Tại Sao Chủ Nghĩa Khắc Kỷ Lại Quan Trọng: tài liệu học tiếng Anh

Stoicism is a philosophical school that began in ancient Greece and was later dominant in ancient Rome Văn hóa

Khắc kỷ là một trường phái triết học bắt nguồn từ Hy Lạp cổ đại và sau đó thống trị ở La Mã cổ đại,

and which continues to have hugely urgent and important things to teach us

và nó vẫn tiếp tục có những điều vô cùng cấp bách và quan trọng để dạy chúng ta

about calm, resilience, and emotional stability.

về sự điềm tĩnh, khả năng phục hồi và sự ổn định cảm xúc.

Its ideas should be at the heart of any attempt to remain serene Thành ngữ

Những tư tưởng của nó nên là trọng tâm của bất kỳ nỗ lực nào nhằm giữ sự thanh thản

in the face of a turbulent, Cụm từ

khi đối mặt với một thế giới hỗn loạn,

unpredictable,

không thể đoán trước,

and often mean-minded world.

và thường xấu tính.

Arguably, the greatest and certainly the most prolific Stoic philosopher Văn hóa

Có thể cho rằng, nhà triết học Khắc kỷ vĩ đại nhất và chắc chắn là sáng tác nhiều nhất

was the Roman author and statesman Seneca,

là tác giả kiêm chính khách người La Mã Seneca,

who was born in 4 BC in Spain

người sinh năm 4 TCN ở Tây Ban Nha

and died in 65 AD in Rome.

và mất năm 65 SCN ở Rome.

A lot of Seneca's thought is known to us from the letters he wrote to his friends,

Phần lớn tư tưởng của Seneca được chúng ta biết đến từ những bức thư ông viết cho bạn bè,

giving them counsel at times of trouble.

đưa ra lời khuyên cho họ trong những lúc hoạn nạn.

Seneca had a friend called Lucilius,

Seneca có một người bạn tên là Lucilius,

a civil servant working in Sicily.

một công chức làm việc ở Sicily.

One day,

Một ngày nọ,

Lucilius learned of a lawsuit against him,

Lucilius biết về một vụ kiện chống lại ông,

which threatened to end his career

điều đe dọa sẽ chấm dứt sự nghiệp

and disgrace his good name.

và làm ô nhục thanh danh của ông.

He wrote to Seneca in a panic.

Ông viết thư cho Seneca trong cơn hoảng loạn.

"You may expect that I'm going to advise you to picture a happy outcome

"Có thể bạn đang mong đợi tôi sẽ khuyên bạn hình dung ra một kết quả có hậu

and to rest in the allurements of hope," Thành ngữ

và nương tựa vào sự quyến rũ của hy vọng,"

replied the philosopher.

nhà triết học trả lời.

"But I'm going to conduct you to peace of mind Thành ngữ

"Nhưng tôi sẽ dẫn bạn đến sự bình yên trong tâm hồn

through another route,

thông qua một con đường khác,"

which culminated in the advice, Cụm từ

lời khuyên đó đúc kết lại là,

"If you wish to put off all worry, Cụm động từ

"Nếu bạn muốn gác lại mọi lo âu,

assume that what you fear may happen Ngữ pháp

hãy cho rằng điều bạn sợ có thể xảy ra

is certainly going to happen."

chắc chắn sẽ xảy ra."

This is an essential Stoic idea.

Đây là một tư tưởng Khắc kỷ thiết yếu.

We must always try to picture the worst that could happen

Chúng ta phải luôn cố gắng hình dung ra điều tồi tệ nhất có thể xảy ra

and then remind ourselves that the worst is survivable.

và sau đó nhắc nhở bản thân rằng điều tồi tệ nhất vẫn có thể sống sót.

The goal is not to imagine that bad things don't unfold, Ngữ pháp

Mục tiêu không phải là tưởng tượng rằng những điều tồi tệ không xảy ra,

it's to see that we are far more capable of enduring them Ngữ pháp

mà là thấy rằng chúng ta có khả năng chịu đựng chúng nhiều hơn

than we currently think.

so với những gì chúng ta đang nghĩ.

To calm Lucilius down, Cụm động từ

Để làm cho Lucilius bình tĩnh lại,

Seneca advised him to make himself entirely at home Thành ngữ

Seneca khuyên ông hãy khiến bản thân hoàn toàn làm quen

with the idea of humiliation, poverty, and ongoing unemployment,

với ý tưởng về sự sỉ nhục, nghèo đói và thất nghiệp triền miên,

but to learn to see that these were,

nhưng phải học cách thấy rằng những điều này,

from the right perspective,

từ một góc nhìn đúng đắn,

not the end of everything.

không phải là dấu chấm hết cho mọi thứ.

"If you lose this case,

"Nếu bạn thua vụ kiện này,

can anything more severe happen to you Ngữ pháp

liệu có điều gì nghiêm trọng hơn có thể xảy ra với bạn

than being sent into exile or led to prison?"

ngoài việc bị lưu đày hoặc tống vào tù?"

asked the philosopher,

nhà triết học hỏi,

who had himself survived bankruptcy

người bản thân ông đã sống sót qua thời kỳ phá sản

and 8 years of exile in Corsica.

và 8 năm bị lưu đày ở Corsica.

"Hope for that which is utterly just Ngữ pháp

"Hãy hy vọng vào điều hoàn toàn công bằng

and prepare yourself for that which is utterly unjust."

và chuẩn bị cho mình trước điều hoàn toàn bất công."

Seneca gave Lucilius a meditation

Seneca đã cho Lucilius một bài suy ngẫm

to mull over in the luxury of his home Cụm động từ

để ngẫm nghĩ trong sự xa hoa của ngôi nhà

that he was now in danger of losing. Cụm từ

mà giờ đây ông đang có nguy cơ đánh mất.

"I may become a poor man.

"Tôi có thể trở thành một người nghèo.

I shall then be one among many.

Khi đó tôi sẽ là một trong số rất nhiều người.

I may be exiled.

Tôi có thể bị lưu đày.

I shall then regard myself as born in the place Cụm từ

Khi đó tôi sẽ coi mình như được sinh ra ở nơi

to which I shall be sent.

mà tôi sẽ bị đày đến.

They may put me in chains.

Họ có thể xiềng xích tôi.

What then?

Thì sao nào?

Am I free from bonds now?

Bây giờ tôi có thoát khỏi xiềng xích không?

Behold this clogging burden of a body Thành ngữ

Hãy xem gánh nặng cản trở của một thân xác

to which nature has fettered me."

mà tự nhiên đã trói buộc tôi vào."

Seneca tells us

Seneca nói với chúng ta

that we must grow familiar with and hold before us at all times, Ghi chú

rằng chúng ta phải làm quen và luôn giữ trước mắt,

not just the sort of events we like to plan for, Ngữ pháp

không chỉ những loại sự kiện mà chúng ta thích lên kế hoạch,

that are recorded in living memory

những điều được ghi lại trong ký ức sống

or are common in our age group and class,

hoặc phổ biến trong nhóm tuổi và tầng lớp của chúng ta,

but the entire range of possibilities,

mà là toàn bộ phạm vi những khả năng,

a longer and inevitably far less agreeable list,

một danh sách dài hơn và chắc chắn là kém thú vị hơn rất nhiều,

which finds space for cataclysmic fires, Thành ngữ

có cả những chỗ cho hỏa hoạn thảm khốc,

sackings, and untimely deaths.

cướp bóc và những cái chết không đúng lúc.

He wrote,

Ông viết,

"Nothing ought to be unexpected by us. Ngữ pháp

"Không có gì là không thể lường trước đối với chúng ta.

Let us place before our eyes in its entirety Thành ngữ

Hãy đặt toàn bộ trước mắt chúng ta

the nature of man's lot, Cách dùng từ

bản chất số phận của con người,

not the kind of evil that often happens, Ngữ pháp

không phải loại ác mộng thường xảy ra,

but the very greatest evil that can possibly happen.

mà là ác mộng lớn nhất có thể xảy ra.

We must reflect upon fortune fully and completely."

Chúng ta phải suy ngẫm về vận mệnh một cách đầy đủ và trọn vẹn."

At one point,

Có một lần,

a friend of Seneca's lost a son,

một người bạn của Seneca mất con trai,

and the consoling thoughts ran in a similar direction. Thành ngữ

và những dòng suy nghĩ an ủi cũng đi theo một hướng tương tự.

Marcia,

Marcia,

a lady of a senatorial family,

một phu nhân thuộc gia đình thượng nghị sĩ,

was devastated by the death of her son Metilius,

đã suy sụp vì cái chết của con trai bà là Metilius,

not yet 25.

người chưa đầy 25 tuổi.

She fell into a period of mourning Cụm từ

Bà rơi vào một thời kỳ để tang

that seemed to have no end.

dường như không có hồi kết.

3 years after the death,

3 năm sau khi con trai mất,

her sorrow had not abated one bit. Cách dùng từ

nỗi đau buồn của bà không hề thuyên giảm chút nào.

Indeed, it was growing stronger every day.

Thực sự, nó ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn.

So Seneca sent her an essay

Vì vậy, Seneca đã gửi cho bà một bài luận

in which he expressed the hope that,

trong đó ông bày tỏ hy vọng rằng,

given the length of time that had elapsed since Metilius' death, Ngữ pháp

với khoảng thời gian đã trôi qua kể từ khi Metilius qua đời,

she would forgive him for going beyond the usual condolences Cụm từ

bà sẽ tha thứ cho ông vì đã vượt quá những lời chia buồn thông thường

to deliver something darker,

để mang đến một thứ gì đó đen tối hơn,

but perhaps more effective.

nhưng có lẽ hiệu quả hơn.

To lose a son was surely the greatest grief

Mất một người con trai chắc chắn là nỗi đau buồn lớn nhất

that could befall a mother. Cách dùng từ

có thể ập xuống một người mẹ.

But given the vulnerability of the human frame, Thành ngữ

Nhưng với sự mong manh của cơ thể con người,

Metilius' early death had its place in a merciless natural order, Thành ngữ

cái chết sớm của Metilius đã có chỗ của nó trong một trật tự tự nhiên tàn nhẫn,

which daily offered examples of its handiwork.

thứ hàng ngày cung cấp những ví dụ về tác phẩm của nó.

He wrote,

Ông viết,

"We never anticipate evils before they actually arrive.

"Chúng ta không bao giờ lường trước được những tai ương trước khi chúng thực sự đến.

So many funerals pass our doors, Mạch ý

Biết bao đám tang đi ngang qua cửa nhà chúng ta,

yet we never dwell on death. Cụm động từ

vậy mà chúng ta không bao giờ suy ngẫm về cái chết.

So many deaths are untimely,

Biết bao cái chết đến quá sớm,

yet we make plans for our own infants,

vậy mà chúng ta lại lập kế hoạch cho những đứa trẻ của chính mình,

how they will don the toga, Văn hóa

chúng sẽ mặc áo toga như thế nào,

serve in the army,

phục vụ trong quân đội,

and succeed to their father's property."

và kế thừa tài sản của cha chúng."

They might end up doing such things, Cụm động từ

Cuối cùng chúng có thể làm những điều như vậy,

but how mad to love them

nhưng thật điên rồ làm sao khi yêu thương chúng

without remembering that no one had offered us a guarantee

mà không nhớ rằng không ai đảm bảo với chúng ta

they would grow to maturity,

rằng chúng sẽ trưởng thành,

let alone make it to dinnertime. Ngữ pháp

huống chi là sống được đến giờ ăn tối.

If Metilius' death had been unexpected for Marcia,

Nếu cái chết của Metilius là bất ngờ đối với Marcia,

it was only on the basis of a wishful assessment of probabilities. Cụm từ

thì đó chỉ là dựa trên một sự đánh giá xác suất theo hướng mơ mộng.

"You say,

"Bạn nói,

"I didn't think it would happen."

"Tôi không nghĩ nó sẽ xảy ra."

Do you think there is anything that will not happen

Bạn có nghĩ rằng có điều gì sẽ không xảy ra

when you know that it is possible to happen,

khi bạn biết rằng nó có khả năng xảy ra,

when you see that it has already happened to many?"

khi bạn thấy rằng nó đã xảy ra với rất nhiều người?"

Seneca imagined meeting Marcia before her birth

Seneca tưởng tượng việc gặp Marcia trước khi bà ra đời

and inviting her on a tour of the troubled Earth,

và mời bà tham gia một chuyến tham quan Trái Đất đầy rắc rối,

so she could weigh up the terms of life, Cụm động từ

để bà có thể cân nhắc các điều kiện của cuộc sống,

then choose whether or not to accept them. Ngữ pháp

rồi chọn có chấp nhận chúng hay không.

On the one hand, Mạch ý

Một mặt,

Marcia would see a planet of awe-inspiring beauty and occasional goodness.

Marcia sẽ thấy một hành tinh có vẻ đẹp đáng kinh ngạc và đôi khi là lòng tốt.

On the other,

Mặt khác,

a place of intermittent unspeakable horror.

một nơi có sự kinh hoàng khôn tả thi thoảng xuất hiện.

Would Marcia choose to step into such a world?

Liệu Marcia có chọn bước vào một thế giới như vậy?

Her existence suggested her answer.

Sự tồn tại của bà đã gợi ý cho câu trả lời của bà.

Importantly,

Quan trọng là,

the Stoics and Seneca did add that if things were truly unendurable, Ngữ pháp

những người theo chủ nghĩa Khắc kỷ và Seneca đã nói thêm rằng nếu mọi thứ thực sự không thể chịu đựng được,

we had no obligation to continue forever. Cụm từ

chúng ta không có nghĩa vụ phải tiếp tục mãi mãi.

Here is another letter from Seneca.

Đây là một lá thư khác từ Seneca.

"The wise man will live as long as he ought, Ngữ pháp

"Người khôn ngoan sẽ sống lâu như anh ta nên sống,

not as long as he can.

chứ không phải sống lâu như anh ta có thể.

He always reflects concerning the quality Ngữ pháp

Anh ta luôn suy ngẫm về chất lượng

and not the quantity of his life.

chứ không phải số lượng cuộc đời mình.

As soon as there are numerous events in his life Ngữ pháp

Ngay khi có nhiều sự kiện trong đời anh ta

that give him trouble and disturb his peace of mind,

mang đến cho anh ta rắc rối và làm xáo trộn sự bình yên trong tâm trí,

he sets himself free.

anh ta sẽ tự giải thoát cho mình.

And this privilege is his,

Và đặc quyền này là của anh ta,

not only when the crisis is upon him, Ngữ pháp

không chỉ khi khủng hoảng ập đến,

but as soon as fortune seems to be maltreating him. Thành ngữ

mà ngay khi vận mệnh dường như đang ngược đãi anh ta.

Then he looks about carefully

Sau đó, anh ta nhìn quanh cẩn thận

and sees whether he ought or ought not to end his life on that account.

và xem liệu mình có nên hay không nên kết thúc cuộc đời vì lý do đó.

He holds that it makes no difference to him Ngữ pháp

Anh ta cho rằng việc ra đi tự nhiên hay do tự mình làm ra

whether his taking off be natural or self-inflicted. Cách dùng từ

cũng không có gì khác biệt đối với anh ta.

He does not regard it with fear,

Anh ta không coi nó với sự sợ hãi,

as if it were a great loss, Ngữ pháp

như thể nó là một sự mất mát lớn,

for no man can lose very much

bởi vì không người đàn ông nào có thể mất quá nhiều

when but a driblet remains. Cách dùng từ

khi chỉ còn lại một giọt nhỏ.

It's not a question of dying earlier or later, Ngữ pháp

Đó không phải là vấn đề chết sớm hay chết muộn,

but of dying well or ill.

mà là chết tốt hay chết tồi.

And dying well means escape from the danger of living ill." Mạch ý

Và chết tốt có nghĩa là thoát khỏi nguy cơ sống tồi."

Seneca was not advocating random or thoughtless exits. Cách dùng từ

Seneca không ủng hộ những sự ra đi tùy tiện hoặc thiếu suy nghĩ.

He was attempting to give us more courage

Ông đang cố gắng mang lại cho chúng ta nhiều can đảm hơn

in the face of anxiety

khi đối mặt với sự lo âu

by reminding us that it is always within our remit, Cách dùng từ

bằng cách nhắc nhở chúng ta rằng nó luôn nằm trong quyền hạn của chúng ta,

when we have genuinely tried everything

khi chúng ta thực sự đã cố gắng hết sức

and rationally had enough, Thành ngữ

và về mặt lý trí đã có đủ,

to choose a noble path out of our troubles.

để chọn một lối thoát cao cả khỏi những rắc rối của mình.

When we are furious,

Khi chúng ta tức giận,

paranoid,

hoang tưởng,

depleted, or sad,

kiệt sức, hoặc buồn bã,

the philosophy of Stoicism is on hand, Cụm từ

triết học Khắc kỷ luôn có sẵn,

as it has been for 2,000 years,

như nó đã tồn tại trong 2.000 năm,

to nurse us with its hugely fortifying, Thành ngữ

để xoa dịu chúng ta bằng trí tuệ và tình bạn vô cùng củng cố,

distinctive,

khác biệt,

and unusual wisdom and friendship.

và khác thường của nó.

Please comment,

Vui lòng bình luận,

like, and subscribe,

thích và đăng ký,

and take a look at our shop

và hãy xem qua cửa hàng của chúng tôi

for more from The School of Life.

để biết thêm từ The School of Life.

Our Western Philosophy Cards

Thẻ Triết học Phương Tây của chúng tôi

feature 20 of the best ideas from Western Philosophy.

có 20 ý tưởng hay nhất từ Triết học Phương Tây.