Sẽ Ra Sao Nếu Loài Người Biến Mất?: tài liệu học tiếng Anh

From damming rivers to changing the chemistry of the atmosphere, Mạch ý

0:00

Từ việc xây đập chặn sông cho đến làm thay đổi thành phần hóa học của khí quyển,

humans have had a powerful impact on our planet. Cụm từ

0:03

con người đã tác động mạnh mẽ đến hành tinh của chúng ta.

Mạch ý

From A to B như một khung xác định phạm vi

Trong khung mở đầu này, From A to B cho biết phạm vi rộng đến đâu. Hai hành động là những ví dụ ở quy mô rất khác nhau, nên cụm này có nghĩa là “bao gồm những hoạt động đa dạng như A và B”, chứ không phải di chuyển từ nơi này đến nơi khác. Khi đứng trước mệnh đề chính, khung này xác định phạm vi trước; nhờ đó, người đọc hiểu rằng nhận định bao quát nhiều loại hành động của con người. Hai đầu của phạm vi thường phải có cấu trúc ngữ pháp song song, như damming và changing đều ở dạng -ing.

Luyện tập

Hoàn thành khung xác định phạm vi bằng From ... to ...: ____ planning the route ____ greeting the guests, Maya handled every part of the event.

Xem đáp án

From · to

Cụm từ

have had a powerful impact on: cấu trúc danh từ và thì hiện tại hoàn thành

Have had a powerful impact on có nghĩa là “đã tác động mạnh đến”. Impact là danh từ trong cấu trúc have an impact on + danh từ, vì vậy on giới thiệu người hoặc sự vật chịu tác động. Have had ở thì hiện tại hoàn thành: have + quá khứ phân từ had. Dạng này thể hiện tác động của hoạt động con người đã tích lũy theo thời gian và vẫn còn liên quan đến hiện tại. Powerful nhấn mạnh impact và cho biết tác động lớn, nhưng bản thân nó không nói tác động đó tốt hay xấu.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng hiện tại hoàn thành của have và giới từ mà have an impact yêu cầu: Over the past year, these new safety rules ____ a positive impact ____ employee safety.

Xem đáp án

have had · on

But what would happen if we suddenly disappeared? Ngữ pháp

0:06

Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta đột nhiên biến mất?

Ngữ pháp

What would happen if ...? để tưởng tượng một tình huống

What would happen if + một mệnh đề ở dạng quá khứ mời người nghe tưởng tượng một tình huống và cân nhắc kết quả của nó. Trong câu này, cấu trúc đó mở ra một thí nghiệm tư duy chứ không đưa ra dự đoán. Would đánh dấu kết quả giả định, còn disappeared dùng dạng quá khứ để tạo khoảng cách với thực tế. Nó không có nghĩa là sự biến mất đã xảy ra.

Luyện tập

Hoàn thành câu hỏi giả định này bằng would và happen: What ____ if every phone suddenly stopped working?

Xem đáp án

would happen

The first few weeks would be chaotic.

0:09

Vài tuần đầu tiên sẽ vô cùng hỗn loạn.

Within hours,

0:11

Chỉ trong vài giờ,

power plants would run out of fuel and shut down. Cụm động từ

0:12

các nhà máy điện sẽ cạn nhiên liệu rồi ngừng hoạt động.

Cụm động từ

run out of + một nguồn tài nguyên hữu hạn

Run out of + danh từ có nghĩa là đi đến cuối một nguồn cung hữu hạn, khiến không còn gì để sử dụng. Ở đây, các nhà máy điện không còn nhiên liệu để tiếp tục hoạt động. Chủ ngữ là người, máy móc hoặc tổ chức không còn tiếp cận được nguồn tài nguyên: power plants run out of fuel. Cụm từ này không có nghĩa là chạy ra khỏi một địa điểm theo nghĩa vật lý.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng đúng của run out of: We cannot make any more copies because we have ____ paper.

Xem đáp án

run out of

Cụm động từ

shut down: khi thiết bị ngừng hoạt động

Trong câu này, shut down có nghĩa là “ngừng hoạt động”. Chính các nhà máy điện dừng lại; câu không nêu một người hay tác nhân bên ngoài khiến chúng dừng. Đây là cấu trúc nội động từ “chủ ngữ + shut down”, không có tân ngữ sau cụm động từ. Cấu trúc này có thể miêu tả máy móc, hệ thống, nhà máy, trang web hoặc tổ chức ngừng hoạt động.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cụm động từ có nghĩa là “đã ngừng hoạt động”: When the backup battery died, the security system ____.

Xem đáp án

shut down

As lights go out and electric fences lose their sting, Thành ngữ

0:14

Khi đèn điện tắt và hàng rào điện không còn gây giật,

Thành ngữ

lose their sting: trở nên vô hại hoặc suy giảm sức mạnh

Theo nghĩa đen, sting là cảm giác đau nhói, đột ngột, thường do côn trùng hoặc điện giật gây ra. Ở đây, their chỉ electric fences: khi không có điện, hàng rào không còn tạo ra cú giật gây đau. Cụm từ này cũng mang ý nghĩa ẩn dụ. Vì hàng rào không còn có thể làm đau hoặc ngăn cản động vật, chúng lose their sting, tức là mất đi sức gây hại hoặc đe dọa. Nói rộng hơn, một thứ loses its sting khi khả năng làm tổn thương, gây sợ hãi hoặc tạo ảnh hưởng của nó suy yếu.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cách diễn đạt có nghĩa là “trở nên ít gây tổn thương hơn”: After hearing the same insult every day, Maya felt it begin to ____.

Xem đáp án

lose its sting

over 1.5 billion cows,

0:17

hơn 1,5 tỷ con bò,

nearly a billion pigs,

0:19

gần một tỷ con lợn

and more than 20 billion chickens will break out of their enclosures Cụm động từ

0:20

cùng hơn 20 tỷ con gà sẽ thoát khỏi chuồng

desperate for food.

0:24

và cuống cuồng đi tìm thức ăn.

Cụm động từ

break out of: thoát khỏi nơi giam giữ

Trong câu này, break out of có nghĩa là thoát khỏi một nơi đang giam giữ người hoặc động vật. Những con gà rời khu chuồng vì chúng đang rất cần thức ăn. Cấu trúc là break out of + nơi giam giữ, như break out of prison, break out of a cage hoặc break out of a locked room. Giới từ of giới thiệu nơi mà đối tượng thoát ra khỏi.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng break out of: The hostages forced a window open to ____ the locked room.

Xem đáp án

break out of

Without any humans to feed them, Ngữ pháp

0:25

Khi không còn con người cho chúng ăn,

most of these livestock will starve or become food for over half a billion dogs and a roughly equal number of cats

0:26

phần lớn số gia súc, gia cầm này sẽ chết đói hoặc trở thành thức ăn cho hơn nửa tỷ con chó và một số lượng mèo gần tương đương,

Ngữ pháp

Without any humans to feed them: diễn đạt người thực hiện còn thiếu bằng danh từ + động từ nguyên mẫu

Without any humans to feed them là một cụm with without được đặt ở đầu câu để nêu điều kiện còn thiếu dẫn đến kết quả: không có con người ở đó nên gia súc không nhận được thức ăn. Trong humans to feed them, nguyên mẫu to feed them mô tả việc con người sẽ làm; humans là chủ thể được hiểu của feed. Cấu trúc gọn này là without + danh từ + động từ nguyên mẫu có to và có thể chỉ người, công cụ hoặc nguồn lực còn thiếu nhưng cần thiết cho một hành động.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng nguyên mẫu có to của repair: Without a technician ____ the machine, production stopped.

Xem đáp án

to repair

who now have to fend for themselves. Cụm từ

0:32

trong khi số chó mèo ấy giờ đây cũng phải tự lo cho mình.

Cụm từ

Fend for themselves: tự lo liệu mà không có trợ giúp

Fend for themselves có nghĩa là tự đáp ứng các nhu cầu cơ bản và sống sót mà không dựa vào sự giúp đỡ của người khác. Ở đây, cụm từ cho biết những con vật phải tự xoay xở sau khi không còn được con người chăm sóc. Đại từ phản thân phải phù hợp với chủ ngữ: I fend for myself, she fends for herself và they fend for themselves. Cấu trúc có thể áp dụng trong tình huống khác là fend for + đại từ phản thân.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cụm từ cố định mang nghĩa “tự lo liệu mà không có ai giúp đỡ”: After their parents moved abroad, the two young adults had to ____.

Xem đáp án

fend for themselves

Of course,

0:34

Tất nhiên,

many of our fancy breeds are ill-suited for life in the wild Cách dùng từ

0:34

nhiều giống vật nuôi được con người lai tạo không thích hợp với cuộc sống hoang dã

Cách dùng từ

Ill-suited for life in the wild: không phù hợp với cuộc sống hoang dã

Ill-suited for something có nghĩa là không phù hợp với một điều gì đó hoặc khó có thể hoạt động tốt trong tình huống ấy. Trong câu này, cụm từ đánh giá khả năng sống sót của các giống vật nuôi trong môi trường hoang dã; ill- mang nghĩa kém hoặc không đầy đủ, chứ không có nghĩa là bị bệnh. Cấu trúc phổ biến là be ill-suited for + danh từ hoặc danh động từ. Có thể dùng cấu trúc này để đánh giá người, kế hoạch, công cụ hoặc thiết kế so với một nhiệm vụ, mục đích hay môi trường.

Luyện tập

Dùng ill-suited và giới từ đi kèm trong ví dụ để hoàn thành câu: This lightweight tent is ____ winter storms.

Xem đáp án

ill-suited for

and will probably be outcompeted by hardier mutts, Cách dùng từ

0:37

và có lẽ sẽ thua trong cuộc cạnh tranh với những con chó lai khỏe mạnh hơn,

Cách dùng từ

be outcompeted by: thua một bên khác trong cạnh tranh

Trong cấu trúc bị động X is outcompeted by Y, Y cạnh tranh thành công hơn X để giành một thứ có giới hạn, chẳng hạn như thức ăn, không gian, khách hàng hoặc thị phần. Ở đây, những con chó được lai tạo cẩn thận được dự đoán sẽ thua những con chó lai khỏe hơn trong cuộc cạnh tranh sinh tồn. Mẫu cấu trúc là be + outcompeted + by + đối thủ. By giới thiệu đối thủ có lợi thế; cụm từ này diễn tả việc thắng thế nhờ cạnh tranh, không phải tấn công trực tiếp hay chỉ đơn giản đánh bại ai đó trong một sự kiện duy nhất.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng bị động của outcompete. Đặt đối thủ sau by: In a price war, smaller stores may ____ large chains with deeper discounts.

Xem đáp án

be outcompeted by

not to mention wolves, coyotes and wildcats. Mạch ý

0:40

chưa kể đến sói, sói đồng cỏ và mèo rừng.

Mạch ý

not to mention: bổ sung một luận điểm hỗ trợ mạnh hơn

Not to mention bổ sung một điều cần cân nhắc khác sau khi một điều đã được nêu ra. Nội dung được thêm vào thường còn rõ ràng, nghiêm trọng hoặc thuyết phục hơn. Ở đây, những con chó lai khỏe hơn đã là một vấn đề; chó sói, sói đồng cỏ và mèo rừng làm mức nguy hiểm tăng thêm. Cụm này tổ chức lập luận theo hướng “điểm đầu tiên đã đủ, và còn có điểm mạnh hơn này nữa”. Bất chấp nghĩa đen, người nói thực sự nêu nội dung phía sau và nhấn mạnh nó.

Luyện tập

Cụm nào bổ sung một lợi ích thứ hai đặc biệt có sức thuyết phục? The new schedule will cut costs, ____ that employees will no longer need to work weekends.

instead of
not to mention
let alone

Xem đáp án

not to mention

Other animals that depend on humans,

0:43

Những loài động vật khác sống phụ thuộc vào con người,

from rats to cockroaches,

0:45

từ chuột cho đến gián,

will suffer drastic population declines. Cụm từ

0:47

sẽ suy giảm nghiêm trọng về số lượng.

Cụm từ

Bị suy giảm số lượng nghiêm trọng

Trong câu này, suffer có nghĩa là “trải qua điều gì đó có hại”, chứ không phải “cảm thấy đau đớn về thể chất”. Động từ này nhận cụm danh từ drastic population declines làm tân ngữ. A population decline là sự suy giảm số lượng thành viên của một loài hoặc một nhóm. Drastic nhấn mạnh mức độ, cho thấy sự suy giảm sẽ rất lớn hoặc nghiêm trọng. Dạng số nhiều declines phù hợp vì câu nói đến nhiều loại động vật, mỗi loại có một sự suy giảm số lượng riêng.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cụm từ trang trọng mục tiêu mang nghĩa “trải qua những đợt suy giảm số lượng rất lớn”: Without enough nesting sites, several seabird colonies may ____.

Xem đáp án

suffer drastic population declines

Some,

0:49

Một số loài,

like body lice and head lice,

0:49

chẳng hạn như rận trên cơ thể và chấy trên đầu,

will go extinct. Cụm từ

0:51

sẽ tuyệt chủng.

Cụm từ

Go extinct: tuyệt chủng

Go extinct có nghĩa là “tuyệt chủng” hoặc “trở thành loài đã tuyệt chủng”. Ở đây, go không diễn tả sự di chuyển mà là động từ nối đánh dấu sự chuyển sang một trạng thái mới, giống như trong go silent hoặc go wrong. Extinct có nghĩa là toàn bộ một loài hoặc một nhóm sinh học được xác định không còn bất kỳ thành viên sống nào. Từ này không diễn tả cái chết của chỉ một con vật.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cấu trúc mục tiêu go + tính từ: If the frogs lose their only breeding pond, the species could ____.

Xem đáp án

go extinct

In the cities,

0:52

Tại các thành phố,

many of our famous boulevards are now rivers.

0:53

nhiều đại lộ nổi tiếng của chúng ta giờ đã biến thành sông.

Without electric pumps to keep them dry, Ngữ pháp

0:55

Khi không còn máy bơm điện để liên tục bơm nước ra ngoài,

underground subway tunnels will quickly fill with water.

0:57

các đường hầm tàu điện ngầm sẽ nhanh chóng ngập đầy nước.

Ngữ pháp

keep them dry: keep + tân ngữ + tính từ

Ở đây, keep có nghĩa là “làm cho ai đó hoặc vật gì đó duy trì một trạng thái nhất định”. Cấu trúc là keep + tân ngữ + tính từ: them là tân ngữ, còn dry chỉ trạng thái mà máy bơm duy trì. Bạn có thể dùng lại cấu trúc này khi một người hoặc một vật làm cho trạng thái tiếp tục, như trong keep the door closed, keep everyone safe và keep your desk clean.

Luyện tập

Dùng các từ đã cho theo cấu trúc keep + tân ngữ + tính từ để hoàn thành câu. Sử dụng keep / the food / cold: This cooler will ____ during the trip.

Xem đáp án

keep the food cold

Other streets will be overtaken with weeds and vines,

1:00

Những con phố khác sẽ bị cỏ dại và dây leo phủ kín,

followed by larger plants and trees. Mạch ý

1:02

sau đó đến lượt các loài thực vật lớn hơn và cây cối.

Mạch ý

followed by: đánh dấu giai đoạn tiếp theo

followed by giới thiệu nội dung xuất hiện tiếp theo trong một trình tự. Mệnh đề chính đưa ra giai đoạn đầu—đường phố bị cỏ dại và dây leo bao phủ—còn cụm bị động rút gọn followed by larger plants and trees bổ sung giai đoạn sau. Ý đầy đủ gần tương đương với “and this will be followed by larger plants and trees”. Cấu trúc này giúp trình bày dòng thời gian một cách ngắn gọn; nó không có nghĩa là các loài cây thật sự di chuyển nối đuôi nhau.

Luyện tập

Hoàn thành dòng thời gian bằng followed by để thể hiện phần trình bày diễn ra trước: The event begins with a short presentation, ____ a question-and-answer session.

Xem đáp án

followed by

But before that happens,

1:04

Nhưng trước khi điều đó xảy ra,

most cities will be wiped out by fire. Cụm động từ

1:05

phần lớn các thành phố sẽ bị hỏa hoạn thiêu rụi.

Cụm động từ

Wiped out: phá hủy hoặc loại bỏ hoàn toàn

Trong câu này, wiped out có nghĩa là bị phá hủy gần như hoàn toàn. Cấu trúc bị động be wiped out by fire cho biết lửa sẽ khiến phần lớn các thành phố biến mất, chứ không chỉ làm chúng hư hại. Wipe out cũng có thể có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn một nhóm, nguồn dự trữ, khoản nợ hoặc lợi thế. Ý chính là một kết quả rất mạnh: hầu như không còn lại gì.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng quá khứ của wipe out: The wildfire nearly ____ the whole forest.

Xem đáp án

wiped out

Modern houses,

1:08

Những ngôi nhà hiện đại,

especially in the suburbs,

1:08

đặc biệt là ở vùng ngoại ô,

are still largely made of timber. Cụm từ

1:10

phần lớn vẫn được xây bằng gỗ.

Cụm từ

Made of timber: nêu chất liệu có thể nhận ra

Made of + material cho biết một vật được làm từ chất liệu gì khi chất liệu đó vẫn có thể được nhận ra trong sản phẩm hoàn chỉnh. Ở đây, houses are made of timber có nghĩa là gỗ là vật liệu xây dựng. Timber ở đây là gỗ đã được chuẩn bị để xây dựng, không phải rừng cây. Mẫu bị động là be + made of + material: are made of timber.

Luyện tập

Câu nào mô tả đúng nhất một chiếc chai mà chất liệu thủy tinh vẫn có thể được nhận ra rõ ràng?

The bottle is made with glass.
The bottle is made of glass.
The bottle is made from glass.

Xem đáp án

The bottle is made of glass.

With no firefighters around, Ngữ pháp

1:12

Khi không còn lính cứu hỏa,

a single lightning strike is all it takes to start a fire that could burn a whole subdivision to the ground. Ghi chú

1:13

chỉ một tia sét cũng đủ gây ra đám cháy có thể thiêu rụi cả một khu dân cư.

Ngữ pháp

With no firefighters around: with no + danh từ + around

With no firefighters around là một cụm từ với with dùng để nêu bối cảnh cho mệnh đề chính. Cấu trúc with + no + danh từ + around cho biết không có người hoặc vật nào thuộc nhóm đó hiện diện hay sẵn sàng trong tình huống này. Ở đây, around có nghĩa là “có mặt, ở gần hoặc sẵn sàng hỗ trợ”, chứ không phải “bao quanh một vật”. Việc không có lính cứu hỏa giải thích vì sao chỉ một lần sét đánh cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. Cụm từ ngắn gọn này thường tương đương với because there are no ... available, nhưng trình bày nguyên nhân như một hoàn cảnh nền thay vì dùng một mệnh đề chỉ nguyên nhân đầy đủ.

Luyện tập

Dùng cấu trúc with no + noun + around để hoàn thành câu và cho biết không có người lớn hiện diện hoặc sẵn sàng giúp đỡ: ____, the children had to solve the problem themselves.

Xem đáp án

With no adults around

Ngữ pháp

X is all it takes to Y: chỉ X là đủ để dẫn đến Y

X is all it takes to Y có nghĩa là chỉ riêng X cũng đủ để Y xảy ra. Trong ví dụ, một lần sét đánh được trình bày là tác nhân tối thiểu cần thiết để gây ra hỏa hoạn; không cần thêm tác nhân nào khác. Cấu trúc là X + dạng phù hợp của be + all it takes + to-infinitive. It là thành phần giữ chỗ trong cấu trúc, còn takes có nghĩa là “cần”, không phải “tốn thời gian”. Cấu trúc này thường nhấn mạnh rằng điều kiện đủ rất nhỏ, đơn giản hoặc ít đến mức đáng ngạc nhiên.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng cấu trúc X is all it takes to Y để cho biết một cú nhấp chuột là đủ: One careless click ____ to send the message to everyone.

Xem đáp án

is all it takes

Cụm từ

burn ... to the ground: bị lửa phá hủy gần như hoàn toàn

Burn ... to the ground có nghĩa là lửa phá hủy gần như hoàn toàn tân ngữ nằm giữa burn và to the ground. Trong câu này, a whole subdivision là tân ngữ, nên hai phần được tô nổi tách rời cùng tạo thành một cấu trúc chỉ kết quả: burn a whole subdivision to the ground. Cụm từ này tập trung vào kết quả cuối cùng chứ không phải sự di chuyển về phía mặt đất. So với việc chỉ dùng burn, nó nêu rõ quy mô và mức độ gần như hoàn toàn của sự phá hủy.

Luyện tập

Hoàn thành câu bằng dạng đúng của burn ... to the ground: By morning, the wildfire had ____ the abandoned hotel ____.

Xem đáp án

burned · to the ground

In the countryside,

1:18

Ở vùng nông thôn,

many wood structures will be destroyed within a few decades,

1:19

nhiều công trình bằng gỗ sẽ bị phá hủy trong vòng vài thập kỷ,

if not by fire, Ngữ pháp

1:22

nếu không phải do hỏa hoạn,

then by termites and other decomposers.

1:23

thì cũng do mối và các sinh vật phân hủy khác.

Ngữ pháp

if not X, then Y: đưa ra phương án thay thế dự phòng

Trong if not by fire, then by termites, cấu trúc if not X, then Y không thiết lập quan hệ điều kiện và kết quả thông thường. Trước tiên, nó để ngỏ khả năng X, rồi đưa ra Y như phương án thay thế sẽ áp dụng nếu X không đúng. Các cụm by lặp lại nêu những nguyên nhân thay thế cho cùng một sự phá hủy. Cấu trúc này cho phép người nói đưa ra một nhận định tổng quát mạnh mẽ nhưng vẫn thận trọng về nguyên nhân chính xác tạo ra kết quả.

Luyện tập

Dùng mẫu if not X, then Y để hoàn thành câu: The equipment will fail, ____ from overuse, ____ from poor maintenance.

Xem đáp án

if not · then

After 100 years,