Liên Xô sụp đổ như thế nào và tại sao?: tài liệu học tiếng Anh

Today's episode is sponsored by Audible.

Tập hôm nay được tài trợ bởi Audible.

Get a free audiobook with a 30-day trial today

Nhận một sách nói miễn phí với bản dùng thử 30 ngày ngay hôm nay

by signing up at audible.com/infographics.

bằng cách đăng ký tại audible.com/infographics.

Go to audible.com/infographics

Truy cập audible.com/infographics

or text infographics to 500-500 to get started.

hoặc nhắn tin infographics tới 500-500 để bắt đầu.

Christmas Day 1991,

Vào ngày Giáng sinh năm 1991,

Soviet President Mikhail Gorbachev announced "We are living in a new world."

Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev tuyên bố: "Chúng ta đang sống trong một thế giới mới."

And with these seven words,

Và với những lời này,

the Soviet Union was dissolved and Gorbachev stepped down from his post. Cụm động từ

Liên Xô bị giải thể và Gorbachev từ chức.

After 40 years of the Cold War and the threat of a nuclear holocaust,

Sau 40 năm Chiến tranh Lạnh và mối đe dọa về một thảm họa hạt nhân,

the world's largest communist state broke up into 15 independent republics, Cụm động từ

quốc gia cộng sản lớn nhất thế giới đã vỡ vụn thành 15 nước cộng hòa độc lập,

meaning the USA was now handed the accolade of new world superpower.

có nghĩa là Mỹ giờ đây đã được trao danh hiệu siêu cường thế giới mới.

At its strongest,

Ở thời kỳ hùng mạnh nhất,

the Soviet Union had over 5 million soldiers stationed around the world

Liên Xô có hơn 5 triệu binh sĩ đóng quân trên khắp thế giới

and they all stepped down without a shot being fired under the new regime. Ngữ pháp

và tất cả họ đều từ chức mà không có một phát súng nào được bắn ra dưới chế độ mới.

Today,

Hôm nay,

we will explore exactly what came to pass in this episode of The Infographics Show. Thành ngữ

chúng ta sẽ khám phá chính xác những gì đã xảy ra trong tập này của The Infographics Show.

How and why did the Soviet Union collapse?

Làm thế nào và tại sao Liên Xô sụp đổ?

In the late 1980s,

Vào cuối những năm 1980,

the Soviet Union appeared to be somewhat of a powerhouse, Cụm từ

Liên Xô dường như là một cường quốc,

exhibiting a rigid recovery from the invasion of Afghanistan

cho thấy sự phục hồi cứng nhắc sau cuộc xâm lược Afghanistan

and with an economy that appeared to be performing well.

và với một nền kinh tế dường như đang hoạt động tốt.

The Union appeared from the surface as powerful as it was back in the 1950s. Ngữ pháp

Nhìn từ bên ngoài, Liên bang này có vẻ hùng mạnh như những năm 1950.

But looks can be deceiving. Thành ngữ

Nhưng vẻ bề ngoài có thể đánh lừa.

Beneath the facade, Thành ngữ

Bên dưới vẻ hào nhoáng đó,

the Soviet Union was splitting apart

Liên Xô đang rạn nứt

and it had been happening for decades.

và điều đó đã xảy ra trong nhiều thập kỷ.

Although there were many factors at play, Cụm từ

Mặc dù có nhiều yếu tố tác động,

some reasons were as follows.

một số lý do như sau.

Mikhail Gorbachev rose to power in 1985 Cụm từ

Mikhail Gorbachev lên nắm quyền vào năm 1985

with plans to reform the nation with a hybrid communist capitalist system

với kế hoạch cải cách đất nước bằng một hệ thống hỗn hợp cộng sản tư bản

similar to modern-day China.

tương tự như Trung Quốc ngày nay.

He also planned to ease restrictions on freedom of speech and religion. Cụm từ

Ông cũng lên kế hoạch nới lỏng các hạn chế về tự do ngôn luận và tôn giáo.

Before this,

Trước đó,

millions of Soviets were arrested for speaking out against the state. Cụm động từ

hàng triệu người Liên Xô đã bị bắt vì lên tiếng chống lại nhà nước.

However,

Tuy nhiên,

his plan backfired Cách dùng từ

kế hoạch của ông đã phản tác dụng

as he discovered that the loosening of control over the people

khi ông phát hiện ra rằng việc nới lỏng sự kiểm soát đối với người dân

and reforming political restrictions

và cải cách các hạn chế chính trị

meant the people used their newfound powers

đồng nghĩa với việc người dân sử dụng những quyền lực mới có được của họ

to critique the government until they eventually succeeded

để chỉ trích chính phủ cho đến khi họ cuối cùng thành công

in pushing for reform.

trong việc thúc đẩy cải cách.

This brand of communism had operated historically

Thương hiệu cộng sản này đã vận hành trong lịch sử

on tight central control.

trên sự kiểm soát chặt chẽ của trung ương.

The loosening of control led to the abandonment of the entire construct. Cụm từ

Sự nới lỏng kiểm soát đã dẫn đến việc từ bỏ toàn bộ cấu trúc.

Back in the days of Vladimir Lenin,

Quay trở lại thời của Vladimir Lenin,

Leon Trotsky and Joseph Stalin,

Leon Trotsky và Joseph Stalin,

the Soviets were led with strong ideological beliefs tied to Marxism.

Liên Xô được dẫn dắt bởi những niềm tin ý thức hệ mạnh mẽ gắn liền với chủ nghĩa Mác.

By the 1960s,

Đến những năm 1960,

the radical policies of the past leaders

các chính sách cấp tiến của các nhà lãnh đạo quá cố

were abandoned in favor of a more conservative approach. Cụm từ

đã bị từ bỏ để chuyển sang một cách tiếp cận bảo thủ hơn.

By the 1970s,

Đến những năm 1970,

the Soviet people noticed the rise of the political elite

người dân Liên Xô nhận thấy sự trỗi dậy của giới tinh hoa chính trị

who lived in posh homes,

những người sống trong những ngôi nhà sang trọng,

ate in fancy restaurants,

ăn uống ở những nhà hàng sang trọng,

and spent their vacations at luxury ski resorts

và dành kỳ nghỉ tại những khu nghỉ mát trượt tuyết xa hoa

while millions of average Joes died from starvation. Cách dùng từ

trong khi hàng triệu người dân thường chết vì đói.

Younger generations were less keen to toe the line Ghi chú

Các thế hệ trẻ ít mặn mà hơn với việc tuân thủ các quy tắc

as their parents had and were willing to step forward

như cha mẹ họ đã làm và sẵn sàng bước lên

and protest for change.

và biểu tình để thay đổi.

These newer generations were more in tune with world events Thành ngữ

Những thế hệ mới này đã bắt nhịp hơn với các sự kiện thế giới

and slowly but surely began to pull at the strands of the political regime. Thành ngữ

và từ từ nhưng chắc chắn bắt đầu kéo đứt những sợi dây của chế độ chính trị.

Cold War tensions with the United States rose in the '70s and '80s

Căng thẳng Chiến tranh Lạnh với Hoa Kỳ gia tăng vào những năm 70 và 80

and with Ronald Reagan's leadership

và với sự lãnh đạo của Ronald Reagan

and the resulting increase in military spending,

và sự gia tăng chi tiêu quân sự do đó,

it seemed that the US had won the nuclear standoff. Cách dùng từ

có vẻ như Mỹ đã giành chiến thắng trong bế tắc hạt nhân.

The Strategic Defense Initiative, or SDI,

Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược, hay SDI,

claimed to be able to blast Russian missiles as they fell,

tuyên bố có thể làm nổ tung tên lửa của Nga khi chúng rơi xuống,

meaning in theory,

nghĩa là về lý thuyết,

the US could win the long-running battle of wits. Thành ngữ

Mỹ có thể giành chiến thắng trong trận chiến trí tuệ kéo dài này.

Reagan also managed to isolate the Soviets Cụm từ

Reagan cũng xoay sở để cô lập Liên Xô

from the rest of the world economy

khỏi phần còn lại của nền kinh tế thế giới

and without export sales in oil,

và không có doanh số xuất khẩu dầu,

the Soviet economy was severely weakened and limited.

nền kinh tế Liên Xô đã suy yếu và bị hạn chế nghiêm trọng.

The Soviets were unable to turn a corner Thành ngữ

Liên Xô không thể lật ngược tình thế

and in the 1980s,

và vào những năm 1980,

breadlines were commonplace as poverty soared. Ngữ pháp

những hàng dài chờ bánh mì trở nên phổ biến khi nghèo đói gia tăng.

Many people didn't have basic clothing or shoes

Nhiều người không có quần áo hay giày dép cơ bản

and under these conditions,

và trong những điều kiện này,

it is only a matter of time Ngữ pháp

chỉ là vấn đề thời gian

before the people call out for regime change.

trước khi người dân kêu gọi thay đổi chế độ.

And then there is the nation structure itself.

Và sau đó là chính cấu trúc quốc gia.

When you have 15 radically different republics under one flag

Khi bạn có 15 nước cộng hòa hoàn toàn khác biệt dưới cùng một lá cờ

with different ethnicities,

với các sắc tộc,

cultures,

văn hóa,

and languages,

và ngôn ngữ khác nhau,

there are bound to be inherent tensions. Ngữ pháp

chắc chắn sẽ có những căng thẳng vốn có.

1989 nationalist movements brought about regime change Cụm động từ

Các phong trào dân tộc chủ nghĩa năm 1989 đã mang lại sự thay đổi chế độ

in Poland and Czechoslovakia

ở Ba Lan và Tiệp Khắc

as the Soviet satellite nations began to split away. Văn hóa

khi các quốc gia vệ tinh của Liên Xô bắt đầu tách ra.

As these nations began to pull away,

Khi các quốc gia này bắt đầu rút lui,

the central apparatus was weakened until it finally collapsed. Cách dùng từ

bộ máy trung ương đã bị suy yếu cho đến khi nó cuối cùng sụp đổ.

Due to all these factors, Mạch ý

Do tất cả những yếu tố này,

by 1991,

đến năm 1991,

the Soviet Union was unable to maintain

Liên Xô không thể duy trì

a normal functioning economy

một nền kinh tế hoạt động bình thường

and run a huge military simultaneously.

và đồng thời vận hành một đội quân khổng lồ.

Gorbachev,

Gorbachev,

unwilling to go to war like his predecessors

không muốn gây chiến tranh như những người tiền nhiệm của mình

Lenin and Stalin might have done,

Lenin và Stalin có thể đã làm,

instead pulled the plug on the military Thành ngữ

thay vào đó đã rút phích cắm với quân đội

and the 15 republics went their separate ways. Thành ngữ

và 15 nước cộng hòa đã đi theo những con đường riêng của họ.

Although a devoted Marxist, Ngữ pháp

Mặc dù là một người theo chủ nghĩa Mác sùng đạo,

Gorbachev was an independent thinker

Gorbachev là một nhà tư tưởng độc lập

who respected the need for reform

người tôn trọng sự cần thiết phải cải cách

and planned a restructuring of the economy.

và đã lên kế hoạch tái cấu trúc nền kinh tế.

This,

Điều này,

along with his vision to lessen the control

cùng với tầm nhìn của ông nhằm giảm bớt sự kiểm soát

held by central government

được nắm giữ bởi chính quyền trung ương

and a move towards uncensored media,

và một động thái hướng tới truyền thông không bị kiểm duyệt,

laid the path for total reform.

đã đặt nền móng cho sự cải cách toàn diện.

The seeds were planted Thành ngữ

Những hạt giống đã được gieo

and the Soviet Union was no more. Thành ngữ

và Liên Xô không còn nữa.

So today we looked at the downfall of the Soviet Union.

Vậy hôm nay chúng ta đã xem xét sự sụp đổ của Liên Xô.

But if you want to know more about specific stories

Nhưng nếu bạn muốn biết thêm về những câu chuyện cụ thể

during the Cold War,

trong Chiến tranh Lạnh,

we suggest listening to an audiobook on Audible

chúng tôi khuyên bạn nên nghe một cuốn sách nói trên Audible

called Stalking the Red Bear,

có tên là Stalking the Red Bear,

the true story of a US Cold War submarine's

câu chuyện có thật về các hoạt động bí mật

covert operations against the Soviet Union.

của một chiếc tàu ngầm Mỹ trong Chiến tranh Lạnh chống lại Liên Xô.

Audible is offering our listeners

Audible đang cung cấp cho thính giả của chúng tôi

a free audiobook with a 30-day trial membership,

một cuốn sách nói miễn phí với 30 ngày dùng thử thẻ thành viên,

so you can check out this book risk-free. Cụm động từ

vì vậy bạn có thể xem qua cuốn sách này mà không gặp rủi ro nào.

The great thing about Audible is

Điều tuyệt vời về Audible là

that you can switch seamlessly between your devices, Cụm từ

bạn có thể chuyển đổi liền mạch giữa các thiết bị của mình,

picking up exactly where you left off, Cụm động từ

tiếp tục chính xác nơi bạn đã dừng lại,

whether it's on your phone,

cho dù đó là trên điện thoại của bạn,

through your car,

thông qua ô tô của bạn,

from a tablet,

từ máy tính bảng,

or at home on an Amazon Echo.

hoặc ở nhà trên Amazon Echo.

You can get through tons of books Cụm động từ

Bạn có thể đọc xong hàng tấn sách

while doing almost anything.

trong khi làm hầu hết mọi thứ.

Go to audible.com/infographics

Truy cập audible.com/infographics

and browse the unmatched selection of audio programs.

và duyệt qua lựa chọn các chương trình âm thanh chưa từng có.

Download a title free

Tải xuống một tựa sách miễn phí

and start listening.

và bắt đầu nghe.

It's that easy.

Nó dễ dàng như vậy.

Go to audible.com/infographics

Truy cập audible.com/infographics

or text infographics to 500-500

hoặc nhắn tin infographics tới 500-500

to get started today.

để bắt đầu ngay hôm nay.

So,

Vậy,

what do you think?

bạn nghĩ sao?

Can communism work as a political model?

Chủ nghĩa cộng sản có thể hoạt động như một mô hình chính trị không?

For the countries that still operate under this system,

Đối với những quốc gia vẫn hoạt động dưới hệ thống này,

what does the future hold for them? Thành ngữ

tương lai sẽ ra sao đối với họ?

Let us know in the comments.

Hãy cho chúng tôi biết trong phần bình luận.

Also,

Ngoài ra,

be sure to watch our other video

hãy nhớ xem video khác của chúng tôi

called Most Common Ways People Died in the Middle Ages.

có tên Những cách chết phổ biến nhất của con người vào thời Trung Cổ.

Thanks for watching

Cảm ơn vì đã xem

and as always,

và như thường lệ,

don't forget to like,

đừng quên thích,

share,

chia sẻ,

and subscribe.

và đăng ký.

See you next time.

Hẹn gặp lại lần sau.