Tại sao Sầu riêng Nonthaburi lại Đắt đỏ đến vậy | So Expensive: tài liệu học tiếng Anh

Just one, 2.5 kg durian from Nonthaburi, Thailand

Chỉ một quả sầu riêng nặng 2,5 kg từ Nonthaburi, Thái Lan,

can cost $380.

cũng có thể có giá 380 đô la.

Yet the fruit has a smell

Thế nhưng, loại quả này lại có mùi

that some people find extremely unpleasant.

mà một số người thấy vô cùng khó chịu.

In fact, durian is banned

Trên thực tế, sầu riêng bị cấm

in several airports and hotels around the world.

tại một số sân bay và khách sạn trên khắp thế giới.

But in Asia and the Pacific Islands,

Nhưng ở châu Á và các đảo Thái Bình Dương,

durian is known as the king of fruit. Ghi chú

sầu riêng được mệnh danh là vua của các loại trái cây.

In 2019, one Nonthaburi durian sold Cụm từ

Năm 2019, một quả sầu riêng Nonthaburi đã được bán

at auction for $48,000.

với giá 48.000 đô la tại một cuộc đấu giá.

So what draws people to this pungent spiky fruit?

Vậy điều gì khiến người ta mê mẩn loại quả gai góc, nặng mùi này?

And why is it so expensive?

Và tại sao nó lại đắt đến vậy?

Thailand is expected to harvest Ngữ pháp

Thái Lan dự kiến sẽ thu hoạch

almost 1 million metric tons of durian in 2021.

gần 1 triệu tấn sầu riêng vào năm 2021.

Durian is native to several tropical climates around the world, Cụm từ

Sầu riêng có nguồn gốc ở nhiều vùng khí hậu nhiệt đới trên thế giới,

including Thailand.

trong đó có Thái Lan.

Thailand alone grows over 300 varieties,

Chỉ riêng Thái Lan đã trồng hơn 300 giống,

but the most expensive durians are grown in Nonthaburi province.

nhưng những quả sầu riêng đắt nhất được trồng ở tỉnh Nonthaburi.

They're known as Nont durian. Văn hóa

Chúng được gọi là sầu riêng Nont.

Nont makes up the highest grade of durian in Thailand Cụm động từ

Nont là loại sầu riêng cao cấp nhất ở Thái Lan

and is often given as a token of respect. Cụm từ

và thường được dùng làm quà để thể hiện sự kính trọng.

But even among Nont durians,

Nhưng ngay cả trong số sầu riêng Nont,

two varieties stand out. Cụm động từ

vẫn có hai giống nổi bật:

The most expensive Kan Yao durian

sầu riêng Kan Yao đắt nhất

and the slightly more affordable Mon Thong durian.

và sầu riêng Mon Thong có giá mềm hơn đôi chút.

bang ka muan ngan model thi ba wa ok ma tuk luk

“Đôi khi, việc này giống như tạo ra từng tác phẩm riêng: mỗi quả làm ra

ta ka mai muan kan tuk luk.

đều không giống bất kỳ quả nào khác.

Rot cha man ka ja ta ta kan tuk luk

Hương vị cũng khác nhau ở từng quả;

man mai muan kan tuk luk muan kan ka ku."

không có hai quả nào hoàn toàn giống nhau.”

Nont durian is described as having refined and sweet pulp Ngữ pháp

Sầu riêng Nont được mô tả là có phần thịt mịn và ngọt,

with a mild fragrance and creamy texture.

hương thơm nhẹ và kết cấu mềm mịn như kem.

Whereas other lesser grade durians Mạch ý

Trong khi đó, sầu riêng cấp thấp hơn

are said to have a stronger smell and a watery texture.

được cho là có mùi nồng hơn và kết cấu nhiều nước.

Nont durian has a distinct taste and smell

Sầu riêng Nont có hương vị và mùi thơm đặc trưng

for two main reasons: Mạch ý

vì hai lý do chính:

Nonthaburi's environment

môi trường của Nonthaburi

and the growing practices of its farmers.

và phương pháp canh tác của nông dân nơi đây.

Nonthaburi province has been a center for durian farming

Tỉnh Nonthaburi đã là trung tâm trồng sầu riêng

in Thailand for over 300 years.

của Thái Lan trong hơn 300 năm.

Farmers in this region have been honing their technique for generations, Ngữ pháp

Nông dân vùng này đã trau dồi kỹ thuật qua nhiều thế hệ,

using their resources and skill to grow the highest quality durians possible.

tận dụng tài nguyên và tay nghề để trồng ra sầu riêng chất lượng cao nhất có thể.

One of the resources they depend on is the Chao Phraya River,

Một trong những nguồn tài nguyên họ dựa vào là sông Chao Phraya,

which flows through Nonthaburi and fertilizes the soil.

con sông chảy qua Nonthaburi và giúp đất thêm màu mỡ.

tang ta samai pu ya ta yai a ka.

“Chúng tôi đã làm vậy từ thời ông bà.

Mi bai tong la mi phut ta kun phua pu.

Chúng tôi dùng lá chuối và trồng các loại cây họ đậu

Pua hai a bam run din yu ta lot wela ka.

để đất luôn được bồi bổ.

Rot cha loi ta ta jak thi un."

Vì thế, hương vị ở đây khác với những nơi khác.”

But the river water isn't used

Nhưng nước sông không được dùng

to water the durian trees themselves.

để tưới trực tiếp cho cây sầu riêng.

Farmers in Nonthaburi prefer to buy fresh water,

Nông dân ở Nonthaburi thích mua nước sạch hơn,

which they believe improves the final quality of the durian.

vì họ tin rằng cách này giúp nâng cao chất lượng cuối cùng của sầu riêng.

Khong khon un khao ku khau chai nam

“Nông dân ở nơi khác có thể dùng

nam ba dan nam nam nai mae nam lam tan dai

nước ngầm hoặc nước từ sông, suối.

ta khong jang wat non tong chai nam pa pa

Nhưng ở tỉnh Nonthaburi, chúng tôi phải dùng nước máy.

ku kun tam suai ku ka tong suai nam la a.

Nghĩa là làm vườn thì phải mua nước.

Ka ku ta wela pu tu lian non nia

Khi trồng sầu riêng Nonthaburi,

kau ja pu dai kan withi

chúng tôi áp dụng phương pháp này:

Kan yok khok yok hai sung kun la ka pu ton mai

đắp đất thành mô cao rồi trồng cây,

pu ton mai tai khon ton pua hai khwam chun

sau đó trồng thêm cây quanh gốc để giữ ẩm.

la ka lot nam tuk wan wan la khang ton chao."

Và ngày nào cũng tưới một lần vào buổi sáng.”

After planting,

Sau khi trồng,

it takes about 6 years for a healthy durian tree to bear fruit. Ngữ pháp

một cây sầu riêng khỏe mạnh mất khoảng sáu năm mới ra quả.

Once the trees start to flower,

Khi cây bắt đầu ra hoa,

farmers count the days until the fruits are ripe.

nông dân đếm từng ngày cho đến khi quả chín.

Depending on the breed, Ngữ pháp

Tùy vào giống,

this can span 90 to 150 days.

quá trình này có thể kéo dài từ 90 đến 150 ngày.

But it's not only the time and labor Ngữ pháp

Nhưng không chỉ thời gian và công sức

that make Nont durian so pricey.

khiến sầu riêng Nont đắt đến vậy.

The costs to provide this kind of care add up. Cụm động từ

Chi phí cho mức độ chăm sóc này cũng ngày một tăng.

Just the water costs about $2,200 per year.

Chỉ riêng tiền nước đã vào khoảng 2.200 đô la mỗi năm.

wa ta nu pen chao suan na nu pu kan yao a

“Giả sử tôi là chủ vườn và trồng Kan Yao.

pi ni tang suan nu mi 10 luk.

Năm nay, cả vườn của tôi chỉ có 10 quả.

Nu kai kan yao 10 luk nai raka lo la 160

Nếu tôi bán 10 quả Kan Yao đó với giá 160,

160 ba muan khon un khao a.

tức 160 baht mỗi kg như những người khác,

Nu ja dai ka nam kun mai?"

liệu tôi có thu hồi nổi tiền nước không?”

Farmers have to constantly check the trees

Nông dân phải liên tục kiểm tra cây

and look for any infections or insects,

để tìm dấu hiệu nhiễm bệnh hoặc côn trùng,

and they wrap each durian in plastic to protect it.

đồng thời bọc từng quả sầu riêng bằng nhựa để bảo vệ.

They must harvest the durians one by one,

Họ phải thu hoạch từng quả một,

when each fruit is perfectly ripe.

đúng lúc mỗi quả chín hoàn hảo.

la ka yon lo ma thi la 1 luk.

“Sau đó, chúng tôi hạ từng quả xuống.

Lao ja mai ta lo ton na

Chúng tôi không hái hết quả trên cây cùng một lúc.

lao ja ka ta sa pho ton thi ka.

Chúng tôi chỉ cắt những quả đã già.

Ta ta pen si nam tan la khua kaeng khua po nia

Khi phần chóp chuyển màu nâu, cuống cứng và phình ra,

ka ku sama ta dai."

thì quả đã có thể được thu hoạch.”

These time-consuming and labor-intensive techniques Cách dùng từ

Những kỹ thuật tốn nhiều thời gian và công sức này

have a major impact on the flavor and final value of Nont durian. Cụm từ

ảnh hưởng lớn đến hương vị và giá trị sau cùng của sầu riêng Nont.

A 2.5 kg Mon Thong durian from Apiranya Farm

Một quả sầu riêng Mon Thong nặng 2,5 kg từ Apiranya Farm

can cost over $100.

có thể có giá hơn 100 đô la.

That's about a third of the price of Kan Yao, Cụm từ

Mức này bằng khoảng một phần ba giá của Kan Yao,

making it a more popular and affordable option for customers. Ngữ pháp

nên đây là lựa chọn phổ biến và vừa túi tiền hơn với khách hàng.

"Ka thi chop pen phiset ka ja pen mon tong ka

“Giống tôi đặc biệt yêu thích là Mon Thong.

pho wa ku man ja pen arai thi nuea ta la khon

Vì khi nói đến phần thịt quả, mỗi người

ka ja chop mai muan kan no

lại có sở thích khác nhau.

ta thi phi chop mon tong pho wa nuea khau ja la-iat

Tôi thích Mon Thong vì thịt của nó mịn

nuea khau ja nem.

và chắc.

La ta aroi loi nia ka ku tong krop nok wan nai yang nia ka

Muốn thật ngon thì bên ngoài phải giòn, bên trong phải ngọt.

ka ku ja aroi an nia ka ku thi pen to thi chop ka. Ka."

Chính điều đó làm nó ngon và trở thành giống yêu thích của tôi.”

Kan Yao, on the other hand, Mạch ý

Trong khi đó, Kan Yao

is the most expensive Nont durian you can buy.

là loại sầu riêng Nont đắt nhất mà bạn có thể mua.

Depending on its size,

Tùy theo kích cỡ,

Kan Yao durians from Apiranya Farm

sầu riêng Kan Yao từ Apiranya Farm

can range from about $380 to $530 per fruit. Cụm từ

có giá từ khoảng 380 đến 530 đô la mỗi quả.

But despite Kan Yao's steep price, Ngữ pháp

Nhưng bất chấp mức giá cao của Kan Yao,

demand for this variety is growing

nhu cầu đối với giống này vẫn đang tăng

and supply can't keep up. Cụm động từ

và nguồn cung không thể theo kịp.

khon chong kan yao praman 60 luk ku tem muan la na.

“Khoảng 60 quả Kan Yao đã được đặt trước; giờ kín đơn rồi.

Lo la 5,000 ba na mai mi luk ka tan dai to loi na.

Giá là 5.000 baht mỗi kg nhưng không khách nào mặc cả.

Ta yot kan yao samrap pi na nia

Còn về đơn đặt Kan Yao cho năm sau,

phi ki order ma na ton nia

tính đến thời điểm này,

ku chong pai yu thi 60 70 luk la na.

đã có 60 đến 70 quả được đặt trước.

Sung yang mai ru loi na wa pi na kan yao ja tit dai

Trong khi chúng tôi còn chưa biết năm sau cây sẽ đậu được bao nhiêu quả Kan Yao

pho kap phon phalit thi chong mai."

và sản lượng có đủ đáp ứng số đơn đã đặt hay không.”

One of the main challenges is the climate crisis.

Một trong những thách thức chính là khủng hoảng khí hậu.

to thi akat plian pleng

“Thời tiết đang thay đổi.

pho wa jang wat non lom rop duai mu ban

Tỉnh Nonthaburi bị bao quanh bởi các khu dân cư

lom rop duai khon muang.

và khu đô thị.

Ka ku du la yak nit nung nai ja nam nao nam sia

Vì vậy, việc chăm sóc khó hơn đôi chút do nước ô nhiễm, nước thải,

fan phit mora phit arai yang nia.

mưa thất thường và gió mùa trái mùa.

Ta lao ka chai chai pra khong duai kan prap phumi sat

Nhưng chúng tôi cố ứng phó bằng cách điều chỉnh cảnh quan.

pu ton tong lang hai rop suan

Chúng tôi trồng cây vông quanh vườn

chuai prap un na phum hai yen kun arai yang nia ka."

để giúp hạ nhiệt độ.”

The tropical climate required to grow durian

Khí hậu nhiệt đới cần thiết để trồng sầu riêng

also makes the farms susceptible to floods, storms, Cụm từ

cũng khiến các trang trại dễ bị ảnh hưởng bởi lũ lụt, bão

and other extreme weather.

và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác.

In 1995 and 2011,

Vào năm 1995 và 2011,

floods destroyed almost all of the durian trees in Nonthaburi.

lũ lụt đã phá hủy gần như toàn bộ cây sầu riêng ở Nonthaburi.

In 2011, about 1,100 acres of durian trees were leveled Cách dùng từ

Năm 2011, khoảng 1.100 mẫu Anh trồng sầu riêng bị san phẳng

and only 17 acres survived.

và chỉ còn 17 mẫu Anh sống sót.

After this, Benjamat had to start the 6-year process over. Cụm động từ

Sau đó, Benjamat phải bắt đầu lại quy trình sáu năm từ đầu.

ton man ka ja yai kan nia.

“Bình thường cây sẽ lớn hơn thế này.

Sung ja pen phan mon tong.

Đây là giống Mon Thong.

A yu ying nan rot cha ying aroi tu lian a."

Cây càng lâu năm thì sầu riêng càng ngon.”

The global market for durian is expected to reach

Thị trường sầu riêng toàn cầu được dự báo sẽ đạt

over $28 billion by 2025.

hơn 28 tỷ đô la vào năm 2025.

And that means Apiranya and other Nonthaburi farms

Điều đó có nghĩa là Apiranya và các trang trại khác ở Nonthaburi

will likely continue selling out of Nont durian Cụm động từ

có thể sẽ tiếp tục bán hết sạch sầu riêng Nont

in the years to come. Cụm từ

trong nhiều năm tới.