Tại sao Mỹ và Trung Quốc lại quan tâm đến Đài Loan đến vậy: tài liệu học tiếng Anh

Did you know that the world is ruled by one company?

Bạn có biết rằng thế giới đang bị thống trị bởi một công ty?

Taiwan Semiconductor Manufacturing Company may not be a household name, Thành ngữ

Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) có thể không phải là một cái tên quen thuộc,

but its chips are everywhere.

nhưng chip của họ có mặt ở khắp mọi nơi.

In iPhones,

Trong iPhone,

air conditioning units,

máy điều hòa nhiệt độ,

smart doorbells,

chuông cửa thông minh,

computers,

máy tính,

cars,

ô tô,

F-35 fighter jets,

máy bay chiến đấu F-35,

and even NASA's Perseverance rover that landed on Mars.

và thậm chí cả tàu thám hiểm Perseverance của NASA đã hạ cánh trên Sao Hỏa.

The reason automakers haven't been making enough cars Ngữ pháp

Lý do các nhà sản xuất ô tô không sản xuất đủ xe

is because of a shortage of these sophisticated chips

là do thiếu hụt những con chip tinh vi này,

that power functions like braking.

chúng cung cấp năng lượng cho các chức năng như phanh.

Semiconductor chips are the new oil in terms of our dependence on them. Ghi chú

Chip bán dẫn chính là dầu mỏ mới khi xét đến mức độ phụ thuộc của chúng ta vào chúng.

And one company pretty much has a monopoly. Cụm từ

Và một công ty gần như độc quyền.

Nestled on the northwest coast of Taiwan,

Nép mình trên bờ biển phía tây bắc của Đài Loan,

TSMC produces 92% of the most advanced chips in the world.

TSMC sản xuất 92% số lượng chip tiên tiến nhất trên thế giới.

It's one of only two companies that mass produces chips below 10 nanometers, Ngữ pháp

Đây là một trong hai công ty duy nhất sản xuất hàng loạt chip dưới 10 nanomet,

the other being Samsung. Ngữ pháp

công ty còn lại là Samsung.

Nanometer refers to the length of a transistor, Cụm từ

Nanomet dùng để chỉ chiều dài của một bóng bán dẫn,

tiny switches 10,000 times thinner than a human hair Ngữ pháp

những công tắc tí hon mỏng hơn 10.000 lần so với sợi tóc con người

that control electric currents.

giúp kiểm soát dòng điện.

1 nanometer is equal to 1 billionth of a meter.

1 nanomet bằng 1 phần tỷ mét.

The smaller the transistor, Ngữ pháp

Bóng bán dẫn càng nhỏ,

the more that can be crammed together.

thì càng có thể nhồi nhét được nhiều bóng bán dẫn với nhau.

The more transistors you have,

Bạn càng có nhiều bóng bán dẫn,

the better the chip,

con chip càng xịn,

and the more powerful your computer will be.

và máy tính của bạn sẽ càng mạnh mẽ.

When House Speaker Nancy Pelosi visited Taiwan in August 2022,

Khi Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi đến thăm Đài Loan vào tháng 8 năm 2022,

she made it a point to meet with TSMC Chairman Mark Liu, Cụm từ

bà đã đặc biệt đến gặp gỡ Chủ tịch TSMC, ông Mark Liu,

a sign of just how important the company is. Ngữ pháp

một dấu hiệu cho thấy công ty này quan trọng như thế nào.

Beijing spent weeks telling Pelosi not to go to Taiwan,

Bắc Kinh đã dành nhiều tuần để yêu cầu bà Pelosi không đến Đài Loan,

an island that Chinese President Xi Jinping believes is a breakaway province

một hòn đảo mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tin là một tỉnh ly khai

and has threatened to invade.

và từng đe dọa sẽ xâm lược.

In light of Pelosi's visit, Cụm từ

Do chuyến thăm của bà Pelosi,

Beijing sanctioned Taiwan Cách dùng từ

Bắc Kinh đã trừng phạt Đài Loan

by suspending imports of citrus fruits and fish.

bằng cách đình chỉ nhập khẩu trái cây họ cam quýt và cá.

Of course,

Tất nhiên,

Beijing did not ban Taiwanese semiconductors

Bắc Kinh đã không cấm chất bán dẫn của Đài Loan

because it relies on them like everyone else.

bởi vì họ phụ thuộc vào chúng giống như mọi người khác.

Semiconductors have become a key part of the tech rivalry between the US and China.

Chất bán dẫn đã trở thành một phần cốt lõi trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc.

There are concerns that an invasion of Taiwan by China Cụm từ

Có những lo ngại rằng một cuộc xâm lược Đài Loan của Trung Quốc

could choke off the supply of these cutting-edge chips Ghi chú

có thể bóp nghẹt nguồn cung các con chip tiên tiến này

to the rest of the world

cho phần còn lại của thế giới

and give Beijing control of this essential technology.

và trao cho Bắc Kinh quyền kiểm soát công nghệ thiết yếu này.

So,

Vậy,

how did Taiwan Semiconductor become so dominant? Mạch ý

làm thế nào mà Chất bán dẫn Đài Loan lại trở nên thống trị như vậy?

The fundamental technology was actually invented in America

Công nghệ nền tảng này thực chất được phát minh ở Mỹ

and gave Silicon Valley its name, Cụm từ

và đã tạo nên tên gọi cho Thung lũng Silicon,

as most chips are created with silicon.

vì hầu hết các con chip được tạo ra từ silicon.

In the '90s,

Vào những năm 90,

the US manufactured a third of the world's chips.

Mỹ sản xuất một phần ba lượng chip của thế giới.

Today,

Ngày nay,

none of the advanced chips is made in the USA.

không có con chip tiên tiến nào được sản xuất tại Hoa Kỳ.

Companies like Intel used to build and design chips in-house. Ghi chú

Các công ty như Intel từng tự chế tạo và thiết kế chip nội bộ.

but beginning in the 1980s,

Nhưng bắt đầu từ những năm 1980,

American firms started struggling

các công ty Mỹ bắt đầu gặp khó khăn

against competition from Japanese companies.

trước sự cạnh tranh từ các công ty Nhật Bản.

So they outsourced some parts of their business Cách dùng từ

Vì vậy, họ đã thuê ngoài một số khâu trong hoạt động kinh doanh

that were draining their profits,

đang bào mòn lợi nhuận của họ,

including the expensive factories

bao gồm cả những nhà máy đắt tiền

that produce semiconductor chips.

sản xuất chip bán dẫn.

Morris Chang noticed this trend and took advantage of it. Thành ngữ

Morris Chang (Trương Trung Mưu) đã nhận thấy xu hướng này và tận dụng nó.

He was born in China,

Ông sinh ra ở Trung Quốc,

and in 1949,

và vào năm 1949,

he moved to the States

ông chuyển đến Mỹ

where he eventually earned a PhD in electrical engineering from Stanford.

nơi ông cuối cùng đã lấy được bằng Tiến sĩ về kỹ thuật điện tại Stanford.

He spent 25 years rising through the ranks of Texas Instruments Thành ngữ

Ông đã dành 25 năm để thăng tiến trong hàng ngũ của Texas Instruments

before the Taiwanese government offered him a chance to develop its semiconductor industry.

trước khi chính quyền Đài Loan tạo cơ hội cho ông phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của họ.

Chang realized there was a great opportunity

Ông Chang nhận ra có một cơ hội lớn

to create a new company

để tạo ra một công ty mới

focused solely on making chips

chỉ tập trung duy nhất vào việc sản xuất chip

that could supply all needs.

có thể cung cấp cho mọi nhu cầu.

In 1987,

Năm 1987,

TSMC was born.

TSMC ra đời.

Chang initially priced the chips at a loss Cụm từ

Ông Chang ban đầu định giá chip ở mức chịu lỗ

to capture a larger market share Cụm từ

để chiếm thị phần lớn hơn

in the hopes that costs would eventually be reduced enough Cụm từ

với hy vọng rằng chi phí cuối cùng sẽ giảm đủ nhiều

to generate a profit.

để tạo ra lợi nhuận.

His strategy paid off big time. Cụm động từ

Chiến lược của ông đã mang lại kết quả vang dội.

The world's largest companies all rely on TSMC.

Các công ty lớn nhất thế giới đều phụ thuộc vào TSMC.

Apple,

Apple,

Intel,

Intel,

Qualcomm,

Qualcomm,

AMD,

AMD,

Nvidia,

Nvidia,

Huawei,

Huawei,

and Tesla.

và Tesla.

Manufacturing semiconductor chips that are the size of a fingernail

Việc sản xuất những con chip bán dẫn có kích thước bằng móng tay

is crazy difficult.

khó một cách điên rồ.

Each chip is packed with as many as 50 billion transistors. Ghi chú

Mỗi con chip được nhồi nhét tới 50 tỷ bóng bán dẫn.

The process begins by cutting silicon wafers,

Quá trình bắt đầu bằng việc cắt các tấm wafer silicon,

these thin slices of semiconductors

những lát bán dẫn mỏng này

that kind of look like shiny mirrors,

trông hơi giống những chiếc gương sáng bóng,

into individual chips.

thành các con chip riêng biệt.

Employees must wear protective gear when handling them.

Nhân viên phải mặc đồ bảo hộ khi xử lý chúng.

If even a speck of dust falls onto the wafer,

Nếu chỉ một hạt bụi rơi xuống tấm wafer,

the entire batch risks being ruined. Ngữ pháp

toàn bộ lô hàng có nguy cơ bị hỏng.

The chips are made by etching tiny patterns across the wafer

Các con chip được tạo ra bằng cách khắc các hoa văn nhỏ xíu trên tấm wafer

layer upon layer. Cụm từ

từng lớp này qua lớp khác.

To create the layers,

Để tạo ra các lớp này,

the wafer is coated with a light-sensitive chemical.

tấm wafer được phủ một lớp hóa chất nhạy sáng.

It's kind of like layering a cake, Mạch ý

Việc này hơi giống như việc làm một chiếc bánh nhiều lớp,

except in this case the cake has 75 layers

ngoại trừ trường hợp này, chiếc "bánh" có tới 75 lớp

and takes three months to make.

và mất ba tháng để thực hiện.

The layers are connected by copper wires

Các lớp được kết nối bằng dây đồng

that carry electrical power.

để truyền tải điện năng.

The entire process is daunting,

Toàn bộ quá trình này rất đáng nể,

and TSMC has the undisputed edge. Cụm từ

và TSMC có lợi thế không thể bàn cãi.

But things are getting complicated

Nhưng mọi thứ đang trở nên phức tạp

as it finds itself caught in the middle Thành ngữ

khi họ thấy mình bị kẹt ở giữa

of a tug of war between two superpowers.

của một cuộc giằng co giữa hai siêu cường.

In August,

Vào tháng 8,

President Biden signed the CHIPS Act into law, Cụm từ

Tổng thống Biden đã ký ban hành Đạo luật CHIPS,

which bans companies that receive American subsidies Ngữ pháp

cấm các công ty nhận trợ cấp của Mỹ

from manufacturing sophisticated chips for China,

sản xuất những con chip tinh vi cho Trung Quốc,

any that are below 28 nanometers.

tức là bất kỳ con chip nào dưới 28 nanomet.

Washington is offering 52 billion in subsidies

Washington đang đưa ra 52 tỷ đô la trợ cấp

to encourage manufacturers like TSMC

để khuyến khích các nhà sản xuất như TSMC

to build semiconductor plants in the US.

xây dựng các nhà máy bán dẫn tại Mỹ.

One is scheduled to open in Arizona in 2024,

Một nhà máy dự kiến sẽ mở cửa ở Arizona vào năm 2024,

which TSMC previewed on its LinkedIn page.

điều mà TSMC đã giới thiệu trước trên trang LinkedIn của mình.

But it will still represent only a small sliver of global chip production. Thành ngữ

Nhưng nó vẫn sẽ chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong sản lượng chip toàn cầu.

At the same time,

Cùng lúc đó,

Chinese chip innovation is growing by leaps and bounds. Thành ngữ

sự đổi mới về chip của Trung Quốc đang phát triển một cách nhảy vọt.

In 2020,

Vào năm 2020,

Chinese firms were still struggling to get below 40 nanometers.

các công ty Trung Quốc vẫn đang chật vật để đạt mức dưới 40 nanomet.

Today,

Ngày nay,

leading Chinese chip company SMIC

công ty chip hàng đầu của Trung Quốc SMIC

is said to have successfully made a 7-nanometer chip. Ngữ pháp

được cho là đã sản xuất thành công con chip 7 nanomet.

Researchers at the firm TechInsights

Các nhà nghiên cứu tại công ty TechInsights

say the chip was made for crypto mining.

nói rằng con chip này được tạo ra để khai thác tiền điện tử.

China has made it a strategic priority Cụm từ

Trung Quốc đã biến nó thành một ưu tiên chiến lược

to boost its domestic semiconductor industry,

để thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn trong nước,

showering Chinese chip firms with incentives, Thành ngữ

tung ra hàng loạt ưu đãi cho các công ty chip Trung Quốc,

including exempting them from paying corporate income tax Ngữ pháp

bao gồm cả việc miễn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp

for up to 10 years

lên đến 10 năm

if they make the most sophisticated chips.

nếu họ tạo ra những con chip tinh vi nhất.

Still,

Tuy nhiên,

for now,

hiện tại,

Taiwan Semiconductor

Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC)

is the most important chip manufacturer in the world.

vẫn là nhà sản xuất chip quan trọng nhất trên thế giới.

It's producing chips that are 2 nanometers smaller than China

Họ đang sản xuất những con chip nhỏ hơn 2 nanomet so với Trung Quốc

and vows to start manufacturing

và thề sẽ bắt đầu sản xuất

ultra-advanced 2-nanometer chips by 2025.

những con chip 2 nanomet siêu tiên tiến vào năm 2025.

That means your iPhone would last 4 days

Điều đó có nghĩa là iPhone của bạn sẽ dùng được 4 ngày

without needing a charge.

mà không cần phải sạc.

China needs TSMC just as much as the United States does. Ngữ pháp

Trung Quốc cần TSMC nhiều như Mỹ cần họ.

As geopolitical tensions rise,

Khi căng thẳng địa chính trị gia tăng,

Taiwan Semiconductor's importance on the world stage Thành ngữ

tầm quan trọng của Chất bán dẫn Đài Loan trên sân khấu thế giới

may be the island's greatest protection

có thể là sự bảo vệ lớn nhất của hòn đảo này

against any possible invasion.

chống lại bất kỳ cuộc xâm lược nào có thể xảy ra.

Thanks for watching.

Cảm ơn các bạn đã theo dõi.

For Newsthink,

Đây là Newsthink,

I'm Cindy Pom.

tôi là Cindy Pom.