Vì Sao Đá Quý Benitoite Lại Đắt Đỏ Đến Vậy | Vô Cùng Đắt Đỏ | Business Insider: tài liệu học tiếng Anh

This small blue gemstone is one of the rarest in the world. Ngữ pháp

Viên đá quý xanh lam nhỏ bé này là một trong những loại hiếm nhất thế giới.

And because of the unique way it forms in the Earth,

Và vì nó hình thành trong lòng Trái Đất theo một cách rất độc đáo,

benitoite sparkles even brighter than diamonds,

benitoit còn lấp lánh rực rỡ hơn cả kim cương,

making it incredibly expensive. Ngữ pháp

khiến nó có giá đắt đến khó tin.

A single carat can cost over $12,000. Cách dùng từ

Chỉ một carat có thể có giá hơn 12.000 đô la.

But you can only really find this gem in one place.

Nhưng thực tế, bạn chỉ có thể tìm thấy loại đá này ở một nơi.

So why is benitoite so hard to find?

Vậy tại sao benitoit lại khó tìm đến thế?

And what makes it so expensive? Ngữ pháp

Và điều gì khiến nó đắt như vậy?

How is benitoite different from other gemstones? Cụm từ

Benitoit khác các loại đá quý khác ở điểm nào?

It has a brighter vitreous luster. Cách dùng từ

Nó có ánh thủy tinh rực rỡ hơn.

That means it looks like glass,

Điều đó có nghĩa là nó trông giống thủy tinh,

but brighter, shinier.

nhưng sáng và bóng hơn.

It also has a high dispersion or fire, Cách dùng từ

Nó cũng có độ tán sắc, hay ánh lửa, cao,

meaning it can sparkle more than other gemstones.

nghĩa là có thể lấp lánh hơn các loại đá quý khác.

So, here we are on the top of the mine.

Giờ chúng tôi đang ở trên đỉnh mỏ.

This is a private mine.

Đây là một mỏ tư nhân.

It's part of Benitoite Mining Company,

Mỏ này thuộc Benitoite Mining Company,

owned by John and Dave Schreiner. Ngữ pháp

do John và Dave Schreiner sở hữu.

The company is stationed here because facet grade benitoite can be found in only one location, Cách dùng từ

Công ty đặt cơ sở tại đây vì benitoit đủ chất lượng để mài giác chỉ có thể được tìm thấy ở một địa điểm,

San Benito County, California.

đó là Quận San Benito, California.

That's why it's the state's gem. Văn hóa

Vì vậy, nó là đá quý biểu tượng của tiểu bang.

There have been um microscopic deposits found in Japan,

Ừm, người ta từng tìm thấy những mỏ cực nhỏ ở Nhật Bản,

but so far this is the only place where you can find it Cụm từ

nhưng cho đến nay, đây là nơi duy nhất có thể tìm thấy nó

where it's actually big enough to hold in your hand and to put in jewelry. Ngữ pháp

với kích thước thực sự đủ lớn để cầm trong tay và gắn vào trang sức.

Not knowing how rare it was, Ngữ pháp

Do không biết nó hiếm đến mức nào,

miners used to extract benitoite just like any other gem, Ngữ pháp

trước đây thợ mỏ khai thác benitoit giống như mọi loại đá quý khác,

with explosions and blunt force. Cụm từ

bằng cách nổ mìn và dùng lực mạnh.

And now the supply is finite. Cách dùng từ

Giờ đây, nguồn cung đã có giới hạn.

Gemstones like benitoite are generally scattered,

Các loại đá quý như benitoit thường phân bố rải rác,

but sometimes there's a vein underground Cách dùng từ

nhưng đôi khi có một mạch ngầm

where concentrated amounts of the gem collect.

nơi đá quý tập trung với hàm lượng cao.

Benitoite formed when an oceanic plate and a crustal plate came together.

Benitoit hình thành khi một mảng đại dương và một mảng vỏ Trái Đất va vào nhau.

One plate slid under the other and water got trapped in the fault line. Ngữ pháp

Một mảng trượt xuống dưới mảng kia, còn nước bị giữ lại trong đường đứt gãy.

Magma then intruded into the fault line and mixed with the trapped water. Cách dùng từ

Sau đó, magma xâm nhập vào đường đứt gãy và hòa với lượng nước bị giữ lại.

As cracks and veins formed in the surrounding rock,

Khi các khe nứt và mạch hình thành trong lớp đá xung quanh,

the superheated mixture flowed into them.

hỗn hợp siêu nóng chảy vào đó.

Here, the rare element barium bound with titanium,

Tại đây, nguyên tố bari hiếm liên kết với titan,

silica, and other elements.

silica và các nguyên tố khác.

Together, they formed benitoite.

Chúng kết hợp với nhau để tạo thành benitoit.

But finding the gem is a bit of a guessing game. Thành ngữ

Nhưng việc tìm loại đá này có phần giống như một trò đoán mò.

And if John and Dave guess incorrectly,

Và nếu John cùng Dave đoán sai,

the cost is high.

cái giá phải trả sẽ rất cao.

To help them find where benitoite might be,

Để dễ tìm ra nơi có thể có benitoit,

they look for this.

họ tìm thứ này.

The white part of the rock is natrolite, and the dark part blueschist.

Phần màu trắng của đá là natrolit, còn phần sẫm màu là đá phiến lam.

These are two minerals that surround and protect benitoite.

Đây là hai khoáng vật bao quanh và bảo vệ benitoit.

If they see the white,

Nếu thấy phần màu trắng,

it may mean they've found a benitoite vein.

điều đó có thể có nghĩa là họ đã tìm thấy một mạch benitoit.

And when the vein breaks out onto the surface,

Và khi mạch này lộ ra trên bề mặt,

it's referred to as an outcrop. Ghi chú

nó được gọi là điểm lộ.

A big vein or a big outcrop of benitoite was right here,

Một mạch hoặc điểm lộ benitoit lớn từng nằm ngay tại đây,

and had fallen against the mountain.

và đã sạt xuống sát sườn núi.

That was dug out, Cụm động từ

Nó đã được đào lên,

dynamited,

cho nổ bằng thuốc nổ,

all the material off the top of it's gone.

và toàn bộ vật liệu phủ bên trên đã biến mất.

That doesn't mean there's not stones here. Ngữ pháp

Điều đó không có nghĩa là ở đây không còn đá.

They're all over the place. Thành ngữ

Chúng ở khắp mọi nơi.

Yet a benitoite vein hasn't been found here since the late 1990s. Ngữ pháp

Dù vậy, từ cuối thập niên 1990 đến nay, người ta chưa tìm thấy mạch benitoit nào ở đây.

So today, John and Dave are mining in a location they think has potential. Cụm từ

Vì thế, hôm nay John và Dave khai thác tại một địa điểm mà họ cho là có tiềm năng.

They have to narrow down where they think the vein is, Cụm động từ

Họ phải thu hẹp khu vực mà mình cho là có mạch đá,

because excavating and drilling is expensive

vì việc đào bới và khoan rất tốn kém

and they can't afford to be wrong. Thành ngữ

và họ không thể đoán sai.

Core drilling alone will cost them $200,000. Cách dùng từ

Chỉ riêng việc khoan lõi đã tiêu tốn của họ 200.000 đô la.

Funding is always an issue.

Kinh phí luôn là một vấn đề.

Um mining is not a cheap venture.

Ừm, khai mỏ không phải là một công việc ít tốn kém.

Normally, that's what's holding us back, Cụm động từ

Thông thường, điều cản trở chúng tôi

just having the funds to actually move forward.

chỉ là không có đủ tiền để thực sự tiến lên.

So as they work up to that funding,

Vì vậy, trong lúc nỗ lực huy động khoản kinh phí đó,

they're also working to confirm exactly where the vein is.

họ cũng cố xác định chính xác vị trí của mạch đá.

After they load all the material they excavated,

Sau khi chất toàn bộ vật liệu đã đào lên,

they can begin processing it to see if there's a concentration of benitoite.

họ có thể bắt đầu xử lý để xem benitoit có tập trung tại đó hay không.

That starts with sorting. Cụm từ

Quá trình này bắt đầu bằng việc phân loại.

This is the first stage of the wash plant. Cách dùng từ

Đây là công đoạn đầu tiên của hệ thống rửa quặng.

Um right over here is where the material gets dumped in originally.

Ừm, ngay chỗ này là nơi vật liệu được đổ vào lúc đầu.

So everything above an inch and a half Ngữ pháp

Vì vậy, mọi thứ lớn hơn một inch rưỡi

uh gets stopped right there.

sẽ bị giữ lại ngay tại đó.

After this, John can locate larger specimens that need to be acid-etched, Cách dùng từ

Sau đó, John có thể tìm ra những mẫu vật lớn hơn cần được xử lý ăn mòn bằng axit,

where acid is used to carefully break off the benitoite from its surroundings. Ghi chú

trong đó axit được dùng để cẩn thận tách benitoit khỏi vật liệu xung quanh.

They also screen for everything under an eighth-inch, and the sorted material goes up a long conveyor belt to be washed in the trommel. Cách dùng từ

Họ cũng sàng mọi thứ nhỏ hơn một phần tám inch, còn vật liệu đã phân loại sẽ đi lên một băng chuyền dài để được rửa trong sàng trống.

The trommel shakes and cleans the rocks before they hit the black light room. Cách dùng từ

Sàng trống rung và làm sạch đá trước khi chúng đi vào phòng ánh sáng đen.

Benitoite is fluorescent, Cách dùng từ

Benitoit có tính huỳnh quang,

so the Schreiners use UV light to identify the gem without damaging it.

nên nhà Schreiner dùng tia UV để nhận diện đá quý mà không làm hỏng nó.

After he screens and washes all the fluorescent pieces and collects the best ones.

Sau đó, ông sàng và rửa tất cả các mảnh phát huỳnh quang rồi thu lại những mảnh tốt nhất.

There's one of them.

Đây là một trong số đó.

That is a benitoite.

Đó là benitoit.

Even though John found some good pieces of benitoite,

Mặc dù John tìm được vài mảnh benitoit đẹp,

today's excavation was just okay. Ý định

kết quả khai đào hôm nay chỉ ở mức tạm ổn.

This is good.

Mảnh này tốt.

Um we've done better.

Ừm, chúng tôi từng làm tốt hơn.

Still, he and Dave remain hopeful.

Dù vậy, John và Dave vẫn hy vọng.

They're confident that they're getting really close to locating that vein. Ngữ pháp

Họ tin rằng mình sắp xác định được vị trí của mạch đá đó.

Finding another benitoite vein would be outstanding. Ngữ pháp

Tìm thấy một mạch benitoit khác sẽ là điều tuyệt vời.

It would change a lot of things.

Nó sẽ thay đổi rất nhiều thứ.

Um that is the direction we're going in and that we want to go in.

Ừm, đó là hướng chúng tôi đang đi và cũng muốn hướng tới.

It's uh financially uh hindering,

Về mặt tài chính, ừm, điều này đang cản trở chúng tôi,

but we are getting there. Thành ngữ

nhưng chúng tôi đang dần đạt được mục tiêu.

But even if John and Dave find a vein, Ngữ pháp

Nhưng ngay cả khi John và Dave tìm thấy một mạch đá,

it doesn't mean all the benitoite they excavate can be sold for top dollar. Thành ngữ

điều đó không có nghĩa là toàn bộ benitoit họ khai thác đều có thể bán với giá cao nhất.

Benitoite is a naturally small gem, like diamonds.

Benitoit vốn là một loại đá quý nhỏ, giống như kim cương.

So most of the rocks they find can't be faceted into a clean clear gem. Cách dùng từ

Vì thế, phần lớn đá họ tìm thấy không thể được mài giác thành một viên đá quý sạch và trong.

On average, you lose about 80% of the stone during the cutting process.

Trung bình, khoảng 80% viên đá bị mất đi trong quá trình cắt.

It also depends on how clean you want the stone to be. Ngữ pháp

Điều đó cũng phụ thuộc vào việc bạn muốn viên đá sạch đến mức nào.

But the remarkable and highly valuable properties of benitoite

Nhưng những đặc tính đáng chú ý và vô cùng quý giá của benitoit

make all this work worth it. Cụm từ

khiến mọi công sức này trở nên xứng đáng.

What's also very unique about benitoite is that it is doubly refractive. Ghi chú

Một đặc điểm rất độc đáo khác của benitoit là tính lưỡng chiết.

So when the light enters the stone,

Khi ánh sáng đi vào viên đá,

it splits into two rays.

nó tách thành hai tia.

This creates a doubling effect,

Điều này tạo ra hiệu ứng nhân đôi,

giving benitoite a complex internal appearance.

khiến phần bên trong benitoit có vẻ ngoài phức tạp.

Yet on the surface,

Thế nhưng trên bề mặt,

it looks like light bounces off the gem on all sides. Cụm động từ

ánh sáng trông như đang phản chiếu từ mọi phía của viên đá.

The depth these qualities create is enriched by the stone's color,

Chiều sâu do những đặc tính này tạo ra càng được tôn lên nhờ màu sắc của viên đá,

which shows in the price. Cách dùng từ

và điều đó thể hiện trong mức giá.

In a color gemstone, is color.

Với đá quý có màu, điều quan trọng chính là màu sắc.

Color, color, color is the first and last and most important factor affecting value in a color gemstone. Mạch ý

Màu sắc, màu sắc, màu sắc là yếu tố đầu tiên, cuối cùng và quan trọng nhất ảnh hưởng đến giá trị của đá quý có màu.

And depth also holds the color.

Chiều sâu cũng giúp giữ lại màu sắc.

Like, a deeper stone can have a deeper color and that makes it more valuable. Cách dùng từ

Chẳng hạn, viên đá sâu hơn có thể có màu đậm hơn, nhờ đó giá trị cũng cao hơn.

The darker the color, the more valuable the stone typically is. Ngữ pháp

Thông thường, màu càng sẫm thì viên đá càng có giá trị.

It is amazing.

Thật đáng kinh ngạc.

Anytime you look at something like this and you think,

Mỗi khi nhìn một thứ như thế này, bạn sẽ tự hỏi,

how in the world did this ever happen Thành ngữ

làm sao mà điều này có thể xảy ra

that I could be holding something in my hand that represents

để tôi được cầm trong tay một thứ đại diện cho

such a major amazing geological formation and event

một quá trình hình thành và sự kiện địa chất lớn lao, kỳ diệu đến vậy,

and what had to happen for all of this to occur.

cũng như những gì đã phải diễn ra để tất cả điều này xảy ra.