Cách SpaceX làm chủ bộ đồ vũ trụ: tài liệu học tiếng Anh

This video is supported by Established Titles.

Video này được tài trợ bởi Established Titles.

3 years ago,

3 năm trước,

NASA unveiled its next generation spacesuit,

NASA đã công bố bộ đồ vũ trụ thế hệ tiếp theo của mình,

designed to allow humans to walk on the moon.

được thiết kế để cho phép con người đi bộ trên mặt trăng.

But after this,

Nhưng sau đó,

everything went quiet,

mọi thứ trở nên im ắng,

and the spacesuits were never seen again.

và những bộ đồ vũ trụ đó không bao giờ được nhìn thấy nữa.

It turned out NASA was 20 months behind schedule and millions of dollars over budget with the program. Ghi chú

Hóa ra chương trình của NASA đã chậm tiến độ 20 tháng và vượt ngân sách hàng triệu đô la.

So,

Vì vậy,

in order to get a new spacesuit developed in time for the upcoming Artemis missions, Ghi chú

để kịp phát triển một bộ đồ vũ trụ mới cho các nhiệm vụ Artemis sắp tới,

NASA set up a competition and invited other companies to design their best suit. Cụm động từ

NASA đã thiết lập một cuộc thi và mời các công ty khác thiết kế bộ đồ tốt nhất của họ.

At the time,

Vào thời điểm đó,

SpaceX already had their own IVA suit. Văn hóa

SpaceX đã có bộ đồ IVA của riêng họ.

So,

Vì vậy,

you'd think partnering with NASA to make an EVA suit would be the next step. Ngữ pháp

bạn sẽ nghĩ hợp tác với NASA để tạo ra một bộ đồ EVA sẽ là bước tiếp theo.

It turned out SpaceX had already been working on an EVA suit for years, Ngữ pháp

Hóa ra SpaceX đã làm việc với một bộ đồ EVA trong nhiều năm,

and they wanted to go their own direction with the development,

và họ muốn đi theo hướng phát triển của riêng mình,

like they did with their first suit.

giống như những gì họ đã làm với bộ đồ đầu tiên.

In this video,

Trong video này,

we're going to learn how SpaceX mastered their spacesuit design and the key breakthroughs that made it possible.

chúng ta sẽ tìm hiểu cách SpaceX làm chủ thiết kế bộ đồ vũ trụ của họ và những đột phá then chốt đã làm cho điều đó trở nên khả thi.

We'll also be giving away this awesome Saturn 5 LEGO set and announcing the winner of the previous giveaway.

Chúng tôi cũng sẽ tặng bộ đồ chơi LEGO sao Thổ 5 tuyệt vời này và công bố người chiến thắng của đợt tặng quà trước.

So,

Vì vậy,

stick around till the end of the video and find out how you can win.

hãy ở lại đến cuối video và tìm hiểu cách bạn có thể giành chiến thắng.

SpaceX began developing their first spacesuit all the way back in 2015, Cụm từ

SpaceX bắt đầu phát triển bộ đồ vũ trụ đầu tiên của họ từ tận năm 2015,

when it hired Hollywood costume designer Jose Fernandez.

khi hãng thuê nhà thiết kế trang phục Hollywood Jose Fernandez.

After several months of designing a suit that looked as sleek as possible, Ngữ pháp

Sau vài tháng thiết kế một bộ đồ trông bóng bẩy nhất có thể,

it was then up to the SpaceX engineers to reverse engineer it and make it functional. Ghi chú

sau đó nhiệm vụ của các kỹ sư SpaceX là thiết kế ngược nó và làm cho nó hoạt động được.

To be clear, Mạch ý

Nói cho rõ,

this isn't the type of suit that an astronaut would wear outside on a spacewalk.

đây không phải là loại trang phục mà một phi hành gia sẽ mặc ra ngoài trong một chuyến đi bộ ngoài không gian.

This suit is primarily for keeping astronauts alive inside the spacecraft.

Bộ đồ này chủ yếu dùng để giữ cho các phi hành gia sống sót bên trong tàu vũ trụ.

But when you compare SpaceX's suit to other pressure suits,

Nhưng khi bạn so sánh bộ đồ của SpaceX với các bộ đồ áp suất khác,

it looks much sleeker.

nó trông bóng bẩy hơn nhiều.

How is this possible?

Làm sao điều này có thể xảy ra?

To answer this,

Để trả lời điều này,

we need to look at how spacesuits are normally designed.

chúng ta cần xem cách các bộ đồ vũ trụ thường được thiết kế.

Spacesuits have traditionally been a one-size-fits-all type of thing, Thành ngữ

Theo truyền thống, bộ đồ vũ trụ thường là loại một kích cỡ vừa cho tất cả,

since they are very expensive to make.

vì chúng rất đắt để chế tạo.

On the ISS, Văn hóa

Trên trạm ISS,

the EVA suit is modular,

bộ đồ EVA có dạng mô-đun,

but in general,

nhưng nhìn chung,

nothing is made to fit.

không có thứ gì được may đo vừa vặn.

This is where SpaceX excelled.

Đây là nơi SpaceX trở nên xuất sắc.

Each suit they make is completely custom made to fit the shape of each crew member.

Mỗi bộ đồ họ tạo ra đều được may đo hoàn toàn theo yêu cầu để vừa vặn với hình dáng của từng thành viên phi hành đoàn.

This has the obvious benefit of creating a much tighter fit,

Điều này mang lại lợi ích rõ ràng là tạo ra một bộ đồ vừa vặn hơn nhiều,

but the benefits go much further than that. Thành ngữ

nhưng lợi ích còn vượt xa hơn thế.

One of the biggest problems when it comes to designing a spacesuit is mobility. Cụm từ

Một trong những vấn đề lớn nhất khi thiết kế một bộ đồ vũ trụ là tính di động.

When the suit is pressurized,

Khi bộ đồ được điều áp,

it inflates like a giant balloon,

nó phồng lên giống như một quả bóng bay khổng lồ,

making it extremely rigid and stiff. Ngữ pháp

khiến nó cực kỳ cứng và khó uốn cong.

When an astronaut tries to bend their joint,

Khi một phi hành gia cố gắng uốn cong khớp của họ,

the overall volume of the suit is reduced.

tổng thể tích của bộ đồ bị giảm xuống.

Since the suit is completely sealed,

Vì bộ đồ hoàn toàn kín,

the air has nowhere to go, Thành ngữ

không khí không có lối thoát,

and so bending the joint compresses the air,

do đó uốn cong khớp sẽ làm nén không khí,

creating a lot of resistance for the astronaut.

tạo ra rất nhiều lực cản đối với phi hành gia.

Spacesuit designers over the years have come up with many different ways to tackle this problem. Ghi chú

Các nhà thiết kế bộ đồ vũ trụ qua nhiều năm đã đưa ra nhiều cách khác nhau để giải quyết vấn đề này.

For larger joints like wrists and shoulders,

Đối với các khớp lớn hơn như cổ tay và vai,

mechanical bearings are used to allow movement without changing the volume.

vòng bi cơ học được sử dụng để cho phép chuyển động mà không làm thay đổi thể tích.

For smaller joints like the fingers,

Đối với các khớp nhỏ hơn như ngón tay,

rubber pleats are placed all the way down the back,

các nếp gấp cao su được đặt dọc theo mu bàn tay,

forcing the glove to bend in an arc.

buộc găng tay phải uốn cong theo hình vòng cung.

This isn't very natural since our fingers don't bend like that.

Điều này không tự nhiên lắm vì ngón tay của chúng ta không cong như vậy.

Depending on your shape, Ngữ pháp

Tùy thuộc vào hình dáng của bạn,

the joints in your suit may not align with the joints in your body.

các khớp trên bộ đồ có thể không thẳng hàng với các khớp trên cơ thể bạn.

This could limit your range of motion and require more force to bend each joint. Cụm từ

Điều này có thể hạn chế phạm vi chuyển động của bạn và đòi hỏi nhiều lực hơn để uốn cong từng khớp.

Since each SpaceX suit is tailor-made, Cách dùng từ

Vì mỗi bộ đồ của SpaceX đều được may đo theo yêu cầu,

these joints can be replaced with smaller ones that line up perfectly with the joints of each astronaut. Cụm động từ

các khớp này có thể được thay thế bằng các khớp nhỏ hơn thẳng hàng hoàn hảo với các khớp của từng phi hành gia.

But even with a custom-made suit, Ngữ pháp

Nhưng ngay cả với một bộ đồ được may đo theo yêu cầu,

bending a sealed tube full of air is very difficult.

việc uốn cong một ống kín chứa đầy không khí là rất khó khăn.

That's why every joint on the SpaceX suit is strengthened with these criss-cross tensioners, Mạch ý

Đó là lý do tại sao mọi khớp nối trên bộ đồ SpaceX đều được gia cố bằng các bộ căng chéo này,

which help the astronaut bend the joint inwards.

chúng giúp phi hành gia uốn cong khớp vào trong.

Then the pressure of the suit naturally helps the astronaut extend the joint back to its initial position.

Sau đó áp suất của bộ đồ sẽ tự nhiên giúp phi hành gia duỗi khớp trở lại vị trí ban đầu.

This is sort of similar to how a spider's leg works. Cụm từ

Điều này khá giống với cách hoạt động của chân nhện.

They only have a muscle to flex their limbs inward,

Chúng chỉ có một cơ để gập các chi vào trong,

and so they rely on hydraulic pressure stored inside their body to extend their limbs outward again. Cụm từ

và do đó chúng dựa vào áp suất thủy lực được lưu trữ bên trong cơ thể để duỗi các chi ra ngoài trở lại.

Another way to improve mobility is to simply have less air in the suit itself. Ngữ pháp

Một cách khác để cải thiện tính linh hoạt là chỉ cần bơm ít không khí hơn trong chính bộ đồ đó.

The space shuttle suit operated at a pressure of 24 kilopascals,

Bộ đồ của tàu con thoi hoạt động ở áp suất 24 kilopascal,

just a quarter of the pressure we experience here on Earth.

chỉ bằng một phần tư áp suất mà chúng ta trải qua ở đây trên Trái Đất.

Lowering the pressure may help with mobility,

Hạ áp suất có thể giúp cải thiện tính linh hoạt,

but it puts the astronaut at risk of getting decompression sickness. Cụm từ

nhưng nó đặt phi hành gia vào nguy cơ mắc bệnh giảm áp.

This is where the lower pressure inside the suit causes nitrogen in the body to dissolve and form bubbles in the blood vessels.

Đây là khi áp suất thấp hơn bên trong bộ đồ làm cho nitơ trong cơ thể hòa tan và tạo thành bọt khí trong các mạch máu.

Deep-sea divers face the same problem when they come back up to the surface,

Các thợ lặn biển sâu cũng phải đối mặt với vấn đề tương tự khi họ ngoi lên mặt nước,

as they quickly go from a high-pressure environment to a much lower pressure environment.

vì họ nhanh chóng chuyển từ môi trường áp suất cao sang môi trường áp suất thấp hơn nhiều.

This can be a potentially fatal problem,

Đây có thể là một vấn đề gây tử vong tiềm ẩn,

and many spacesuits require the astronaut to do pre-breathing before suiting up. Cách dùng từ

và nhiều bộ đồ vũ trụ yêu cầu phi hành gia phải thở trước khi mặc đồ.

This involves breathing pure oxygen for several hours before wearing the spacesuit,

Việc này liên quan đến việc hít thở oxy tinh khiết trong vài giờ trước khi mặc bộ đồ vũ trụ,

in order to get rid of all the nitrogen in the bloodstream. Cụm động từ

để loại bỏ toàn bộ nitơ trong máu.

SpaceX didn't want to complicate the process,

SpaceX không muốn làm phức tạp hóa quá trình này,

and so choosing a pressure for the suit was a constant fight between safety and mobility. Thành ngữ

và do đó việc chọn mức áp suất cho bộ đồ là một cuộc chiến không ngừng giữa sự an toàn và tính linh hoạt.

SpaceX's suit had to meet NASA's minimum requirements of 40 kilopascals to avoid decompression sickness. Cụm từ

Bộ đồ của SpaceX phải đáp ứng các yêu cầu tối thiểu của NASA là 40 kilopascal để tránh bệnh giảm áp.

This is quite high compared to other spacesuits,

Mức này khá cao so với các bộ đồ vũ trụ khác,

so we can assume that SpaceX didn't go much higher than that. Ý định

vì vậy chúng ta có thể giả định rằng SpaceX không tăng cao hơn mức đó nhiều.

The air we breathe on Earth is a mixture of 21% oxygen and 78% nitrogen.

Không khí chúng ta hít thở trên Trái Đất là hỗn hợp của 21% oxy và 78% nitơ.

But since the pressure inside the suit is lower,

Nhưng vì áp suất bên trong bộ đồ thấp hơn,

the astronauts wouldn't get a sufficient amount of oxygen.

các phi hành gia sẽ không nhận được lượng oxy đủ.

Some suits tackle this by making the air inside the suit pure oxygen.

Một số bộ đồ giải quyết vấn đề này bằng cách làm cho không khí bên trong bộ đồ trở thành oxy tinh khiết.

The SpaceX suits use a custom air mixture with a higher percentage of oxygen that can be varied automatically by the onboard life support system.

Bộ đồ của SpaceX sử dụng hỗn hợp không khí tùy chỉnh với tỷ lệ oxy cao hơn, có thể được thay đổi tự động bởi hệ thống hỗ trợ sự sống trên tàu.

But it's how this pressure is managed that makes SpaceX's suit even more impressive. Ngữ pháp

Nhưng chính cách quản lý áp suất này mới làm cho bộ đồ của SpaceX ấn tượng hơn nữa.

Spacesuits typically have multiple valves and pipes on the outside to control the suit's pressure and temperature.

Các bộ đồ vũ trụ thường có nhiều van và ống bên ngoài để kiểm soát áp suất và nhiệt độ của bộ đồ.

SpaceX managed to combine all of these down into just one single port with a hole for air circulation, Cụm từ

SpaceX đã xoay sở để kết hợp tất cả những thứ này lại thành chỉ một cổng duy nhất với một lỗ lưu thông không khí,

a power and communications connector,

một đầu nối nguồn và liên lạc,

and a port to quickly inflate the suit during an emergency.

và một cổng để bơm phồng nhanh bộ đồ trong trường hợp khẩn cấp.

An umbilical cord connects the suit directly to the astronaut's seat. Cách dùng từ

Một dây rốn kết nối trực tiếp bộ đồ với ghế của phi hành gia.

This is where the real magic happens. Thành ngữ

Đây là nơi phép thuật thực sự xảy ra.

Here,

Ở đây,

there are a series of solenoid valves that automatically control the pressure of the incoming air.

có một loạt các van điện từ tự động kiểm soát áp suất của không khí đi vào.

A separate valve in the spacecraft allows chilled nitrox to flow into the suit's air duct, Cách dùng từ

Một van riêng biệt trong tàu vũ trụ cho phép nitrox làm mát chảy vào ống dẫn không khí của bộ đồ,

keeping the suit cool during re-entry.

giữ cho bộ đồ mát mẻ trong quá trình quay trở lại bầu khí quyển.

The pressure and temperature sensors inside the helmet feed the spacecraft with information, Cách dùng từ

Các cảm biến áp suất và nhiệt độ bên trong mũ bảo hiểm cung cấp thông tin cho tàu vũ trụ,

allowing it to automate the process.

cho phép nó tự động hóa quy trình.

This level of automation took away the need for astronauts to manually adjust their suit pressure, Cụm từ

Mức độ tự động hóa này đã loại bỏ nhu cầu phi hành gia phải điều chỉnh áp suất bộ đồ một cách thủ công,

allowing the designers to get rid of the bulky valves on the outside of the suit.

cho phép các nhà thiết kế loại bỏ các van cồng kềnh ở bên ngoài bộ đồ.

Not only did this make the suit much lighter than the space shuttle suit, Ngữ pháp

Điều này không chỉ làm cho bộ đồ nhẹ hơn nhiều so với bộ đồ của tàu con thoi,

but it also made it much easier to put on.

mà còn làm cho nó dễ mặc hơn nhiều.

On the space shuttle suit,

Trên bộ đồ của tàu con thoi,

the helmet,

mũ bảo hiểm,

gloves,

găng tay,

and headset were all attached separately using bulky metal rings.

và tai nghe đều được gắn riêng biệt bằng các vòng kim loại cồng kềnh.

On the SpaceX suit,

Trên bộ đồ SpaceX,

the gloves and helmet are already attached,

găng tay và mũ bảo hiểm đã được gắn sẵn,

and the headset is integrated into the helmet.

và tai nghe được tích hợp vào mũ bảo hiểm.

All of this means that an astronaut can suit up all by themselves in just a few minutes. Ghi chú

Tất cả điều này có nghĩa là một phi hành gia có thể tự mặc đồ chỉ trong vài phút.

The space shuttle suit,

Bộ đồ của tàu con thoi,

on the other hand, Mạch ý

mặt khác,

took more than 20 minutes and required help from several technicians.

mất hơn 20 phút và cần sự giúp đỡ từ một số kỹ thuật viên.

The SpaceX astronauts may not need any help in this department, Thành ngữ

Các phi hành gia của SpaceX có thể không cần bất kỳ sự trợ giúp nào trong bộ phận này,

but maybe you need help buying Christmas gifts this year.

nhưng có thể bạn cần trợ giúp để mua quà Giáng sinh năm nay.

You could make your friend or loved one feel really special by making them a lord or lady this Christmas. Ngữ pháp

Bạn có thể làm cho bạn bè hoặc người thân yêu cảm thấy thực sự đặc biệt bằng cách phong cho họ danh hiệu lãnh chúa hoặc phu nhân vào Giáng sinh này.

Established Titles is a fun and novel way to preserve the natural woodlands of Scotland while helping global reforestation efforts.

Established Titles là một cách thú vị và mới lạ để bảo tồn những vùng rừng tự nhiên của Scotland trong khi giúp đỡ các nỗ lực tái trồng rừng toàn cầu.

It's based on a historic Scottish custom, Cụm từ

Nó dựa trên một phong tục lịch sử của Scotland,

where landowners were referred to as lords or ladies. Cụm từ

nơi các chủ đất được gọi là lãnh chúa hoặc phu nhân.

Title packs give you 1 square foot of land on a private estate in Scotland,

Gói tước hiệu cung cấp cho bạn 1 foot vuông đất trên một điền trang riêng ở Scotland,

with an official certificate and crest that contains your unique plot number.

cùng với một chứng nhận chính thức và huy hiệu chứa số lô đất duy nhất của bạn.

With this,

Với điều này,

you can officially add lord or lady onto your name and have it on documents like credit cards,

bạn có thể chính thức thêm danh xưng lãnh chúa hoặc phu nhân vào tên của mình và ghi trên các tài liệu như thẻ tín dụng,

passports,

hộ chiếu,

and plane tickets.

và vé máy bay.

With every order,

Với mỗi đơn hàng,

they plant a tree and work with charities like One Tree Planted and Trees for the Future to support global reforestation.

họ trồng một cái cây và hợp tác với các tổ chức từ thiện như One Tree Planted và Trees for the Future để hỗ trợ tái trồng rừng toàn cầu.

To get your Christmas gift,

Để nhận món quà Giáng sinh của bạn,

visit establishedtitles.com/primalspace and use the code primalspace to get 10% off. Cụm từ

hãy truy cập establishedtitles.com/primalspace và sử dụng mã primalspace để được giảm giá 10%.

The first 200 people to purchase a title pack using the link below will effectively be next to my plot,

200 người đầu tiên mua gói tước hiệu bằng cách sử dụng liên kết bên dưới sẽ thực sự ở ngay cạnh lô đất của tôi,

so we will have our own little Primal Space land.

vì vậy chúng ta sẽ có vùng đất Primal Space nhỏ bé của riêng mình.

And now,

Và bây giờ,

for the moment you've all been waiting for. Cụm từ

đây là khoảnh khắc mà tất cả các bạn đã chờ đợi.

The winner of this awesome space shuttle LEGO set is Sarah Hambrick.

Người chiến thắng bộ đồ chơi LEGO tàu con thoi tuyệt vời này là Sarah Hambrick.

Congratulations,

Xin chúc mừng,

there is now a space shuttle on its way to your house. Cụm từ

hiện đang có một tàu con thoi trên đường đến nhà bạn.

Sorry if you didn't win,

Xin lỗi nếu bạn không chiến thắng,

but don't worry.

nhưng đừng lo lắng.

After such a great response on the last video,

Sau phản hồi tuyệt vời như vậy ở video trước,

we want to do another giveaway.

chúng tôi muốn thực hiện một đợt tặng quà khác.

In the next video,

Trong video tiếp theo,

we'll be giving away this awesome Saturn 5 LEGO set.

chúng tôi sẽ tặng bộ đồ chơi LEGO sao Thổ 5 tuyệt vời này.

All you have to do is sign up at the link below and leave a comment about what you're looking forward to most in the world of space flight. Ghi chú

Tất cả những gì bạn phải làm là đăng ký tại liên kết bên dưới và để lại bình luận về điều bạn mong đợi nhất trong thế giới của chuyến bay vũ trụ.

We will announce the winner in next month's video.

Chúng tôi sẽ công bố người chiến thắng trong video của tháng tới.

Thank you very much for watching,

Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã theo dõi,

and I'll see you in the next video.

và tôi sẽ hẹn gặp lại các bạn trong video tiếp theo.