Hành Trình 30 Năm Bí Ẩn Của Apollo 12: tài liệu học tiếng Anh

In September 2002,

Vào tháng 9 năm 2002,

astronomers discovered this asteroid in an unusual orbit around the Earth.

các nhà thiên văn học đã phát hiện ra tiểu hành tinh này trong một quỹ đạo bất thường quanh Trái Đất.

This surprised the astronomers because,

Điều này đã khiến các nhà thiên văn học ngạc nhiên vì,

as far as they knew, Mạch ý

theo như họ biết,

the only natural object that orbited Earth was the Moon.

vật thể tự nhiên duy nhất xoay quanh Trái Đất là Mặt Trăng.

And so,

Và do đó,

this strange object couldn't be an asteroid.

vật thể kỳ lạ này không thể là một tiểu hành tinh.

It had to be something that was made by us. Ngữ pháp

Đó phải là một thứ gì đó do chúng ta tạo ra.

As it turned out,

Hóa ra,

this was in fact the Saturn V third stage,

đây thực chất là tầng thứ ba của tên lửa Saturn V,

which launched the Apollo 12 astronauts to the Moon.

vốn đã đưa các phi hành gia Apollo 12 lên Mặt Trăng.

This rocket left Earth in 1969 and went on a crazy journey unknown to everyone

Tên lửa này đã rời Trái Đất vào năm 1969 và trải qua một hành trình điên rồ mà không ai biết đến

before returning to Earth 30 years later.

trước khi trở về Trái Đất 30 năm sau.

But what happened to this rocket?

Nhưng điều gì đã xảy ra với tên lửa này?

And why did it end up on such a weird journey?

Và tại sao nó lại kết thúc bằng một cuộc hành trình kỳ lạ như vậy?

In this video,

Trong video này,

we're going to look at how a tiny error in the Apollo 12 mission sent this rocket stage on a 30-year trip through space,

chúng ta sẽ xem xét việc một lỗi nhỏ trong sứ mệnh Apollo 12 đã đưa tầng tên lửa này vào chuyến du hành 30 năm trong không gian như thế nào,

only to mysteriously reappear around Earth. Ngữ pháp

để rồi xuất hiện lại một cách đầy bí ẩn quanh Trái Đất.

We'll also be giving away this awesome space shuttle canvas print.

Chúng tôi cũng sẽ tặng bức tranh canvas in hình tàu con thoi tuyệt vời này.

So, stick around to the end of the video to see how you could win. Cụm động từ

Vì vậy, hãy ở lại đến cuối video để xem làm thế nào bạn có thể giành chiến thắng.

The Saturn V rocket had three stages.

Tên lửa Saturn V có ba tầng.

The first stage burned for about 2 and 1/2 minutes and got them to an altitude of 61 km.

Tầng thứ nhất cháy trong khoảng 2 phút rưỡi và đưa họ lên độ cao 61 km.

From there,

Từ đó,

the second stage would burn for around 6 minutes,

tầng thứ hai sẽ cháy trong khoảng 6 phút,

taking them higher and faster.

đưa họ bay cao hơn và nhanh hơn.

It was then up to the third and final stage to do a short burn and get the spacecraft into orbit. Ngữ pháp

Sau đó, tầng thứ ba và cũng là tầng cuối cùng sẽ thực hiện một đợt đốt ngắn và đưa tàu vũ trụ vào quỹ đạo.

Once it was in a stable orbit,

Một khi nó đã ở trong một quỹ đạo ổn định,

the third stage would be fired up again to perform the trans-lunar injection burn, Ghi chú

tầng thứ ba sẽ được kích hoạt lại để thực hiện đợt đốt đẩy vào quỹ đạo chuyển tiếp Mặt Trăng,

sending the rocket and crew on a trajectory to intersect the Moon.

đưa tên lửa và phi hành đoàn vào quỹ đạo để giao cắt với Mặt Trăng.

Once the Apollo crew were safely on their way to the Moon,

Sau khi phi hành đoàn Apollo đã an toàn trên đường tới Mặt Trăng,

the third stage would separate and NASA would try to discard it.

tầng thứ ba sẽ tách ra và NASA sẽ cố gắng loại bỏ nó.

On previous Apollo missions,

Trong các sứ mệnh Apollo trước đó,

they aimed to place it into an orbit around the Sun,

họ nhắm đến việc đưa nó vào một quỹ đạo quanh Mặt Trời,

where it would remain for thousands of years.

nơi nó sẽ ở lại trong hàng nghìn năm.

In order to get into this orbit,

Để đi vào quỹ đạo này,

NASA aimed to meet the Moon on its trailing side,

NASA nhằm mục tiêu gặp Mặt Trăng ở phía đuôi của nó,

where the Moon's gravity would slingshot the rocket away from Earth and into a solar orbit.

nơi lực hấp dẫn của Mặt Trăng sẽ hất tên lửa ra khỏi Trái Đất và đi vào quỹ đạo nhật tâm.

For NASA,

Đối với NASA,

an orbit like this is a good investment because it means the object won't get in the way of future missions. Thành ngữ

một quỹ đạo như thế này là một khoản đầu tư tốt vì nó có nghĩa là vật thể sẽ không ngáng đường các sứ mệnh trong tương lai.

But things didn't quite work out for Apollo 12.

Nhưng mọi chuyện đã không diễn ra suôn sẻ với Apollo 12.

An investment that definitely won't get in your way is Masterworks.

Một khoản đầu tư chắc chắn sẽ không ngáng đường bạn chính là Masterworks.

Masterworks has been featured in financial publications like Business Insider and Financial Times and was recently awarded one of LinkedIn's top 50 startups.

Masterworks đã từng xuất hiện trên các ấn phẩm tài chính như Business Insider và Financial Times, và gần đây đã được vinh danh là một trong 50 công ty khởi nghiệp hàng đầu của LinkedIn.

Because from Masterworks office in downtown Manhattan,

Bởi vì từ văn phòng của Masterworks ở trung tâm Manhattan,

their team is opening the door to art investing. Thành ngữ

đội ngũ của họ đang mở ra cánh cửa cho đầu tư nghệ thuật.

Masterworks doesn't do NFTs or crypto.

Masterworks không liên quan đến NFT hoặc tiền điện tử.

You're investing in real physical paintings,

Bạn đang đầu tư vào những bức tranh vật lý thực sự,

qualified with the SEC.

được ủy ban chứng khoán SEC chứng nhận.

And I've linked to that sec.gov page in the description.

Và tôi đã liên kết đến trang sec.gov đó trong phần mô tả.

To date, Cụm từ

Cho đến nay,

Masterworks has filed over 200 paintings with the SEC,

Masterworks đã nộp hồ sơ hơn 200 bức tranh cho SEC,

ranging from $500,000 to $25 million. Ngữ pháp

có giá trị từ 500.000 đến 25 triệu đô la.

Masterworks has paid out over $25 million in the last 12 months alone. Cụm động từ

Masterworks đã chi trả hơn 25 triệu đô la chỉ trong 12 tháng qua.

That includes three sales just in the last 60 days,

Bao gồm ba lần bán hàng chỉ trong 60 ngày qua,

which returned 10, 13, and 35% net to their investors.

mang lại lợi nhuận ròng lần lượt là 10, 13 và 35% cho các nhà đầu tư.

With every investment,

Với mọi khoản đầu tư,

there is capital risk involved.

đều có rủi ro về vốn liên quan.

But with over 60,000 users and $600 million invested,

Nhưng với hơn 60.000 người dùng và 600 triệu đô la được đầu tư,

check out the link below where you can join the Masterworks community.

hãy nhấp vào liên kết bên dưới để tham gia cộng đồng Masterworks.

In order to get rid of Apollo 12's third stage, Cụm động từ

Để loại bỏ tầng thứ ba của Apollo 12,

NASA had to set it on a path to meet the Moon around here. Cụm từ

NASA đã phải thiết lập cho nó một đường bay để gặp Mặt Trăng ở quanh khu vực này.

But the initial trajectory had it headed toward this side of the Moon.

Nhưng quỹ đạo ban đầu lại hướng nó về phía bên này của Mặt Trăng.

And so,

Và do đó,

the third stage needed to do one final maneuver to change its trajectory.

tầng thứ ba cần thực hiện một thao tác cuối cùng để thay đổi quỹ đạo.

In order to complete this maneuver,

Để hoàn thành thao tác này,

the third stage used its auxiliary propulsion systems.

tầng thứ ba đã sử dụng hệ thống động cơ đẩy phụ của nó.

These were two sets of thrusters at the bottom of the stage that provided yaw, pitch, and roll during flight. Văn hóa

Đó là hai bộ máy đẩy ở dưới cùng của tầng, cung cấp khả năng điều khiển độ lệch hướng, độ chúi và độ nghiêng trong khi bay.

Despite having to change its position by thousands of kilometers, Ngữ pháp

Mặc dù phải thay đổi vị trí của nó thêm hàng nghìn km,

it actually took very little energy since changing its trajectory so early in the journey would have a big effect once it reached the Moon.

nó thực sự tiêu tốn rất ít năng lượng vì việc thay đổi quỹ đạo từ quá sớm trong hành trình sẽ có tác động lớn khi nó chạm tới Mặt Trăng.

At the time of separation,

Vào thời điểm tách rời,

the third stage was traveling at around 20,000 km/h.

tầng thứ ba đang di chuyển với vận tốc khoảng 20.000 km/h.

In order to change its trajectory,

Để thay đổi quỹ đạo,

it had to slow down by about 140 km/h.

nó phải giảm tốc khoảng 140 km/h.

This would delay its approach to the Moon,

Điều này sẽ làm chậm quá trình tiếp cận Mặt Trăng,

making it arrive at the opposite side.

khiến nó đến ở phía đối diện.

NASA completed the maneuver,

NASA đã hoàn thành thao tác đó,

but, unknown to them,

nhưng, họ không hề hay biết,

it didn't to plan.

nó đã không diễn ra theo đúng kế hoạch.

The entire Saturn V rocket was controlled by the instrument unit located above the third stage.

Toàn bộ tên lửa Saturn V được điều khiển bởi đơn vị thiết bị nằm phía trên tầng thứ ba.

This had its own internal guidance unit on board, Cụm từ

Nó có bộ dẫn đường nội bộ riêng trên khoang,

which was used to plot the rocket's trajectory.

được sử dụng để vạch ra quỹ đạo bay của tên lửa.

It also had two C-band transponders,

Nó cũng có hai bộ phát đáp băng tần C,

which would send signals back to ground stations on Earth,

sẽ gửi tín hiệu về các trạm mặt đất trên Trái Đất,

giving NASA more accurate trajectory data.

cung cấp cho NASA dữ liệu quỹ đạo chính xác hơn.

Once the rocket was safely in orbit,

Một khi tên lửa đã an toàn trên quỹ đạo,

NASA could compare this data with the rocket's own data and see if it was following the desired flight path.

NASA có thể so sánh dữ liệu này với dữ liệu của chính tên lửa và xem liệu nó có tuân theo đường bay mong muốn hay không.

If anything was off, Cách dùng từ

Nếu có điều gì sai lệch,

they could send a command up to the rocket to correct it.

họ có thể gửi một lệnh lên tên lửa để sửa chữa nó.

What NASA didn't know was that the tracking system was out by a tiny amount,

Điều mà NASA không biết là hệ thống theo dõi đã bị sai lệch một lượng nhỏ,

which led them to believe the rocket was traveling faster than it really was.

khiến họ tin rằng tên lửa đang di chuyển nhanh hơn so với thực tế.

And so,

Và vì vậy,

in order to get it to the target velocity,

để làm cho nó đạt được vận tốc mục tiêu,

NASA ended up slowing it down too much. Cụm động từ

cuối cùng NASA đã làm cho nó giảm tốc độ quá nhiều.

They overcorrected by just 40 km/h.

Họ đã điều chỉnh quá mức chỉ 40 km/h.

But this was enough to drastically delay its arrival to the Moon,

Nhưng điều này đủ để làm chậm đáng kể quá trình bay đến Mặt Trăng của nó,

causing it to miss by thousands of kilometers. Ngữ pháp

khiến nó trượt mục tiêu hàng nghìn km.

And so,

Và do đó,

instead of being thrown out into a solar orbit,

thay vì bị ném ra một quỹ đạo nhật tâm,

the third stage ended up in a highly elliptical orbit around the Earth.

tầng thứ ba đã kết thúc ở một quỹ đạo hình elip hẹp quanh Trái Đất.

Over the next 15 months,

Trong 15 tháng tiếp theo,

the orbit was constantly stretched and pulled in different directions by the Earth and Moon's gravity.

quỹ đạo liên tục bị kéo giãn và kéo theo các hướng khác nhau bởi lực hấp dẫn của Trái Đất và Mặt Trăng.

It got stretched all the way out to Lagrange point 1. Ghi chú

Nó đã bị kéo giãn kéo dài đến tận điểm Lagrange 1.

This is a point between Earth and the Sun where the gravitational forces of both bodies cancel out. Cụm động từ

Đây là một điểm giữa Trái Đất và Mặt Trời nơi lực hấp dẫn của cả hai thiên thể triệt tiêu lẫn nhau.

Once the third stage passed beyond this point,

Một khi tầng thứ ba vượt qua điểm này,

the Sun started to have more of an influence.

Mặt Trời bắt đầu có nhiều ảnh hưởng hơn.

Imagine a steep hill with a car trying to reach the top. Mạch ý

Hãy tưởng tượng một ngọn đồi dốc với một chiếc ô tô đang cố gắng lên đỉnh.

If the car doesn't have enough velocity to reach the top,

Nếu ô tô không có đủ vận tốc để lên đến đỉnh,

the hill will drag it back down to the bottom.

ngọn đồi sẽ kéo nó trôi ngược trở lại xuống chân đồi.

If it has enough velocity to move past the top,

Nếu nó có đủ vận tốc để vượt qua đỉnh,

it will start to get pulled down by the other side.

nó sẽ bắt đầu bị kéo xuống bởi phía bên kia.

This is exactly what happened to the third stage.

Đây chính xác là những gì đã xảy ra với tầng thứ ba.

It passed the Lagrange point 1 hill and was now being dragged into an orbit around the Sun.

Nó đã vượt qua ngọn đồi điểm Lagrange 1 và giờ đây bị kéo vào quỹ đạo quanh Mặt Trời.

In a way,

Theo một cách nào đó,

it finally achieved what it was meant to achieve. Ngữ pháp

cuối cùng nó đã đạt được điều mà nó đáng lẽ phải đạt được.

But this orbit around the Sun was far from stable. Thành ngữ

Nhưng quỹ đạo quanh Mặt Trời này không hề ổn định.

Instead of being accelerated to a solar orbit on the outside of Earth, Ngữ pháp

Thay vì được tăng tốc để vào quỹ đạo nhật tâm ở phía ngoài Trái Đất,

it had been slowed down into an orbit on the inside of Earth.

nó đã bị giảm tốc độ để rơi vào quỹ đạo ở phía bên trong Trái Đất.

Because of this,

Vì lý do này,

the third stage was now completing its lap around the Sun a little bit quicker than the Earth.

tầng thứ ba hiện đang hoàn thành một vòng quanh Mặt Trời nhanh hơn một chút so với Trái Đất.

This meant it was slowly pulling away. Cụm động từ

Điều này có nghĩa là nó đang dần dần kéo giãn khoảng cách.

But it was only a matter of time before the third stage would catch back up. Ghi chú

Nhưng chỉ là vấn đề thời gian trước khi tầng thứ ba đuổi kịp.

This actually happened in 1986,

Điều này thực sự đã xảy ra vào năm 1986,

but it wasn't quite close enough to the L1 point,

nhưng nó không đủ gần với điểm L1,

and so it never got pulled into Earth's orbit.

vì vậy nó không bao giờ bị kéo vào quỹ đạo của Trái Đất.

The third stage carried on racing around the Sun for another 16 years before the inevitable finally happened. Cụm động từ

Tầng thứ ba tiếp tục chạy quanh Mặt Trời trong 16 năm nữa trước khi điều tất yếu cuối cùng đã xảy ra.

In 2002,

Năm 2002,

the third stage reached its apoapsis just as the Earth came onto the scene. Ghi chú

tầng thứ ba đạt đến viễn điểm của nó ngay khi Trái Đất xuất hiện.

This time,

Lần này,

the third stage crossed beyond Earth's L1 point,

tầng thứ ba đã vượt qua điểm L1 của Trái Đất,

and for the first time in 32 years,

và lần đầu tiên sau 32 năm,

the Earth now had more pull on the object than the Sun.

Trái Đất giờ đây có sức hút đối với vật thể này mạnh hơn Mặt Trời.

Over the course of 2 months, Cụm từ

Trong khoảng thời gian 2 tháng,

Earth pulled the third stage into a highly elliptical orbit around the Earth,

Trái Đất đã kéo tầng thứ ba vào một quỹ đạo hình elip hẹp quanh Trái Đất,

just like the one it was in before.

giống hệt như quỹ đạo mà nó đã từng ở trước đây.

At this point, though, Mạch ý

Tuy nhiên, tại thời điểm này,

astronomers still had no idea what this object was.

các nhà thiên văn học vẫn không hề biết vật thể này là gì.

And so,

Và vì vậy,

in order to confirm the identity of the object,

để xác nhận danh tính của vật thể,

astronomers did spectroscopy observations to determine what it was made of. Văn hóa

các nhà thiên văn học đã thực hiện các quan sát quang phổ để xác định xem nó được làm bằng gì.

Every material reflects light in slightly different ways.

Mỗi vật liệu phản xạ ánh sáng theo những cách hơi khác nhau.

More specifically, Mạch ý

Cụ thể hơn,

the amount of light that is reflected will differ at each wavelength.

lượng ánh sáng bị phản xạ sẽ khác nhau ở mỗi bước sóng.

And so,

Và do đó,

to determine the material of this object,

để xác định vật liệu của vật thể này,

astronomers took light measurements of the third stage at many different wavelengths,

các nhà thiên văn học đã thực hiện các phép đo ánh sáng của tầng thứ ba ở nhiều bước sóng khác nhau,

which gave them a spectroscopy graph.

mang lại cho họ một biểu đồ quang phổ.

With this,

Với điều này,

they could compare it to other spectroscopy graphs and see if it matched any other materials.

họ có thể so sánh nó với các biểu đồ quang phổ khác và xem liệu nó có khớp với bất kỳ vật liệu nào khác không.

It turned out that it was very similar to the spectroscopy graph of white titanium oxide paint,

Hóa ra nó rất giống với biểu đồ quang phổ của sơn titanium oxide trắng,

the exact kind that was used on the Saturn V.

chính là loại đã được sử dụng trên tên lửa Saturn V.

Astronomers were also able to trace the object's trajectory back and found that it left Earth's orbit in 1971. Cụm từ

Các nhà thiên văn học cũng có thể lần ngược lại quỹ đạo của vật thể và phát hiện ra rằng nó đã rời khỏi quỹ đạo Trái Đất vào năm 1971.

And so,

Và thế là,

with this information,

với thông tin này,

astronomers could confidently say that this really was the long-lost third stage from Apollo 12.

các nhà thiên văn học có thể tự tin khẳng định rằng đây thực sự là tầng thứ ba thất lạc từ lâu của Apollo 12.

Astronomers continued to track the orbit,

Các nhà thiên văn học tiếp tục theo dõi quỹ đạo,

and after just a year,

và chỉ sau một năm,

it was once again thrown out into an orbit around the Sun.

nó một lần nữa bị hất văng ra một quỹ đạo quanh Mặt Trời.

Calculations made by astronomers showed that it will return to Earth in the mid-40s. Cách dùng từ

Các tính toán do các nhà thiên văn học thực hiện cho thấy nó sẽ trở lại Trái Đất vào giữa những năm 2040.

This object will spend many more years racing through space,

Vật thể này sẽ dành nhiều năm nữa để chạy đua qua không gian,

but the laws of physics will always make sure it returns home every now and then. Thành ngữ

nhưng các định luật vật lý sẽ luôn đảm bảo rằng nó thỉnh thoảng trở về nhà.

And now,

Và bây giờ,

time for something really special.

đã đến lúc cho một điều thực sự đặc biệt.

In the next video,

Trong video tiếp theo,

we'll be giving away this awesome space shuttle canvas print.

chúng tôi sẽ tặng bức tranh canvas in hình tàu con thoi tuyệt vời này.

All you have to do is sign up at the link below and leave a comment about the thing that got you interested in spaceflight. Ngữ pháp

Tất cả những gì bạn cần làm là đăng ký theo đường liên kết bên dưới và để lại bình luận về điều đã khiến bạn hứng thú với các chuyến bay vào vũ trụ.

We will announce the winner in next month's video.

Chúng tôi sẽ công bố người chiến thắng trong video của tháng tới.

Thank you very much for watching

Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã theo dõi

and I'll see you in the next video.

và hẹn gặp lại các bạn trong video tiếp theo.