Covid-19: vì sao nền kinh tế có thể tồi tệ hơn bạn nghĩ: tài liệu học tiếng Anh

China is bouncing back from the effects of coronavirus Cụm động từ

Trung Quốc đang vực dậy từ những tác động của virus corona,

and the world is watching to see what they can expect from life after lockdown.

và thế giới đang theo dõi để xem họ có thể mong đợi điều gì từ cuộc sống sau lệnh phong tỏa.

China's economy is now functioning at around 90% of normal levels.

Nền kinh tế Trung Quốc hiện đang hoạt động ở mức khoảng 90% so với mức bình thường.

90% is an incredible achievement,

90% là một thành tựu đáng kinh ngạc,

but in practice it will feel very, very strange. Cụm từ

nhưng trên thực tế nó sẽ mang lại cảm giác rất, rất kỳ lạ.

A 90% economy may not sound too bad,

Một nền kinh tế 90% nghe có vẻ không quá tệ,

but for many it could be catastrophic.

nhưng đối với nhiều người thì nó có thể là thảm họa.

some of the worst unemployment numbers in this country's history.

Một trong những con số thất nghiệp tồi tệ nhất trong lịch sử đất nước này.

6.6 million plus people laid off in a single week. Cụm động từ

Hơn 6,6 triệu người bị sa thải chỉ trong một tuần.

It wouldn't be that surprising if um we think we're kind of through the worst of it, Thành ngữ

Sẽ không có gì quá ngạc nhiên nếu, ừm, chúng ta nghĩ rằng chúng ta đã vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất,

we end the lockdown and then actually then things start to get even worse.

chúng ta chấm dứt lệnh phong tỏa và sau đó trên thực tế mọi thứ lại bắt đầu trở nên tồi tệ hơn.

As global lockdowns ease,

Khi lệnh phong tỏa toàn cầu được nới lỏng,

the economy faces the greatest challenge in living memory. Cụm từ

nền kinh tế phải đối mặt với thách thức lớn nhất trong ký ức của những người còn sống.

Here's what you need to know. Mạch ý

Dưới đây là những điều bạn cần biết.

In China, factories are up and running, Thành ngữ

Ở Trung Quốc, các nhà máy đã đi vào hoạt động,

classrooms are full,

các lớp học kín chỗ,

restaurants are open,

nhà hàng đã mở cửa,

but the economy has not returned to normal.

nhưng nền kinh tế vẫn chưa trở lại bình thường.

In fact, it's operating at around 90% of usual levels.

Thực tế, nó đang hoạt động ở mức khoảng 90% so với mức thông thường.

And as lockdowns ease elsewhere,

Và khi các lệnh phong tỏa được nới lỏng ở những nơi khác,

this 90% economy could be what the rest of the world has to look forward to. Cụm động từ

nền kinh tế 90% này có thể là những gì phần còn lại của thế giới phải hướng tới.

Regardless of how countries have dealt with the pandemic, Ngữ pháp

Bất kể các quốc gia đã đối phó với đại dịch như thế nào,

it's becoming clear that once businesses have to operate with social distancing in place, Cụm từ

ngày càng rõ ràng rằng một khi các doanh nghiệp phải hoạt động trong điều kiện áp dụng giãn cách xã hội,

the economy can be expected to shrink by about 10% Ngữ pháp

nền kinh tế có thể sẽ bị thu hẹp khoảng 10%,

whether that's in South Korea, America, or Sweden.

cho dù đó là ở Hàn Quốc, Mỹ hay Thụy Điển.

But the missing 10% will mean life will feel far from normal. Cụm từ

Nhưng 10% thiếu hụt đó sẽ đồng nghĩa với việc cuộc sống sẽ có cảm giác khác xa bình thường.

In China, large chunks of everyday life are missing.

Ở Trung Quốc, những phần lớn của cuộc sống thường nhật đã biến mất.

Having collapsed in January, Ngữ pháp

Sau khi sụp đổ vào tháng 1,

consumer footfall has recovered to about half its previous levels. Cách dùng từ

lưu lượng người tiêu dùng đã phục hồi lên mức khoảng một nửa so với trước đây.

Hotel occupancy is still down by around 50% and 75% fewer people are flying. Cụm từ

Tỷ lệ lấp đầy khách sạn vẫn giảm khoảng 50% và số người đi máy bay giảm 75%.

What's mainly in the missing 10% is stuff that um is hard to do if you're trying to social distance.

Nguyên nhân chủ yếu nằm trong 10% thiếu hụt đó là những thứ, ừm, khó thực hiện nếu bạn đang cố gắng giãn cách xã hội.

So things like restaurants and hotels, theaters, cinemas,

Vì vậy, những thứ như nhà hàng và khách sạn, nhà hát, rạp chiếu phim,

and crucially it's also the way in which people tend to have fun. Ngữ pháp

và quan trọng là đó cũng là cách mọi người thường dùng để giải trí.

So it's a world where you work and then as soon as the day is over you immediately get back to your house as fast as possible. Ngữ pháp

Nên đó là một thế giới nơi bạn làm việc và sau đó ngay khi ngày kết thúc, bạn lập tức trở về nhà càng nhanh càng tốt.

This dip in so-called fun spending will continue even after lockdowns are relaxed. Cách dùng từ

Sự sụt giảm trong cái gọi là chi tiêu cho giải trí này sẽ tiếp tục ngay cả sau khi các lệnh phong tỏa được nới lỏng.

In Sweden, most people were never asked to stay at home during the pandemic,

Tại Thụy Điển, hầu hết mọi người chưa bao giờ được yêu cầu ở nhà trong thời kỳ đại dịch,

but Swedish spending patterns over the past few months have mirrored those in neighboring Denmark, which has been under lockdown.

nhưng mô hình chi tiêu của người Thụy Điển trong vài tháng qua đã phản ánh mô hình chi tiêu của nước láng giềng Đan Mạch, nơi từng áp dụng lệnh phong tỏa.

Daily restaurant turnover fell by 70% last month as uncertainty over the economy and fear of infection meant fewer Swedes ate out. Ghi chú

Doanh thu hàng ngày của các nhà hàng đã giảm 70% vào tháng trước do sự không chắc chắn về nền kinh tế và nỗi sợ lây nhiễm đã khiến ít người Thụy Điển ra ngoài ăn hơn.

And while overall Danish spending fell by 29% during lockdown,

Và trong khi tổng chi tiêu của người Đan Mạch giảm 29% trong thời gian phong tỏa,

Swedes cut their spending by almost as much. Cụm từ

người Thụy Điển cũng cắt giảm chi tiêu của họ với mức độ gần như tương đương.

What the evidence suggests now is that actually Ngữ pháp

Những gì bằng chứng cho thấy hiện nay là trên thực tế

it's people's own voluntary decisions about how they behave which are shaping

chính những quyết định tự nguyện của mọi người về cách họ hành xử đang định hình

economies actually more than what the government is telling people to do.

các nền kinh tế thực sự nhiều hơn những gì chính phủ bảo mọi người làm.

The lockdown itself is not really influencing behavior that much.

Bản thân lệnh phong tỏa thực sự không ảnh hưởng quá nhiều đến hành vi.

The true economic impact of imposing lockdowns will take time to emerge. Cụm từ

Tác động kinh tế thực sự của việc áp dụng lệnh phong tỏa sẽ cần thời gian mới xuất hiện.

In China, it was several months after the lockdown began to be lifted before bankruptcy numbers started to rise. Ngữ pháp

Ở Trung Quốc, phải mất vài tháng sau khi lệnh phong tỏa bắt đầu được dỡ bỏ thì số lượng phá sản mới bắt đầu tăng lên.

It wouldn't be that surprising if um we think we're kind of through the worst of it,

Sẽ không có gì quá ngạc nhiên nếu, ừm, chúng ta nghĩ rằng chúng ta đã vượt qua giai đoạn tồi tệ nhất,

we end the lockdown and then actually then things start to get even worse than we had expected. Ngữ pháp

chúng ta chấm dứt lệnh phong tỏa và sau đó trên thực tế mọi thứ lại bắt đầu trở nên tồi tệ hơn chúng ta dự kiến.

For the past few months,

Trong vài tháng qua,

the global economy has been propped up by unprecedented levels of state aid. Cụm động từ

nền kinh tế toàn cầu đã được vực dậy nhờ những mức độ viện trợ nhà nước chưa từng có.

In Europe's five largest economies,

Ở 5 nền kinh tế lớn nhất Châu Âu,

one in five workers is currently in a special scheme where the state pays their wages. Ngữ pháp

hiện cứ 5 người lao động thì có 1 người nằm trong một chương trình đặc biệt mà nhà nước sẽ trả lương cho họ.

The government has deployed 750 billion Euros to sustain companies. Cách dùng từ

Chính phủ đã triển khai 750 tỷ Euro để duy trì các công ty.

That's unprecedented.

Đó là điều chưa từng có tiền lệ.

The government is going to step in and help to pay people's wages. Cụm động từ

Chính phủ sẽ can thiệp và giúp trả lương cho mọi người.

It's only as this support is gradually withdrawn that the wider cost of COVID-19 will become clear. Ngữ pháp

Chỉ khi sự hỗ trợ này dần được rút đi thì cái giá phải trả trên diện rộng hơn của COVID-19 mới trở nên rõ ràng.

It will feel quite sort of uncertain Ý định

Sẽ có cảm giác khá là không chắc chắn

because you know no one really knows how businesses and households are going to be able to survive weeks and months of much lower incomes.

bởi vì bạn biết đấy, không ai thực sự biết làm thế nào các doanh nghiệp và hộ gia đình sẽ có thể sống sót qua nhiều tuần và nhiều tháng với mức thu nhập thấp hơn rất nhiều.

It will impact all levels of the economy.

Nó sẽ tác động đến mọi cấp độ của nền kinh tế.

Let's take a look at one scenario. Mạch ý

Hãy xem xét một kịch bản.

A small business owner runs a chain of restaurants. Cụm từ

Một chủ doanh nghiệp nhỏ điều hành một chuỗi nhà hàng.

When the pandemic hits, he takes out a loan and furloughs his staff. Ghi chú

Khi đại dịch ập đến, anh ta vay một khoản tiền và cho nhân viên nghỉ không lương.

He's not alone.

Anh ta không phải là người duy nhất.

In March, more cash was handed out to UK businesses than in any month since records began. Ghi chú

Vào tháng 3, nhiều tiền mặt đã được trao cho các doanh nghiệp Anh hơn bất kỳ tháng nào kể từ khi có số liệu ghi chép.

After lockdown, he reopen, but business is slow, so he makes staff redundant and closes a restaurant as he can't pay the rent. Cách dùng từ

Sau lệnh phong tỏa, anh ta mở cửa lại, nhưng công việc kinh doanh chậm chạp, nên anh ta sa thải nhân viên và đóng cửa một nhà hàng vì không thể trả tiền thuê mặt bằng.

This has already been happening.

Điều này đã và đang xảy ra.

In the first quarter of the year,

Trong quý đầu tiên của năm,

the share of commercial tenants who paid their rent on time in Britain fell from 90% to 60% Ngữ pháp

tỷ lệ khách thuê thương mại trả tiền thuê đúng hạn ở Anh đã giảm từ 90% xuống 60%,

with big firms like Burger King admitting they couldn't make rent on empty restaurants. Cụm từ

với các công ty lớn như Burger King thừa nhận họ không thể trả tiền thuê cho những nhà hàng trống rỗng.

Without these rent payments, his landlord can no longer keep up with her mortgage Cụm động từ

Nếu không có các khoản thanh toán tiền thuê nhà này, chủ nhà của anh ta không còn có thể trả tiền thế chấp của cô ấy nữa,

and ultimately her bank is left with debt that cannot be repaid.

và cuối cùng ngân hàng của cô ấy phải gánh khoản nợ không thể hoàn trả.

The problem with all of these losses across the economy is that someone eventually has to sort of admit that they are going to bear these losses and the consequences of that for business confidence and for investment could be very significant. Cụm từ

Vấn đề với tất cả những tổn thất này trên toàn nền kinh tế là cuối cùng ai đó phải phần nào thừa nhận rằng họ sẽ chịu những tổn thất này và hệ quả của điều đó đối với niềm tin kinh doanh và đối với đầu tư có thể rất đáng kể.

If you are concerned that your customers or your tenants or whoever is not going to actually be paying the money they owe you,

Nếu bạn lo ngại rằng khách hàng hoặc người thuê nhà của bạn hoặc bất kỳ ai trên thực tế sẽ không trả số tiền họ nợ bạn,

then making new investments is not just um risky,

thì việc thực hiện các khoản đầu tư mới không chỉ, ừm, rủi ro,

it's actually completely impossible to price because everything is so unstable. Cách dùng từ

mà thực tế là hoàn toàn không thể định giá được vì mọi thứ quá bất ổn định.

And so the risk of that is that things like investment get cut back massively and that will you know that will have very large effects. Cụm động từ

Và do đó rủi ro của điều đó là những thứ như đầu tư sẽ bị cắt giảm hàng loạt và điều đó, bạn biết đấy, sẽ có những tác động rất lớn.

Key economic factors already indicate that the world is facing a prolonged recession. Cụm từ

Các yếu tố kinh tế chủ chốt đã chỉ ra rằng thế giới đang phải đối mặt với một cuộc suy thoái kéo dài.

Already unemployment in America is at its highest rate since the Great Depression. Ngữ pháp

Tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ hiện đã ở mức cao nhất kể từ cuộc Đại suy thoái.

But these losses will not be felt equally. Mạch ý

Nhưng những tổn thất này sẽ không được cảm nhận một cách đồng đều.

To see how, let's go back to our restaurant owner. Mạch ý

Để xem thế nào, chúng ta hãy quay lại với người chủ nhà hàng của chúng ta.

The industries hit hardest by the COVID-19 pandemic are labor-intensive and rely on an army of low-paid workers. Ghi chú

Các ngành công nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch COVID-19 là những ngành thâm dụng lao động và phụ thuộc vào đội ngũ đông đảo những người lao động được trả lương thấp.

And it is these people who are particularly likely to lose their jobs. Ngữ pháp

Và chính những người này là những người có khả năng mất việc đặc biệt cao.

In America, you are already twice as likely to be made redundant

Ở Mỹ, bạn vốn đã có nguy cơ bị sa thải cao gấp đôi

if you're earning less than $20,000 a year than $80,000 a year.

nếu bạn kiếm được dưới 20.000 đô la một năm so với 80.000 đô la một năm.

The kind of jobs that won't exist at all or in much reduced numbers Ngữ pháp

Loại công việc sẽ không còn tồn tại chút nào hoặc số lượng giảm đi rất nhiều

will be the kind of jobs that are typically done by people who are paid less,

sẽ là loại công việc thường do những người được trả lương thấp hơn đảm nhận,

jobs that are done by women, and jobs that are done by ethnic minorities more commonly.

những công việc do phụ nữ làm, và những công việc do các dân tộc thiểu số làm phổ biến hơn.

So that's jobs in things like leisure, hospitality, retail trade, and that kind of thing. Ý định

Vì vậy, đó là những công việc trong các lĩnh vực như giải trí, khách sạn nhà hàng, thương mại bán lẻ và những thứ đại loại như vậy.

So I think you could expect unemployment to be really concentrated in certain groups. Ý định

Do đó, tôi nghĩ bạn có thể dự đoán tình trạng thất nghiệp sẽ thực sự tập trung vào một số nhóm nhất định.

And these economic changes will shape the political agenda in the post-lockdown world. Cụm từ

Và những thay đổi kinh tế này sẽ định hình các chương trình nghị sự chính trị trong thế giới hậu phong tỏa.

You could imagine a situation where it becomes kind of commonsensical that the essential workers who've kept the economy going, Ghi chú

Bạn có thể tưởng tượng một tình huống mà nó trở thành một lẽ thường tình rằng đối với những người lao động thiết yếu đã giữ cho nền kinh tế tiếp tục vận hành,

you can imagine a push towards trying to improve their standard of living and standard of work. Cụm từ

bạn có thể tưởng tượng một sự thúc đẩy nhằm cố gắng cải thiện mức sống và tiêu chuẩn làm việc của họ.

On the other hand, you could imagine a situation where countries kind of close in on themselves and say you know Ghi chú

Mặt khác, bạn có thể tưởng tượng một tình huống mà các quốc gia có phần khép kín lại và nói, bạn biết đấy,

we don't want immigrants because immigrants bring disease

chúng tôi không muốn người nhập cư vì người nhập cư mang theo bệnh tật,

and we want to make sure that we have capacity to build vaccines for our citizens for no one else.

và chúng tôi muốn đảm bảo rằng chúng tôi có đủ năng lực để sản xuất vắc-xin cho công dân của chúng tôi mà không cho ai khác.

It's too soon to know which way the political tide will turn and each country's response will be different. Ghi chú

Còn quá sớm để biết làn sóng chính trị sẽ chuyển hướng theo cách nào và phản ứng của mỗi quốc gia sẽ khác nhau.

But one certainty is that the longer we all have to wait for a vaccine to be developed and distributed or effective treatment found, Ngữ pháp

Nhưng có một điều chắc chắn là chúng ta càng phải chờ đợi lâu để một loại vắc-xin được phát triển và phân phối hoặc tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả,

the more pronounced the effects of the 90% economy will be.

thì tác động của nền kinh tế 90% sẽ càng rõ rệt hơn.

My name's Callum Williams.

Tên tôi là Callum Williams.

I'm senior economics writer at The Economist.

Tôi là nhà văn viết về kinh tế cấp cao tại The Economist.

If you want to read more about the economic consequences of the coronavirus pandemic, then click the link opposite.

Nếu bạn muốn đọc thêm về những hậu quả kinh tế của đại dịch virus corona, thì hãy nhấp vào liên kết đối diện.