Đây Là Những Dấu Hiệu Cho Thấy Bạn Đang Dậy Thì: tài liệu học tiếng Anh

So you're starting to get hair in weird places

Vậy là bạn bắt đầu mọc lông ở những chỗ kỳ lạ

and that cute girl at school is starting to make you feel very uncomfortable

và cô bé dễ thương ở trường bắt đầu làm bạn cảm thấy rất bối rối

in one of those same weird places.

ở một trong những chỗ kỳ lạ đó.

No need to freak out. Cụm động từ

Không cần phải hoảng sợ.

You're just going through puberty. Cụm động từ

Bạn chỉ đang trải qua tuổi dậy thì.

But what exactly happens to your body Mạch ý

Nhưng chính xác thì điều gì xảy ra với cơ thể bạn

as you enter this troublesome stage of development

khi bạn bước vào giai đoạn phát triển đầy rắc rối này

and how can you be sure you're finally entering puberty?

và làm sao bạn có thể chắc chắn rằng mình cuối cùng cũng bước vào tuổi dậy thì?

That's how we'll find out today.

Đó là những gì chúng ta sẽ tìm hiểu hôm nay.

In this episode of The Infographics Show,

Trong tập này của The Infographics Show,

how do you know you're going through puberty?

làm sao bạn biết mình đang trải qua tuổi dậy thì?

Puberty is the natural development of an animal

Dậy thì là sự phát triển tự nhiên của một loài động vật

from adolescent youth to sexual adult.

từ thời thanh thiếu niên sang người trưởng thành về mặt tình dục.

Most animals take just a few years to go from birth to sexual maturity Ngữ pháp

Hầu hết các loài động vật chỉ mất vài năm để đi từ khi sinh ra đến khi trưởng thành về mặt tình dục

with the African killifish being the fastest maturing vertebrate at an incredible 2 weeks. Ngữ pháp

với cá killifish châu Phi là động vật có xương sống trưởng thành nhanh nhất trong vòng 2 tuần đáng kinh ngạc.

We're betting those of you waking up every morning to fresh zits

Chúng tôi cá là những ai thức dậy mỗi sáng với những nốt mụn mới

would kill for it all to be over in just 2 weeks. Thành ngữ

sẽ đánh đổi tất cả để mọi thứ kết thúc chỉ trong 2 tuần.

In nature, maturity is a balancing act for each species. Thành ngữ

Trong tự nhiên, sự trưởng thành là một hành động cân bằng đối với mỗi loài.

A longer adolescence allows for greater brain development Cụm từ

Quá trình vị thành niên dài hơn cho phép sự phát triển não bộ lớn hơn

and advanced learning techniques, but it also puts a species at serious risk of extinction Cụm từ

và các kỹ thuật học tập tiên tiến, nhưng nó cũng đặt loài vào nguy cơ tuyệt chủng nghiêm trọng

as being a child in the wild can be extremely dangerous.

vì là trẻ con trong môi trường hoang dã có thể cực kỳ nguy hiểm.

That is why animals with the longest maturity rates tend to be pack animals Mạch ý

Đó là lý do tại sao động vật có tỷ lệ trưởng thành lâu nhất thường là động vật sống bầy đàn

and among the most intelligent in the natural kingdom.

và nằm trong số những loài thông minh nhất trong giới tự nhiên.

Dolphins and sperm whales, for example,

Ví dụ như cá heo và cá nhà táng,

typically take 7 to 13 years to reach adulthood

thường mất 7 đến 13 năm để đạt đến độ tuổi trưởng thành

and are some of the most intelligent animals in the world.

và là một số trong những loài động vật thông minh nhất trên thế giới.

Long ago, humans made that same trade-off, Cụm từ

Rất lâu trước đây, con người đã có một sự đánh đổi tương tự,

accepting the risk of predation and possible extinction

chấp nhận nguy cơ bị ăn thịt và khả năng tuyệt chủng

for the payoff of increased intelligence.

để đổi lấy sự gia tăng trí thông minh.

Turns out this was a winning bet for Mother Nature, Ghi chú

Hóa ra đây là một vụ cá cược thắng lợi đối với Mẹ Thiên nhiên,

even if it means some of you right now probably wish Mother Nature had taken a different path. Ngữ pháp

ngay cả khi điều đó có nghĩa là một số người trong các bạn lúc này có lẽ ước Mẹ Thiên nhiên đi một con đường khác.

Don't worry,

Đừng lo lắng,

it'll pass and one day zits and awkward feelings

nó sẽ qua đi và một ngày nào đó những nốt mụn và cảm giác ngại ngùng

around the opposite gender will be a thing of the past. Thành ngữ

khi ở gần người khác giới sẽ trở thành dĩ vãng.

Well, maybe just the zits.

Chà, có lẽ chỉ là những nốt mụn.

So, what exactly happens to your body as you go through puberty?

Vậy, chính xác thì điều gì xảy ra với cơ thể bạn khi bạn trải qua tuổi dậy thì?

Males and females vary,

Nam và nữ có sự khác biệt,

with females typically reaching sexual maturity sooner.

trong đó nữ giới thường đạt độ tuổi trưởng thành về mặt tình dục sớm hơn.

This is, again, an evolutionary quirk

Đây lại là một sự kỳ lạ của quá trình tiến hóa

as a younger female is typically healthier

vì nữ giới trẻ tuổi thường khỏe mạnh hơn

and has a greater chance at successfully bearing children.

và có cơ hội sinh con thành công cao hơn.

For girls, breasts will start to develop around 10 to 11 years of age

Đối với bé gái, ngực sẽ bắt đầu phát triển vào khoảng 10 đến 11 tuổi

and is often the first outward sign of puberty.

và đây thường là dấu hiệu bề ngoài đầu tiên của tuổi dậy thì.

It's not uncommon for breasts to develop at different rates, Ngữ pháp

Ngực phát triển với tốc độ khác nhau là điều không hiếm,

however, and though they may never become perfectly symmetrical,

tuy nhiên, và dù chúng có thể không bao giờ trở nên hoàn toàn đối xứng,

they will eventually reach close symmetry.

nhưng cuối cùng chúng sẽ gần đạt được sự đối xứng.

So, if you're currently in the midst of your own changes, no need to worry. Cụm từ

Vậy nên, nếu bạn đang ở giữa quá trình thay đổi của chính mình, không cần phải lo lắng.

Girls will also typically have their biggest growth spurt at this time,

Các bé gái thường cũng sẽ trải qua giai đoạn phát triển nhanh nhất vào thời điểm này,

growing anywhere from 5 to 20 cm. Cụm từ

cao thêm từ 5 đến 20 cm.

The head, face and hands typically grow a bit faster than the limbs

Đầu, mặt và bàn tay thường lớn nhanh hơn một chút so với tay chân

and you might feel out of proportion for a while, Cách dùng từ

và bạn có thể cảm thấy mất cân đối trong một thời gian,

but again, this is temporary and the rest of your body will catch up. Cụm động từ

nhưng một lần nữa, đây chỉ là tạm thời và phần còn lại của cơ thể sẽ bắt kịp.

A girl's body will also begin to change shape with the hips widening

Cơ thể của một cô gái cũng sẽ bắt đầu thay đổi hình dáng với hông mở rộng

as the body prepares for the act of carrying and bearing children.

khi cơ thể chuẩn bị cho việc mang thai và sinh con.

Pubic hair will also start to grow,

Lông mu cũng sẽ bắt đầu mọc,

getting darker and thicker over time.

trở nên sẫm màu và dày hơn theo thời gian.

At ages 12 to 14 or about 2 years after breast development begins,

Ở độ tuổi 12 đến 14 hoặc khoảng 2 năm sau khi ngực bắt đầu phát triển,

girls will experience hair growing underneath the armpits.

các bé gái sẽ thấy lông mọc dưới nách.

Social taboos aside, Mạch ý

Bỏ qua những cấm kỵ xã hội,

this is perfectly natural and something men nor women paid any attention to until the development of the razor blade.

điều này là hoàn toàn tự nhiên và là một điều mà cả nam giới và nữ giới đều không bận tâm cho đến khi lưỡi dao cạo ra đời.

Periods will also begin,

Kỳ kinh nguyệt cũng sẽ bắt đầu,

but will be preceded by a clear or whitish discharge from the vagina Cụm từ

nhưng sẽ được báo trước bằng dịch tiết trong hoặc trắng từ âm đạo

for several months before they actually start.

trong vài tháng trước khi chúng thực sự bắt đầu.

While this is, again, perfectly natural,

Dù điều này, một lần nữa, hoàn toàn tự nhiên,

any itching, pain, discomfort

bất kỳ sự ngứa ngáy, đau đớn, khó chịu

or strong odor should be checked with a doctor.

hoặc mùi nồng nào đó cũng nên được kiểm tra với bác sĩ.

When they eventually arrive,

Khi chúng thực sự đến,

periods will occur every month.

kinh nguyệt sẽ xảy ra hàng tháng.

This is the body shedding the lining of the uterus.

Đây là lúc cơ thể bong lớp niêm mạc tử cung.

In anticipation of fertilization, Cụm từ

Để chuẩn bị cho quá trình thụ tinh,

the female body produces an egg every month

cơ thể nữ giới sản sinh ra một quả trứng mỗi tháng

along with sensitive and blood-rich tissue to help it grow.

cùng với mô nhạy cảm và giàu máu để giúp nó phát triển.

If an egg goes unfertilized, Ngữ pháp

Nếu một quả trứng không được thụ tinh,

the body disposes of this unneeded tissue, Cụm động từ

cơ thể sẽ loại bỏ phần mô không cần thiết này,

leading to the monthly period.

dẫn đến kỳ kinh nguyệt hàng tháng.

Periods may be irregular at first,

Ban đầu kinh nguyệt có thể không đều,

but eventually the body will settle into a rhythm. Thành ngữ

nhưng cuối cùng cơ thể sẽ đi vào một nhịp điệu.

Boys develop a bit later and slower than girls,

Các bé trai phát triển muộn và chậm hơn một chút so với các bé gái,

once more due to evolution.

lại một lần nữa do quá trình tiến hóa.

Males simply aren't as critical to the role of survival as females,

Nam giới đơn giản là không quan trọng đối với vai trò sinh tồn như nữ giới,

who carry and care for the baby Cụm động từ

những người mang thai và chăm sóc em bé

and in the wild,

và trong môi trường hoang dã,

males typically require a bit longer time than females to develop stronger bodies

nam giới thường cần thời gian dài hơn một chút so với nữ giới để phát triển cơ thể khỏe mạnh hơn

or the specialized appendages used in courtship

hoặc các bộ phận phụ chuyên biệt được sử dụng trong quá trình tán tỉnh

such as a male bird's display feathers.

chẳng hạn như bộ lông sặc sỡ của chim đực.

Between the ages of 11 and 13,

Từ 11 đến 13 tuổi,

teen, though, boys begin to enter maturity

tuy nhiên, các thiếu niên nam bắt đầu bước vào giai đoạn trưởng thành

marked with a sudden growth spurt of the genitals.

được đánh dấu bằng sự phát triển đột ngột của bộ phận sinh dục.

Typically, the testes will grow faster than the penis

Thông thường, tinh hoàn sẽ phát triển nhanh hơn dương vật

and just like breasts,

và giống như ngực,

may grow at different rates and end up slightly asymmetrical. Cụm động từ

có thể phát triển với tốc độ khác nhau và cuối cùng hơi mất đối xứng.

Along with genital growth,

Cùng với sự phát triển của bộ phận sinh dục,

pubic hair will also begin to appear,

lông mu cũng sẽ bắt đầu xuất hiện,

growing darker and thicker over time.

trở nên sẫm màu và dày hơn theo thời gian.

At ages 12 to 14,

Ở độ tuổi 12 đến 14,

males will also hit their largest growth spurt, Cụm từ

nam giới cũng sẽ đạt được mức tăng trưởng cao nhất,

gaining an average of 10 to 30 cm in height.

tăng trung bình 10 đến 30 cm về chiều cao.

Males typically grow taller than females

Nam giới thường phát triển cao hơn nữ giới

and their chest and shoulders grow broader.

và ngực và vai của họ phát triển rộng hơn.

Just like girls,

Tuy nhiên, giống như các cô gái,

though, the head, face and hands

đầu, mặt và bàn tay

might grow faster than the limbs or torso,

có thể phát triển nhanh hơn các chi hoặc thân mình,

but the rest of the body will eventually catch up.

nhưng cuối cùng phần còn lại của cơ thể sẽ bắt kịp.

At about ages 18 to 20,

Ở khoảng độ 18 đến 20 tuổi,

males stop growing altogether.

nam giới ngừng phát triển hoàn toàn.

Rarely, males can see some breast development

Hiếm khi, nam giới có thể thấy một số sự phát triển ở ngực

during puberty.

trong giai đoạn tuổi dậy thì.

This is called gynecomastia Cách dùng từ

Hiện tượng này gọi là nữ hóa tuyến vú (gynecomastia)

and is a result of a hormone imbalance that's typically temporary.

và là kết quả của sự mất cân bằng hormone, thường chỉ là tạm thời.

Male bodies are prompted through their specific changes via androgens,

Cơ thể nam giới được kích hoạt thông qua những thay đổi cụ thể bởi androgen,

which help develop male physical traits.

chất giúp phát triển các đặc điểm thể chất của nam giới.

However, all males have some level of estrogen in their bodies

Tuy nhiên, tất cả nam giới đều có một mức độ estrogen nhất định trong cơ thể

and during puberty,

và trong quá trình dậy thì,

the balance may be enough out of whack that some males might see slight breast growth. Thành ngữ

sự cân bằng có thể bị xáo trộn đủ để một số nam giới có thể thấy ngực phát triển nhẹ.

As the body develops, though,

Tuy nhiên, khi cơ thể phát triển,

the hormonal balance is corrected and that breast growth is reversed.

sự cân bằng nội tiết tố được điều chỉnh và sự phát triển ngực đó bị đảo ngược.

Surprisingly, just about half of all males develop gynecomastia Cụm từ

Đáng ngạc nhiên là khoảng một nửa số nam giới phát triển nữ hóa tuyến vú

in one or both breasts,

ở một hoặc cả hai bên ngực,

but it is overwhelmingly temporary.

nhưng điều này đa số là tạm thời.

For those that it isn't, however,

Tuy nhiên, đối với những người không như vậy,

surgical removal of excess breast tissue is always an option.

phẫu thuật cắt bỏ mô vú thừa luôn là một lựa chọn.

At around ages 13 to 15,

Ở khoảng độ 13 đến 15 tuổi,

boys will start to see a lot of hair growth across the face,

các chàng trai sẽ bắt đầu thấy lông mọc nhiều trên mặt,

chest and under the arms.

ngực và dưới cánh tay.

Leg and arm hair grows thicker and darker

Lông tay và lông chân mọc dày và sẫm màu hơn

and hair may continue to expand across the body into the early 20s.

và lông có thể tiếp tục lan rộng khắp cơ thể vào đầu những năm 20 tuổi.

The testicles begin producing more testosterone,

Tinh hoàn bắt đầu sản xuất nhiều testosterone hơn,

which prompts the creation of sperm.

điều này thúc đẩy quá trình tạo tinh trùng.

This leads to the start of random erections,

Điều này dẫn đến sự khởi đầu của những lần cương cứng ngẫu nhiên,

a perfectly natural, Ngữ pháp

một hiện tượng hoàn toàn tự nhiên,

if very awkward,

dù rất khó xử,

phenomenon which can occur for no reason at all

có thể xảy ra mà không vì lý do gì cả

and sometimes needs no sexual prompting.

và đôi khi không cần bất kỳ sự kích thích tình dục nào.

Males may also start experiencing random ejaculations,

Nam giới cũng có thể bắt đầu trải qua những lần xuất tinh ngẫu nhiên,

especially during sleep

đặc biệt là trong khi ngủ

and commonly known as wet dreams. Cụm từ

và thường được gọi là mộng tinh.

At around 14 to 15,

Ở khoảng độ 14 đến 15 tuổi,

the larynx or Adam's apple becomes more pronounced and obvious

thanh quản hoặc quả táo Adam trở nên rõ rệt và dễ thấy hơn

and as it grows,

và khi nó phát triển,

a male's voice will often break and squeak. Cách dùng từ

giọng của nam giới sẽ thường xuyên bị vỡ và the thé.

This can be mortifyingly embarrassing,

Điều này có thể cực kỳ đáng xấu hổ,

but it is a natural part of puberty

nhưng đó là một phần tự nhiên của tuổi dậy thì

and the voice will eventually become deeper.

và cuối cùng giọng nói sẽ trở nên trầm hơn.

As they grow,

Khi họ lớn lên,

both males and females will start to become more fiercely independent and rebellious, Cụm từ

cả nam và nữ sẽ bắt đầu trở nên độc lập và nổi loạn mạnh mẽ hơn,

once more just a natural part of evolution

một lần nữa chỉ là một phần tự nhiên của quá trình tiến hóa

and is typically more pronounced in males than in females.

và thường rõ rệt ở nam giới hơn ở nữ giới.

In the wild,

Trong môi trường hoang dã,

most animals are solitary,

hầu hết động vật sống đơn độc,

but even for pack animals like lions and elephants,

nhưng ngay cả đối với động vật sống bầy đàn như sư tử và voi,

males are typically forced out of the pack Cụm động từ

con đực thường bị buộc rời khỏi bầy

or choose to leave on their own, Cụm từ

hoặc tự chọn rời đi,

though the females remain behind.

mặc dù con cái vẫn ở lại.

This is likely because females have stronger nurturing instincts Cụm từ

Điều này có thể do con cái có bản năng nuôi dưỡng mạnh mẽ hơn

and can take care of other young in the pack

và có thể chăm sóc những con non khác trong bầy

while learning how to take care of their own young one day.

trong khi học cách chăm sóc con non của chính mình vào một ngày nào đó.

By forcing males away

Bằng cách buộc con đực đi xa

or them choosing to leave,

hoặc chúng chọn cách rời đi,

it also ensures that the male will find another group to find to mate in

nó cũng đảm bảo rằng con đực sẽ tìm thấy một nhóm khác để giao phối

and helps prevent inbreeding.

và giúp ngăn ngừa giao phối cận huyết.

Puberty is a terrifying,

Dậy thì là một khoảng thời gian đáng sợ,

awkward and sometimes difficult

khó xử và đôi khi khó khăn

time for boys and girls,

đối với các chàng trai và cô gái,

but thankfully, it'll all be over one day.

nhưng may mắn thay, một ngày nào đó tất cả sẽ kết thúc.

It might seem unfair now,

Bây giờ nó có vẻ không công bằng,

but the ultimate trade-off is the development of more advanced brains

nhưng sự đánh đổi cuối cùng là sự phát triển của não bộ tiên tiến hơn

and greater learning potential.

và tiềm năng học hỏi lớn hơn.

All those years of zits and awkward boners

Tất cả những năm tháng của nốt mụn và sự cương cứng khó xử đó

have helped the human animal become the very top of the food chain. Thành ngữ

đã giúp con người trở thành sinh vật đứng đầu chuỗi thức ăn.

So, do you have any embarrassing puberty stories?

Vậy, bạn có câu chuyện tuổi dậy thì đáng xấu hổ nào không?

Let us know in the comments.

Hãy cho chúng tôi biết trong phần bình luận nhé.

Also, be sure to check out our other video

Ngoài ra, hãy chắc chắn xem video khác của chúng tôi

called What Happens to Your Body While You're Having Sex?

mang tên Điều gì xảy ra với cơ thể bạn trong khi bạn đang làm tình?

Thanks for watching

Cảm ơn các bạn đã xem

and as always,

và như mọi khi,

don't forget to like,

đừng quên thích,

share and subscribe.

chia sẻ và đăng ký.

See you next time.

Hẹn gặp lại lần sau.