Thực vật chống lại ô nhiễm ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

6 Minute English from the BBC.

6 Minute English từ BBC.

Hello, this is 6 Minute English from BBC Learning English.

Xin chào, đây là 6 Minute English từ BBC Learning English.

I'm Neil.

Tôi là Neil.

And I'm Beth.

Và tôi là Beth.

Now, imagine a field polluted by spilled oil. Ngữ pháp

Bây giờ, hãy tưởng tượng một cánh đồng bị ô nhiễm bởi dầu tràn.

Toxic waste has mixed into the water and chemical fumes have overtaken the air, Cách dùng từ

Chất thải độc hại đã lẫn vào nước và khói hóa chất đã bao trùm không khí,

leaving animals dead and the land unsafe for humans. Ngữ pháp

làm động vật chết và vùng đất trở nên không an toàn cho con người.

Unfortunately, situations like this are common all over the world. Cụm từ

Thật không may, những tình huống như thế này lại rất phổ biến trên toàn thế giới.

Cleaning up chemical pollution is dangerous and expensive Cụm động từ

Làm sạch ô nhiễm hóa chất rất nguy hiểm và tốn kém

and mostly involves highly technological equipments.

và chủ yếu liên quan đến các thiết bị công nghệ cao.

But what if there was a more natural solution? Ngữ pháp

Nhưng nếu có một giải pháp tự nhiên hơn thì sao?

Recently, scientists have been developing a new technique for cleaning pollution, Ngữ pháp

Gần đây, các nhà khoa học đã và đang phát triển một kỹ thuật mới để làm sạch ô nhiễm,

letting plants do the work instead. Ngữ pháp

bằng cách để thực vật làm công việc đó thay thế.

Yes, plants like water hyacinths have been used to clean rivers by sucking up oil spilled into the water Ghi chú

Đúng vậy, các loại thực vật như lục bình đã được sử dụng để làm sạch sông ngòi bằng cách hút dầu tràn vào nước

and researchers have successfully used fungi to break down plastic waste. Ghi chú

và các nhà nghiên cứu đã sử dụng thành công nấm để phân hủy rác thải nhựa.

In this program, we'll be hearing about plants that fight pollution Mạch ý

Trong chương trình này, chúng ta sẽ được nghe về những loài thực vật chống ô nhiễm

and of course, we'll be learning some useful new vocabulary as well.

và tất nhiên, chúng ta cũng sẽ học một số từ vựng mới hữu ích.

But first, I have a question for you, Neil.

Nhưng trước tiên, tôi có một câu hỏi cho anh, Neil.

One word we'll be hearing a lot in this program is phytoremediation, Cách dùng từ

Một từ chúng ta sẽ nghe nhiều trong chương trình này là phytoremediation (xử lý ô nhiễm bằng thực vật),

the technique that certain plants use to remove harmful chemicals from polluted environments. Cụm từ

đây là kỹ thuật mà một số loài thực vật sử dụng để loại bỏ các hóa chất độc hại khỏi môi trường bị ô nhiễm.

But how do they do this?

Nhưng chúng làm điều này bằng cách nào?

Is it by using A, their leaves,

Là bằng cách sử dụng A, lá của chúng,

B, their roots,

B, rễ của chúng,

or C, their seeds?

hay C, hạt của chúng?

I think some plants clean up pollution using their roots.

Tôi nghĩ một số loài thực vật làm sạch ô nhiễm bằng rễ của chúng.

Okay, Neil.

Được rồi, Neil.

We'll find out the correct answer later. Cụm động từ

Chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời đúng sau.

Phytoremediating plants are certainly needed in one of the most oil polluted places on Earth, Ngữ pháp

Những loài thực vật xử lý ô nhiễm chắc chắn rất cần thiết ở một trong những nơi bị ô nhiễm dầu nặng nề nhất trên Trái đất,

the delta of the river Niger in Nigeria. Văn hóa

đó là vùng đồng bằng sông Niger ở Nigeria.

Ever since oil, known by the nickname black gold, Ghi chú

Kể từ khi dầu mỏ, được biết đến với biệt danh vàng đen,

was discovered there in the 1950s,

được phát hiện ở đó vào những năm 1950,

it's become central to Nigeria's economy. Cụm từ

nó đã trở thành trung tâm của nền kinh tế Nigeria.

But oil spills have devastated the region's landscape Cách dùng từ

Nhưng các vụ tràn dầu đã tàn phá cảnh quan của khu vực

and there is mistrust between local communities Cụm từ

và có sự mất lòng tin giữa các cộng đồng địa phương

and the multinational oil companies working there.

và các công ty dầu mỏ đa quốc gia làm việc tại đó.

Now, one woman and her plants are trying to fix the problem.

Bây giờ, một người phụ nữ và những cái cây của cô ấy đang cố gắng giải quyết vấn đề.

Eucharia Nwaichi is a biochemist from the University of Port Harcourt in Nigeria. Cách dùng từ

Eucharia Nwaichi là một nhà hóa sinh đến từ Đại học Port Harcourt ở Nigeria.

She uses phytoremediation to clean and protect the region's land and rivers.

Cô sử dụng kỹ thuật xử lý ô nhiễm bằng thực vật để làm sạch và bảo vệ đất đai, sông ngòi của khu vực.

Discussing Eucharia's work are Georgina Rannard from the BBC climate news team Ngữ pháp

Thảo luận về công việc của Eucharia là Georgina Rannard từ nhóm tin tức khí hậu của BBC

and Myra Anubi, presenter of BBC World Service program People Fixing the World.

và Myra Anubi, người dẫn chương trình People Fixing the World của BBC World Service.

Eucharia is a specialist in phytoremediation. Cụm từ

Eucharia là một chuyên gia về xử lý ô nhiễm bằng thực vật (phytoremediation).

That word again.

Lại là từ đó.

It basically means plants being used to clean up contaminated environments, right? Ghi chú

Về cơ bản nó có nghĩa là thực vật được sử dụng để làm sạch môi trường bị ô nhiễm, đúng không?

Right.

Đúng vậy.

And when I met her recently in London,

Và khi tôi gặp cô ấy gần đây ở London,

she had just won the Maddox Prize. Ngữ pháp

cô ấy vừa giành được Giải thưởng Maddox.

This is a prestigious award for scientists showing courage in the face of hostility. Ghi chú

Đây là một giải thưởng danh giá dành cho các nhà khoa học thể hiện lòng can đảm khi đối mặt với sự thù địch.

Now, the Niger Delta is a really dangerous and challenging place to work in. Ngữ pháp

Hiện nay, Đồng bằng Niger là một nơi làm việc thực sự nguy hiểm và đầy thách thức.

And despite personal risk to her safety, Ngữ pháp

Và bất chấp rủi ro cá nhân đối với sự an toàn của mình,

Eucharia has spent 20 years teaching communities there Ngữ pháp

Eucharia đã dành 20 năm để dạy các cộng đồng ở đó

how these plants can suck up toxic oil from the ground Cụm động từ

cách những loài thực vật này có thể hút dầu độc hại từ dưới đất

and bring their land back to life. Thành ngữ

và mang sự sống trở lại cho vùng đất của họ.

Eucharia's work won a prestigious scientific award.

Công việc của Eucharia đã giành được một giải thưởng khoa học danh giá.

Prestigious means admired and well respected.

Prestigious có nghĩa là được ngưỡng mộ và rất được tôn trọng.

The award recognized the personal risks Eukaria takes in her efforts to bring the land back to life.

Giải thưởng đã ghi nhận những rủi ro cá nhân mà Eucharia phải gánh chịu trong nỗ lực hồi sinh vùng đất.

If you bring something back to life,

Nếu bạn bring something back to life (hồi sinh thứ gì đó),

you make it come alive again

bạn làm cho nó sống lại

or reanimate it after it has died.

hoặc hồi phục nó sau khi nó đã chết.

A big problem for climate scientists is being accepted and trusted by the people living in polluted places. Ngữ pháp

Một vấn đề lớn đối với các nhà khoa học khí hậu là được chấp nhận và tin tưởng bởi những người sống ở những nơi bị ô nhiễm.

But Eucharia has found a way to work with local communities. Cụm từ

Nhưng Eucharia đã tìm ra cách làm việc với các cộng đồng địa phương.

Listen to Georgina Rannard of BBC World Service's People Fixing the World,

Hãy cùng nghe Georgina Rannard của chương trình People Fixing the World trên BBC World Service,

who was followed by Eucharia Nwaichi herself.

tiếp theo là chính Eucharia Nwaichi.

Her success often comes from getting communities

Thành công của cô ấy thường đến từ việc kêu gọi được các cộng đồng

who have deep mistrust of outsiders after broken promises Cụm từ

những người có sự ngờ vực sâu sắc đối với người ngoài sau những lời hứa hão

from companies to clean up the oil spills.

từ các công ty về việc làm sạch các vụ tràn dầu.

She gets them to trust her and then they take ownership Ghi chú

Cô khiến họ tin tưởng cô và sau đó họ nắm quyền làm chủ

for the restoration of their land.

đối với việc phục hồi đất đai của họ.

And I think Eucharia's magic formula really relies on diplomacy, Ghi chú

Và tôi nghĩ công thức ma thuật của Eucharia thực sự dựa vào khả năng ngoại giao,

trust, and actually charisma, Cách dùng từ

sự tin tưởng, và thực ra là cả sức hút cá nhân,

which is a very important quality.

đó là một phẩm chất rất quan trọng.

We have a leadership structure, Cách dùng từ

Chúng tôi có một cơ cấu lãnh đạo,

so you have the chief,

vậy bạn có tộc trưởng,

like traditional ruler, Văn hóa

giống như một người cai trị truyền thống,

you have the women leader,

bạn có nữ lãnh đạo,

you have the youth leader,

bạn có thủ lĩnh thanh niên,

so you find out who those are

vì vậy bạn tìm hiểu xem những người đó là ai

and inform them of what you want to do. Cụm từ

và thông báo cho họ về những gì bạn muốn làm.

Local people's mistrust of big oil companies comes from their broken promises, Cách dùng từ

Sự ngờ vực của người dân địa phương đối với các công ty dầu mỏ lớn xuất phát từ những broken promises (lời hứa hão/thất hứa) của họ,

times when they said they would definitely do something Ngữ pháp

những lần họ nói chắc chắn sẽ làm gì đó

but then failed to.

nhưng rồi lại không làm.

Eucharia, on the other hand, Mạch ý

Mặt khác, Eucharia

is trusted because she consults the community Cách dùng từ

được tin tưởng vì cô tham khảo ý kiến cộng đồng

by speaking with local chiefs,

bằng cách nói chuyện với các trưởng làng địa phương,

the rulers, or highest ranking leaders of a tribe. Cụm từ

những người cai trị, hoặc những nhà lãnh đạo cấp cao nhất của một bộ lạc.

What's more, Mạch ý

Hơn thế nữa,

Eucharia has lots of charisma.

Eucharia có rất nhiều charisma (sức hút cá nhân).

This personal characteristic is the natural ability to attract,

Đặc điểm tính cách này là khả năng bẩm sinh để thu hút,

influence, and inspire people.

gây ảnh hưởng và truyền cảm hứng cho mọi người.

Taken together, Mạch ý

Kết hợp lại với nhau,

these make Eucharia's approach a magic formula,

những điều này khiến phương pháp của Eucharia trở thành một magic formula (công thức ma thuật),

a combination of actions that is likely to result in success. Cụm từ

một sự kết hợp các hành động có khả năng mang lại thành công.

It's good to hear a positive environmental news story for once, Ý định

Thật tốt khi nghe được một câu chuyện tin tức môi trường tích cực cho một lần này,

isn't it, Neil?

phải không Neil?

But what's the science behind what Eucharia is doing? Cách dùng từ

Nhưng cơ sở khoa học đằng sau những gì Eucharia đang làm là gì?

How do plants clean up polluted environments?

Thực vật làm sạch môi trường ô nhiễm như thế nào?

To find that out, Mạch ý

Để tìm hiểu điều đó,

I need to reveal the answer to my question.

tôi cần phải tiết lộ câu trả lời cho câu hỏi của mình.

Right.

Đúng vậy.

You asked me how plants clean up pollution through phytoremediation.

Anh đã hỏi tôi thực vật làm sạch ô nhiễm thông qua quá trình xử lý ô nhiễm bằng thực vật như thế nào.

I said it was using their roots.

Tôi đã nói là sử dụng rễ của chúng.

And that was the correct answer.

Và đó là câu trả lời đúng.

Okay, it's time to recap vocabulary we've learned from the program, Mạch ý

Được rồi, đã đến lúc ôn lại những từ vựng chúng ta đã học từ chương trình,

starting with the adjective prestigious,

bắt đầu với tính từ prestigious (danh giá),

meaning admired and well respected.

có nghĩa là được ngưỡng mộ và rất được tôn trọng.

If you bring something back to life,

Nếu bạn bring something back to life (hồi sinh thứ gì đó),

you make it come alive again after being dead.

bạn làm cho nó sống lại sau khi đã chết.

A broken promise is when you promise definitely to do something

Một broken promise (lời hứa bị phá vỡ/lời hứa hão) là khi bạn hứa chắc chắn sẽ làm gì đó

but then fail to do what you said you would.

nhưng sau đó lại không làm những gì bạn đã nói.

A chief is the ruler of a tribe

Một chief (tộc trưởng/thủ lĩnh) là người đứng đầu một bộ lạc

or the most important highest ranking leader of an organization.

hoặc là nhà lãnh đạo quan trọng nhất, cấp bậc cao nhất của một tổ chức.

Charisma is a special natural ability to attract,

Charisma (sức hút) là một khả năng tự nhiên đặc biệt để thu hút,

influence, and inspire people.

gây ảnh hưởng và truyền cảm hứng cho mọi người.

And finally,

Và cuối cùng,

the phrase a magic formula describes a combination of actions

cụm từ a magic formula (một công thức ma thuật) mô tả một sự kết hợp các hành động

that is likely to result in success.

có khả năng dẫn đến thành công.

Once again,

Một lần nữa,

our 6 minutes are up.

6 phút của chúng ta đã hết.

Bye for now.

Tạm biệt nhé.

Goodbye.

Tạm biệt.

6 Minute English from the BBC.

6 Minute English từ BBC.