Đây là thứ có khả năng giết chết bạn cao nhất: tài liệu học tiếng Anh

This episode is sponsored by Bill and Melinda Gates. Cụm từ

Tập này được Bill và Melinda Gates tài trợ.

I have some bad news for you.

Tôi có một tin xấu cho bạn.

We're all going to die. Mạch ý

Tất cả chúng ta đều sẽ chết.

In fact, 1.8 people die every second. Mạch ý

Thực tế, cứ mỗi giây lại có 1,8 người chết.

The main way of knowing how you're going to die is based on your age. Cụm từ

Yếu tố chính giúp dự đoán bạn sẽ chết như thế nào là tuổi tác.

So here are the statistics of how you're likely going to die.

Vì vậy, sau đây là số liệu thống kê về nguyên nhân có khả năng cao nhất sẽ khiến bạn tử vong.

Let's move in reverse Thành ngữ

Hãy xem theo thứ tự ngược lại

and begin with those who are 70 plus years old.

và bắt đầu với những người từ 70 tuổi trở lên.

This is the age bracket Cách dùng từ

Đây là nhóm tuổi

accounting for nearly half of all deaths worldwide. Cụm động từ

chiếm gần một nửa tổng số ca tử vong trên toàn thế giới.

And the leading cause of death in this age group Cụm từ

Và nguyên nhân tử vong hàng đầu ở nhóm tuổi này

is overwhelmingly heart disease.

chính là bệnh tim, vượt xa mọi nguyên nhân khác.

If you're between the ages of 45 to 64 in the US, Ngữ pháp

Nếu bạn ở độ tuổi từ 45 đến 64 tại Mỹ,

cancer is the leading cause of death.

ung thư là nguyên nhân tử vong hàng đầu.

In 2016, globally 8.9 million deaths were attributed to cancers, Cụm từ

Năm 2016, trên toàn cầu có 8,9 triệu ca tử vong do ung thư,

which is 5.7 million more than in 1990.

nhiều hơn năm 1990 tới 5,7 triệu ca.

Wait, why has cancer increased so much? Mạch ý

Khoan đã, tại sao số ca ung thư lại tăng nhiều đến vậy?

It's because as our population grows and lifespans increase, Ngữ pháp

Đó là vì khi dân số tăng lên và tuổi thọ kéo dài,

so do the cancer rates.

tỷ lệ mắc ung thư cũng tăng theo.

If you die between the age of 25 and 44,

Nếu bạn qua đời trong độ tuổi từ 25 đến 44,

the most common cause of death in America uh is from unintentional poisoning.

nguyên nhân tử vong phổ biến nhất ở Mỹ, ờ, là ngộ độc ngoài ý muốn.

This may sound strange,

Điều này nghe có vẻ lạ,

but it's because unintentional poisoning as a term Cách dùng từ

nhưng đó là vì thuật ngữ “ngộ độc ngoài ý muốn”

includes deaths related to overdosing on drugs. Cụm từ

bao gồm cả những ca tử vong liên quan đến dùng thuốc quá liều.

Dying due to drug use in the US has tripled since 1999 to 2016, Ngữ pháp

Số ca tử vong do sử dụng chất gây nghiện ở Mỹ đã tăng gấp ba lần trong giai đoạn 1999–2016,

largely due to the opioid crisis. Ghi chú

chủ yếu do cuộc khủng hoảng opioid.

The data now coming in from 2017 Cụm động từ

Dữ liệu năm 2017 hiện đang được tổng hợp

indicates that it is the worst year in US history for overdose fatalities.

cho thấy đây là năm tồi tệ nhất trong lịch sử Mỹ về số ca tử vong do dùng thuốc quá liều.

In fact, in 2017,

Thực tế, vào năm 2017,

the death toll from drugs is higher Ghi chú

số người chết do chất gây nghiện còn cao hơn

than US military casualties in the Vietnam and Iraq war combined.

tổng số thương vong của quân đội Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam và Chiến tranh Iraq cộng lại.

But this is not the case around the world. Cụm từ

Nhưng điều này không đúng ở mọi nơi trên thế giới.

In South Africa,

Tại Nam Phi,

the number one killer for this age group is HIV/AIDS,

nguyên nhân gây tử vong số một ở nhóm tuổi này là HIV/AIDS,

and in Brazil, it's homicide.

còn ở Brazil, đó là nạn giết người.

Between 15 to 24 years old in the US,

Tại Mỹ, với nhóm tuổi từ 15 đến 24,

the leading cause of death is motor vehicle accident.

nguyên nhân tử vong hàng đầu là tai nạn xe cơ giới.

Crash risk is particularly high

Nguy cơ xảy ra tai nạn đặc biệt cao

within the first few months of obtaining a license.

trong vài tháng đầu sau khi lấy bằng lái.

Also, 53% of these fatalities occur on a Friday, Saturday, or Sunday

Ngoài ra, 53% số ca tử vong này xảy ra vào thứ Sáu, thứ Bảy hoặc Chủ nhật,

with male driver death rates being twice as high as their female counterparts. Ghi chú

và tỷ lệ tử vong ở tài xế nam cao gấp đôi tài xế nữ.

Teens also have the lowest incidence of wearing a seatbelt,

Thanh thiếu niên cũng là nhóm ít thắt dây an toàn nhất,

are more likely to speed,

có xu hướng chạy quá tốc độ nhiều hơn,

and leave a smaller space between drivers.

và giữ khoảng cách ngắn hơn với xe phía trước.

For ages 5 to 14,

Ở nhóm tuổi từ 5 đến 14,

the leading cause of death is malaria.

nguyên nhân tử vong hàng đầu là sốt rét.

Malaria is the result of single-celled parasitic microorganisms called Plasmodia

Sốt rét bắt nguồn từ các vi sinh vật ký sinh đơn bào có tên Plasmodia

that are transmitted via mosquitoes. Cách dùng từ

được lây truyền qua muỗi.

The complexity of the malaria parasite makes developing a vaccine very difficult, Ngữ pháp

Sự phức tạp của ký sinh trùng sốt rét khiến việc phát triển vắc-xin trở nên rất khó khăn,

but a recent trial is showing promising results. Cụm từ

nhưng một thử nghiệm gần đây đang cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn.

5.4 million children under the age of five died in 2017.

Năm 2017, 5,4 triệu trẻ em dưới năm tuổi đã tử vong.

The leading cause of death was a variety of neonatal disorders.

Nguyên nhân tử vong hàng đầu là nhiều loại rối loạn sơ sinh.

Though tragic, Ngữ pháp

Dù đây là một bi kịch,

the death rate among children has dropped dramatically. Cụm từ

tỷ lệ tử vong ở trẻ em đã giảm mạnh.

In 1990,

Năm 1990,

one in 11 children under five passed away, Ghi chú

cứ 11 trẻ dưới năm tuổi thì có một trẻ qua đời,

but in 2017,

nhưng đến năm 2017,

the number was one in 26.

tỷ lệ này giảm còn 1 trên 26.

So how you will die greatly depends on when you will die. Mạch ý

Vì vậy, bạn sẽ chết như thế nào phụ thuộc rất nhiều vào thời điểm bạn chết.

If you make it to old age, Thành ngữ

Nếu bạn sống được đến tuổi già,

heart disease will likely do you in. Cụm động từ

bệnh tim rất có thể sẽ cướp đi mạng sống của bạn.

That being said, Mạch ý

Dù vậy,

100 years ago,

100 năm trước,

influenza was the leading cause of death.

cúm là nguyên nhân tử vong hàng đầu.

So who knows how we will die in the future.

Vậy ai biết được trong tương lai chúng ta sẽ chết như thế nào?

But we can do better and science can help.

Nhưng chúng ta có thể làm tốt hơn, và khoa học có thể giúp sức.

By reviewing over 40,000 DNA samples voluntarily submitted, Ngữ pháp

Bằng cách xem xét hơn 40.000 mẫu DNA do người tham gia tự nguyện cung cấp,

geneticists have discovered a link between premature births Cụm từ

các nhà di truyền học đã phát hiện mối liên hệ giữa sinh non

and the genes that process the mineral selenium.

và những gen tham gia xử lý khoáng chất selen.

The study found that expectant mothers who carry the gene Cách dùng từ

Nghiên cứu cho thấy những thai phụ mang gen này

were more likely to give birth early. Ngữ pháp

có khả năng sinh con sớm cao hơn.

15 million babies are born premature every year,

Mỗi năm có 15 triệu trẻ sinh non,

and understanding what causes prematurity is hugely important

và việc hiểu nguyên nhân gây sinh non là vô cùng quan trọng

as these babies in low-income countries are at much higher risk of death. Cụm từ

vì tại các quốc gia có thu nhập thấp, những em bé này có nguy cơ tử vong cao hơn nhiều.

This issue and potential solution is one of the fascinating and surprising issues

Vấn đề này và giải pháp tiềm năng của nó là một trong những chủ đề hấp dẫn và bất ngờ

you can read about in Bill and Melinda Gates' annual letter at gatesletter.com.

mà bạn có thể đọc trong thư thường niên của Bill và Melinda Gates tại gatesletter.com.

This year, they're sharing the surprises they've encountered in their work,

Năm nay, họ đang chia sẻ những điều bất ngờ mà họ gặp trong công việc,

including the fact that toilets haven't changed in a century Ngữ pháp

bao gồm thực tế là bồn cầu không hề thay đổi trong suốt một thế kỷ

and that textbooks are becoming obsolete,

và sách giáo khoa đang dần trở nên lỗi thời,

and the surprising reasons these two pieces of information are actually really important. Cụm từ

cùng những lý do bất ngờ khiến hai thông tin này thực sự rất quan trọng.

You're going to want to learn about how these surprising moments Ý định

Bạn sẽ muốn tìm hiểu xem những khoảnh khắc bất ngờ này

are prodding them to help make the world a better place. Cách dùng từ

đang thôi thúc họ góp phần biến thế giới thành một nơi tốt đẹp hơn như thế nào.

So go check out gatesletter.com

Vì vậy, hãy truy cập gatesletter.com

and subscribe for more weekly science videos every Thursday.

và đăng ký theo dõi để xem thêm video khoa học mới vào mỗi thứ Năm.