Tại sao không có cách nào hoàn hảo để phát âm Sao Thiên Vương (trong tiếng Anh): tài liệu học tiếng Anh

Hello internet.

Xin chào internet.

In my last video about Pluto,

Trong video trước của tôi về Sao Diêm Vương,

you may have noticed that I said aloud the names of every planet except one,

bạn có thể đã nhận ra rằng tôi đã đọc to tên của tất cả các hành tinh ngoại trừ một,

this one.

đó là hành tinh này.

And that was no accident, Ngữ pháp

Và đó không phải là sự tình cờ,

but rather the result of careful script editing

mà đúng hơn là kết quả của việc biên tập kịch bản cẩn thận,

because where I grew up,

bởi vì nơi tôi lớn lên,

I learned that the name of the seventh planet is pronounced yoo-Rain-us.

tôi được dạy rằng tên của hành tinh thứ bảy được phát âm là yoo-Rain-us.

Of course,

Tất nhiên,

to a kid,

đối với một đứa trẻ,

Uranus sounds an awful lot like your anus, Cụm từ

Uranus nghe rất giống với your anus,

which is how I and everyone else I knew

đó là lý do tại sao tôi và những người tôi biết

ended up saying the name, Cụm động từ

cuối cùng đều gọi cái tên đó như vậy,

which is funny when you're a child,

điều này thì buồn cười khi bạn còn nhỏ,

but becomes a bit of a problem when you grow up

nhưng trở thành một rắc rối nhỏ khi bạn lớn lên

and try to teach scientific facts about the planet.

và cố gắng dạy những sự thật khoa học về hành tinh này.

For example,

Ví dụ,

Uranus has a ring around it.

Uranus có một vành đai bao quanh.

Astronomers have discovered a dark spot on Uranus.

Các nhà thiên văn học đã phát hiện ra một đốm đen trên Uranus.

Uranus is a gas giant.

Uranus là một hành tinh khí khổng lồ.

Uranus is surrounded by methane.

Uranus được bao quanh bởi khí mê-tan.

There is a solution to this problem,

Có một giải pháp cho vấn đề này,

the alternative pronunciation of the name which goes YUR-in-us.

đó là cách phát âm thay thế của cái tên này, đọc là YUR-in-us.

And most scientists in public roles do use this pronunciation. Ngữ pháp

Và hầu hết các nhà khoa học đóng vai trò trước công chúng đều sử dụng cách phát âm này.

But for me, YUR-in-us is still problematic.

Nhưng đối với tôi, YUR-in-us vẫn là một vấn đề.

Sure, it's better than your anus,

Chắc chắn, nó tốt hơn your anus,

but it's still Uranus.

nhưng nó vẫn là Uranus.

And perhaps I'm just childish,

Và có lẽ tôi chỉ hơi trẻ con,

but when someone else says YUR-in-us,

nhưng khi ai đó nói YUR-in-us,

I still hear Uranus in my head,

tôi vẫn nghe thấy Uranus trong đầu mình,

and it just draws more attention to the unfortunate name. Cụm từ

và điều đó chỉ thu hút thêm sự chú ý vào cái tên xui xẻo này.

The tragedy is it didn't have to be this way. Ngữ pháp

Bi kịch là mọi chuyện không nhất thiết phải như vậy.

The seventh planet from the sun is unique because it's the first planet we discovered.

Hành tinh thứ bảy tính từ mặt trời rất độc đáo vì đây là hành tinh đầu tiên chúng ta khám phá ra.

For all of human history,

Trong toàn bộ lịch sử nhân loại,

the six closest planets were big enough or bright enough to see with just our limited simian eyes. Ngữ pháp

sáu hành tinh gần nhất đủ lớn hoặc đủ sáng để nhìn thấy chỉ bằng đôi mắt linh trưởng giới hạn của chúng ta.

But the next planet was too dim to see until our telescope technology got good enough Ngữ pháp

Nhưng hành tinh tiếp theo quá mờ để nhìn thấy cho đến khi công nghệ kính viễn vọng của chúng ta đủ tốt

for British astronomer William Herschel to spot it in 1781.

để nhà thiên văn học người Anh William Herschel phát hiện ra nó vào năm 1781.

Understandably, though, he didn't think he discovered a new planet

Tuy nhiên, có thể hiểu được là ông không nghĩ rằng mình đã phát hiện ra một hành tinh mới

since from the rise of modern humans 50,000 years earlier until that Tuesday,

vì từ khi con người hiện đại xuất hiện 50.000 năm trước cho đến ngày thứ Ba đó,

no one ever had. Ngữ pháp

chưa từng có ai làm được như vậy.

But discover it he did, Ngữ pháp

Nhưng ông ấy đã khám phá ra nó,

and so choose a name he must.

và vì vậy ông ấy phải chọn một cái tên.

And Herschel, being the good subject of the crown that he was, Văn hóa

Và Herschel, với tư cách là một thần dân trung thành của hoàng gia,

christened his new planet the Georgium Sidus, Ghi chú

đã đặt tên cho hành tinh mới của mình là Georgium Sidus,

which means the Georgian Star.

có nghĩa là Ngôi sao của George.

And the George in that Georgian Star was King George III,

Và George trong Ngôi sao của George đó chính là Vua George III,

the reigning monarch.

vị vua đang trị vì.

While King George liked the name,

Mặc dù Vua George thích cái tên này,

the rest of the world did not

nhưng phần còn lại của thế giới thì không

and decided that perhaps Herschel wasn't the best guy to name the new planet after all, Cụm từ

và họ quyết định rằng có lẽ Herschel không phải là người tốt nhất để đặt tên cho hành tinh mới,

and quickly decided to come up with alternatives of their own. Cụm động từ

và nhanh chóng quyết định tự đưa ra những lựa chọn thay thế của riêng họ.

One suggestion was Neptune,

Một gợi ý là Neptune,

which is confusing to us now,

điều này hiện tại có thể gây nhầm lẫn cho chúng ta,

but at the time the planet that would become Neptune had not yet been found.

nhưng vào thời điểm đó, hành tinh sau này trở thành Sao Hải Vương vẫn chưa được tìm thấy.

A more obvious alternative was to name the planet Herschel

Một giải pháp thay thế hiển nhiên hơn là đặt tên hành tinh là Herschel

after the man who discovered it.

theo tên người đã khám phá ra nó.

Even in Great Britain,

Ngay cả ở Vương quốc Anh,

the name the Georgium Sidus proved a bit stuffy for some, Cách dùng từ

cái tên Georgium Sidus cũng tỏ ra hơi cứng nhắc đối với một số người,

so variants like the Georgian planet or just Georgium were also used.

vì vậy các biến thể như hành tinh Georgian hoặc chỉ là Georgium cũng đã được sử dụng.

Though never, as you might have heard, George.

Mặc dù chưa bao giờ, như bạn có thể đã nghe nói, là George.

Side note here,

Một lưu ý nhỏ ở đây,

while researching this video,

khi nghiên cứu cho video này,

I found a lot of websites claiming that the seventh planet was almost named George,

tôi tìm thấy rất nhiều trang web khẳng định rằng hành tinh thứ bảy suýt nữa được đặt tên là George,

but I was never able to find a primary source for this. Cách dùng từ

nhưng tôi không bao giờ có thể tìm thấy nguồn gốc chính cho điều này.

As best I could tell Cụm từ

Theo những gì tôi có thể biết

searching through documents from the time,

qua việc tìm kiếm qua các tài liệu thời đó,

no one ever suggested this name.

không ai từng đề xuất cái tên này.

I checked with the Royal Institution,

Tôi đã kiểm tra với Viện Hoàng gia (Royal Institution),

who since 1799 has been promoting science awesomeness

nơi từ năm 1799 đã quảng bá sự tuyệt vời của khoa học

from the heart of London

từ trung tâm London

and whose videos you should now go watch,

và bạn nên xem video của họ ngay bây giờ,

and they confirmed the name George was never on the table Thành ngữ

và họ xác nhận rằng cái tên George chưa bao giờ được đưa ra bàn thảo

because to so casually refer to the king at the time would have been disrespectful. Ngữ pháp

vì việc gọi nhà vua một cách quá tùy tiện vào thời điểm đó sẽ là một sự thiếu tôn trọng.

And disrespecting a monarch is never a good idea,

Và không tôn trọng một vị vua không bao giờ là một ý kiến hay,

especially one who is slowly losing his mind from a genetic disorder.

đặc biệt là một vị vua đang dần mất trí vì một chứng rối loạn di truyền.

But that's a story for another time. Mạch ý

Nhưng đó là câu chuyện cho một lúc khác.

Anyway, another real suggestion for the new planet's name came from Johann Bode,

Dù sao đi nữa, một gợi ý thực sự khác cho tên của hành tinh mới đến từ Johann Bode,

who suggested the Greek god of the sky.

người đã gợi ý tên của vị thần bầu trời Hy Lạp.

When a colleague of Bode discovered the 92nd element in 1789,

Khi một đồng nghiệp của Bode phát hiện ra nguyên tố thứ 92 vào năm 1789,

he named it uranium to support Bode's choice

ông đã đặt tên nó là uranium để ủng hộ sự lựa chọn của Bode

and try and end the debate. Ngữ pháp

và cố gắng chấm dứt cuộc tranh luận.

Perhaps because these two were German,

Có lẽ vì hai người này đều là người Đức,

it might not have occurred to them how the word would eventually be corrupted in English. Cụm từ

họ có thể đã không nghĩ đến việc từ này cuối cùng sẽ bị đọc trại đi như thế nào trong tiếng Anh.

Though it's also hard to know how English speakers in the 1780s and 90s

Mặc dù cũng khó để biết những người nói tiếng Anh vào những năm 1780 và 90

would have pronounced the name.

sẽ phát âm cái tên này như thế nào.

But since the word anus was in the language then,

Nhưng vì từ anus đã có trong ngôn ngữ vào thời điểm đó,

it seems unlikely that this particular pronunciation would have been popular.

có vẻ không chắc rằng cách phát âm cụ thể này sẽ được phổ biến.

It may also have been pronounced with a flat A to sound like yoo-RA-nus,

Nó cũng có thể được phát âm với âm A bẹt để nghe giống như yoo-RA-nus,

or something more like the Greek name oo-RON-ohs.

hoặc thứ gì đó giống với cái tên Hy Lạp oo-RON-ohs hơn.

These names competed with each other over decades.

Những cái tên này đã cạnh tranh với nhau trong nhiều thập kỷ.

For example, still in 1823,

Ví dụ, vẫn vào năm 1823,

the Encyclopedia Britannica lists the planet as Herschel,

Bách khoa toàn thư Britannica liệt kê hành tinh này là Herschel,

notes the alternative names,

ghi chú các tên thay thế,

and then proceeds to carefully word the rest of the article Cách dùng từ

và sau đó tiến hành diễn đạt cẩn thận phần còn lại của bài viết

to avoid naming the planet again.

để tránh việc gọi tên hành tinh này một lần nữa.

But you, dear modern viewer,

Nhưng bạn, một khán giả hiện đại thân mến,

know that eventually these alternatives faded and left this name triumphant. Thành ngữ

biết rằng cuối cùng những lựa chọn thay thế này đã phai nhạt và để lại cái tên này chiến thắng.

Which leaves someone like me with my terrible pronunciation

Điều đó khiến một người có cách phát âm tệ hại như tôi

longing for history to have taken a different path. Thành ngữ

khao khát lịch sử đã đi theo một con đường khác.

The name Herschel might have made the planet sound a bit like a boring accountant

Cái tên Herschel có thể khiến hành tinh này nghe hơi giống một nhân viên kế toán nhàm chán

rather than the very interesting planet it actually is,

chứ không phải là một hành tinh rất thú vị như thực tế,

but this would still be a much better name than what we have.

nhưng đây vẫn sẽ là một cái tên tốt hơn nhiều so với cái tên mà chúng ta đang có.

Neptune is obviously a fine planetary name,

Neptune rõ ràng là một tên hành tinh hay,

though picking this might have just delayed the problem.

mặc dù chọn tên này có thể chỉ là trì hoãn vấn đề.

Finally, the Georgium Sidus is a bit awkward,

Cuối cùng, Georgium Sidus hơi khó đọc,

and in sillier moments I wish that Herschel had just been more direct Ngữ pháp

và trong những khoảnh khắc ngớ ngẩn hơn, tôi ước Herschel đã trực tiếp hơn

and named it King George.

và đặt tên nó là King George (Vua George).

Because how fun would that make it to teach kids the list of planets today?

Bởi vì sẽ thú vị biết bao khi dạy trẻ em danh sách các hành tinh ngày nay?

Mercury, Venus, Earth, Mars, Jupiter, Saturn, King George, and Neptune.

Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Vua George và Sao Hải Vương.

In classrooms,

Trong lớp học,

such an unusual name would change the planet from a thing to avoid Ngữ pháp

một cái tên bất thường như vậy sẽ thay đổi hành tinh từ một thứ cần né tránh

to a starting point for discussions about what makes that planet different Cụm từ

thành điểm khởi đầu cho các cuộc thảo luận về điều gì làm cho hành tinh đó trở nên khác biệt

and how astronomy and our view of the universe change and progress over time.

và cách thiên văn học cũng như quan điểm của chúng ta về vũ trụ thay đổi và tiến bộ theo thời gian.

But my impractical dreams aside, Cụm từ

Nhưng gác lại những giấc mơ phi thực tế của tôi,

we're stuck with this name, Thành ngữ

chúng ta đành phải gắn bó với cái tên này,

which for me means choosing between the pronunciation which comes naturally

điều đối với tôi có nghĩa là chọn giữa cách phát âm đến một cách tự nhiên

and is terrible, or the unnatural awkward one

và nghe rất tệ, hoặc cách phát âm ngượng nghịu không tự nhiên

which is still unsatisfactory.

điều mà vẫn không làm tôi thỏa mãn.

So what's a man to do? Ý định

Vậy một người đàn ông phải làm gì?

In the end,

Cuối cùng,

probably follow the lead of the Encyclopedia Britannica Cụm từ

có lẽ là làm theo sự chỉ dẫn của Bách khoa toàn thư Britannica

and avoid the name when possible,

và tránh nhắc đến cái tên đó khi có thể,

which is a sad fate for the planet in our solar system

đó quả là một số phận đáng buồn cho hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta

with such an interesting story to tell.

với một câu chuyện thú vị như vậy để kể.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Uranus.

Seriously, people,

Nghiêm túc đấy, mọi người,

could we at least agree to switch the pronunciation back to the Greek Uranos? Ý định

chúng ta có thể ít nhất đồng ý đổi cách phát âm trở lại thành Uranos của Hy Lạp không?

It's clearly so much better.

Nó rõ ràng là tốt hơn rất nhiều.