển giữa thiện và ác của vũ trụ đó.

Sauron, the big bad who caused all of the trouble in these books, Cách dùng từ

Sauron, kẻ phản diện lớn gây ra mọi rắc rối trong những cuốn sách này,

was just one of the Maiar,

chỉ là một trong các Maiar,

though an unusually powerful one,

mặc dù là một Maiar đặc biệt mạnh mẽ,

who started his career as Melkor's lieutenant. Cụm từ

kẻ đã bắt đầu sự nghiệp với tư cách là phó tướng của Melkor.

After the war, he did make a ring to focus his strength, Ngữ pháp

Sau chiến tranh, hắn đã thực sự tạo ra một chiếc nhẫn để tập trung sức mạnh của mình,

but that's a story for another time. Mạch ý

nhưng đó là câu chuyện cho lần khác.

Last but not least, we have the hobbits. Mạch ý

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, chúng ta có các Hobbit.

Even though they seem related to dwarves,

Mặc dù họ có vẻ liên quan đến người lùn,

what with living underground and the vertical challenge, Ghi chú

với việc sống dưới lòng đất và có chiều cao khiêm tốn,

hobbits are a subspecies of men.

nhưng Hobbit là một phân loài của con người.

For such an important and pivotal race, Ngữ pháp

Đối với một chủng tộc quan trọng và mang tính then chốt như vậy,

there is little written of their origin other than the phrase related to men.

có rất ít ghi chép về nguồn gốc của họ ngoài cụm từ có liên quan đến con người.

Turns out, with a million pages, Mạch ý

Hóa ra là, với cả một triệu trang,

you still can't talk about everything,

bạn vẫn không thể nói về mọi thứ,

just like in a 4-minute video.

giống hệt như trong một video dài 4 phút.