Cách Hiệu Quả Nhất Để Hủy Diệt Vũ Trụ – Chân Không Giả: tài liệu học tiếng Anh

What if our universe comes with a self-destruct button Ghi chú

Sẽ ra sao nếu vũ trụ của chúng ta đi kèm một nút tự hủy

to eliminate itself so cleanly and efficiently Ngữ pháp

để tự xóa sổ nó một cách gọn gàng và hiệu quả

that every single physical thing would just stop existing

đến mức mọi thực thể vật lý đều sẽ ngừng tồn tại

and life would be impossible forever?

và sự sống sẽ vĩnh viễn không thể xuất hiện?

The ultimate ecological catastrophe,

Thảm họa sinh thái tột cùng,

vacuum decay.

sự phân rã chân không.

To explain how our universe could destroy itself,

Để giải thích việc vũ trụ có thể tự hủy diệt như thế nào,

we need to understand two principles.

chúng ta cần hiểu hai nguyên lý.

One, energy levels.

Một, mức năng lượng.

A core idea in physics is that everything has an energy level.

Một ý tưởng cốt lõi trong vật lý là vạn vật đều có mức năng lượng.

The higher the level,

Mức càng cao,

the more energy is in the system.

hệ thống càng chứa nhiều năng lượng.

Wood, for example, has a high level.

Ví dụ, gỗ có mức năng lượng cao.

It can be burned,

Nó có thể bị đốt cháy,

a process that releases the chemical energy stored in its molecular bonds

một quá trình giải phóng năng lượng hóa học được lưu trữ trong các liên kết phân tử

and turns it into heat. Cụm động từ

và biến nó thành nhiệt năng.

The ash left over is at a lower energy level than the wood before. Ghi chú

Tro tàn còn lại ở mức năng lượng thấp hơn so với khúc gỗ ban đầu.

Two, stability.

Hai, tính ổn định.

Everything in our universe tries to move towards its ground state,

Vạn vật trong vũ trụ đều cố gắng di chuyển về trạng thái cơ bản,

in which it's completely stable

trong đó nó hoàn toàn ổn định

and has as little energy as possible. Ngữ pháp

và chứa ít năng lượng nhất có thể.

For example, a ball on a hill is unstable

Ví dụ, một quả bóng trên đồi không ổn định

and has a lot of potential energy.

và có rất nhiều thế năng.

When disturbed, Ngữ pháp

Khi bị tác động,

it will roll down into the valley

nó sẽ lăn xuống thung lũng

and lose its potential energy in the process. Cụm từ

và mất đi thế năng trong quá trình đó.

The ball is now in its ground state and stable.

Quả bóng bây giờ ở trạng thái cơ bản và ổn định.

It will remain like that.

Nó sẽ giữ nguyên như vậy.

Everything in our universe follows these two principles.

Vạn vật trong vũ trụ đều tuân theo hai nguyên lý này.

If something has a lot of energy,

Nếu một thứ gì đó có nhiều năng lượng,

it's unstable and wants to get rid of it Cụm động từ

nó sẽ không ổn định và muốn rũ bỏ năng lượng đó

to become stable and reach its ground state.

để trở nên ổn định và đạt đến trạng thái cơ bản.

This is true for every system,

Điều này đúng với mọi hệ thống,

even in the weird world of quantum mechanics.

ngay cả trong thế giới kỳ lạ của cơ học lượng tử.

If our current understanding of physics is correct, Ngữ pháp

Nếu hiểu biết hiện tại của chúng ta về vật lý là đúng,

then the universe gets its properties from quantum fields.

thì vũ trụ lấy các đặc tính của nó từ các trường lượng tử.

We explained them in detail in another video.

Chúng tôi đã giải thích chi tiết về chúng trong một video khác.

For this video,

Trong video này,

imagine them as the rules of the universe. Mạch ý

hãy tưởng tượng chúng là những quy luật của vũ trụ.

They tell particles how to behave and interact.

Chúng cho các hạt biết phải hoạt động và tương tác ra sao.

Like everything in the universe,

Giống như mọi thứ trong vũ trụ,

they want to be in the lowest energy level possible,

chúng muốn ở mức năng lượng thấp nhất có thể,

which is called a vacuum state.

được gọi là trạng thái chân không.

This has nothing to do with vacuum in space. Cụm từ

Điều này không liên quan gì đến môi trường chân không ngoài không gian.

It's just called this way

Nó chỉ được gọi như vậy

because scientists are bad at naming things.

vì các nhà khoa học không giỏi việc đặt tên.

We think all the fields reached their vacuum state,

Chúng ta nghĩ rằng tất cả các trường đã đạt đến trạng thái chân không,

except maybe one.

có lẽ ngoại trừ một.

It's possible that the Higgs field is not stable,

Có khả năng trường Higgs không ổn định,

but metastable, Cách dùng từ

mà ở trạng thái giả bền,

which is a fancy way of saying Cụm từ

đó là một cách nói hoa mỹ để chỉ

that it pretends to be stable,

việc nó giả vờ như đã ổn định,

but really is not.

nhưng thực ra lại không phải.

It would be a false vacuum. Văn hóa

Đó sẽ là một chân không giả.

The Higgs field is responsible for giving particles their mass, Cụm từ

Trường Higgs chịu trách nhiệm tạo khối lượng cho các hạt,

which rules how almost everything in the universe interacts.

điều chi phối cách mà hầu như vạn vật trong vũ trụ tương tác với nhau.

What would happen if the Higgs field is in a false vacuum?

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu trường Higgs nằm ở chân không giả?

Think of our ball in the valley.

Hãy nghĩ về quả bóng của chúng ta trong thung lũng.

The ball is the Higgs field.

Quả bóng chính là trường Higgs.

The valley might not be the lowest energy state for the Higgs field.

Thung lũng đó có thể không phải là trạng thái năng lượng thấp nhất của trường Higgs.

There might be an even deeper valley

Có thể có một thung lũng sâu hơn thế

that it wants to get to.

mà nó muốn đi tới.

This would mean that the Higgs field has a lot of potential energy

Điều này có nghĩa là trường Higgs có rất nhiều thế năng

waiting to be released. Ngữ pháp

đang chực chờ được giải phóng.

The Higgs field could be like a piece of wood,

Trường Higgs có thể giống như một khúc gỗ,

but drenched in gasoline, Cụm từ

nhưng được ngâm đẫm xăng,

waiting to set the universe on fire. Thành ngữ

đang chờ để châm lửa đốt cả vũ trụ.

A random spark like quantum tunneling

Một tia lửa ngẫu nhiên như hiệu ứng đường hầm lượng tử

could release the potential energy of the Higgs field.

có thể giải phóng thế năng của trường Higgs.

This could happen at any time and without warning. Cụm từ

Điều này có thể xảy ra bất cứ lúc nào và không có cảnh báo trước.

If at any point in space this so-called vacuum decay starts, Cách dùng từ

Nếu ở bất kỳ điểm trong không gian, sự phân rã chân không này bắt đầu,

there is no turning back. Thành ngữ

sẽ không có đường lùi.

As the Higgs field crashes into the lower energy state,

Khi trường Higgs lao xuống trạng thái năng lượng thấp hơn,

it releases a massive amount of potential energy.

nó sẽ giải phóng một lượng thế năng khổng lồ.

This energy pushes the space around it over the barrier,

Năng lượng này đẩy không gian xung quanh nó vượt qua rào cản,

which releases more potential energy.

từ đó giải phóng nhiều thế năng hơn.

A sphere of the new stable Higgs field or true vacuum

Một khối cầu của trường Higgs ổn định mới hay chân không thật

grows at the speed of light in all directions. Cụm từ

sẽ mở rộng với tốc độ ánh sáng về mọi hướng.

Imagine it like setting a sea of gasoline

Hãy tưởng tượng nó giống như việc châm lửa vào một biển xăng

the size of the universe on fire.

có kích thước bằng cả vũ trụ.

The sphere is surrounded by a shell of energy

Khối cầu đó được bao quanh bởi một lớp vỏ năng lượng

that devours everything it comes into contact with. Cụm từ

nuốt chửng mọi thứ mà nó tiếp xúc.

Whatever it touches is eliminated from existence. Ngữ pháp

Bất cứ thứ gì nó chạm tới đều bị xóa sổ khỏi sự tồn tại.

The bubble will continue to grow forever,

Bong bóng này sẽ tiếp tục phình to mãi mãi,

deleting the universe on its way.

xóa sổ vũ trụ trên đường đi của nó.

There is no way to be warned since it's so fast, Ngữ pháp

Không có cách nào để được cảnh báo vì nó diễn ra quá nhanh,

but there's nothing we could do anyway.

mà dù sao thì chúng ta cũng chẳng thể làm gì được.

Our destruction would be instant.

Sự diệt vong của chúng ta sẽ diễn ra ngay lập tức.

In a fraction of a second, Cụm từ

Trong tích tắc,

Earth would be gone.

Trái Đất sẽ biến mất.

But it actually gets worse.

Nhưng thực tế còn tồi tệ hơn thế.

If the energy level of the Higgs field changes,

Nếu mức năng lượng của trường Higgs thay đổi,

it changes all of physics.

nó sẽ làm thay đổi toàn bộ vật lý.

In the true vacuum of the sphere,

Trong chân không thật của khối cầu,

the standard model will be overthrown,

Mô hình Chuẩn sẽ bị lật đổ,

superseded by different physics that we don't know.

thay thế bằng một nền vật lý khác mà chúng ta không hề biết.

How fundamental particles behave,

Cách các hạt cơ bản hoạt động,

how atoms hold together,

cách các nguyên tử liên kết với nhau,

how chemicals react.

cách các hóa chất phản ứng.

Vacuum decay won't just destroy life, Mạch ý

Sự phân rã chân không sẽ không chỉ hủy diệt sự sống,

it will destroy chemistry itself,

nó sẽ hủy diệt chính môn hóa học,

making life as we know it impossible. Cụm từ

khiến sự sống mà chúng ta biết hoàn toàn không thể tồn tại.

We simply have no idea what it would be like inside. Ngữ pháp

Chúng ta hoàn toàn không biết bên trong đó sẽ như thế nào.

It might be a shadow of what it is now,

Nó có thể là cái bóng của những gì hiện hữu,

or not.

hoặc cũng có thể không.

We don't know.

Chúng ta không biết được.

If vacuum decay happens,

Nếu sự phân rã chân không xảy ra,

the outlook is indeed grim.

viễn cảnh thực sự rất tăm tối.

If you feel slightly worried now,

Nếu hiện tại bạn cảm thấy hơi lo lắng,

don't be.

thì đừng bận tâm.

At this point,

Vào lúc này,

false vacuum is speculation based on our current understanding of particle physics,

chân không giả chỉ là một phỏng đoán dựa trên hiểu biết hiện tại của chúng ta về vật lý hạt,

which might be wrong.

và điều đó có thể sai.

It's kind of like using a ruler to measure a continent. Cụm từ

Nó hơi giống việc dùng thước kẻ để đo một lục địa.

Sure, you can do it,

Chắc chắn, bạn có thể làm điều đó,

but you might be off by quite a bit at the end. Cụm từ

nhưng cuối cùng bạn có thể sẽ sai số rất nhiều.

Right now, no one can say if vacuum decay is a thing that's real

Hiện tại, không ai có thể nói liệu phân rã chân không là có thật

or just a scary idea.

hay chỉ là một ý tưởng đáng sợ.

But even if one or multiple spheres of death have already started expanding, Ngữ pháp

Nhưng ngay cả khi một hoặc nhiều quả cầu tử thần đã bắt đầu mở rộng,

the universe is so big

thì vũ trụ cũng quá lớn

that they might not reach us for billions of years.

nên có thể mất hàng tỷ năm chúng mới tới được chỗ chúng ta.

If they're far enough away, Ngữ pháp

Nếu chúng ở đủ xa,

they might not ever be able to reach us Ngữ pháp

chúng có thể vĩnh viễn không bao giờ chạm tới chúng ta

because of the expansion of the universe.

bởi vì sự giãn nở của vũ trụ.

The speed of light is not that fast on the scale of the universe. Cụm từ

Tốc độ ánh sáng không hề nhanh trên quy mô của vũ trụ.

So while vacuum decay is fascinatingly scary, Mạch ý

Vì vậy, mặc dù sự phân rã chân không rất đáng sợ một cách đầy mê hoặc,

right now there are other things we should be more afraid of.

nhưng hiện tại có những thứ khác mà chúng ta nên sợ hơn.

In contrast to vacuum decay, Cụm từ

Trái ngược với phân rã chân không,

we have the power to prepare for most of them. Cụm từ

chúng ta có khả năng chuẩn bị cho hầu hết những điều đó.

Videos like this one take hundreds of hours to make,

Những video như thế này mất hàng trăm giờ để thực hiện,

so support us on Patreon

vì vậy hãy ủng hộ chúng tôi trên Patreon

if you'd like to learn more about the destruction of everything.

nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về sự hủy diệt của vạn vật.

It really helps us out.

Nó thực sự giúp ích cho chúng tôi rất nhiều.

We tried to destroy the universe at least once every few months,

Chúng tôi cố gắng hủy diệt vũ trụ ít nhất vài tháng một lần,

so let us know in the comments

vì vậy hãy cho chúng tôi biết trong phần bình luận

if you have doomsday scenarios you would like us to cover.

nếu bạn có các kịch bản ngày tận thế nào muốn chúng tôi làm video.