Hành trình tìm kiếm Mô-đun Mặt trăng của Apollo 10: tài liệu học tiếng Anh

This is the Apollo 10 crew getting ready to leave behind Snoopy, Cụm động từ

Đây là phi hành đoàn Apollo 10 đang chuẩn bị bỏ lại Snoopy,

the lunar module.

mô-đun mặt trăng.

This was an important step before the crew could return to Earth.

Đây là một bước quan trọng trước khi phi hành đoàn có thể trở về Trái đất.

But, it didn't quite go as planned. Cụm từ

Nhưng, mọi chuyện đã không hoàn toàn diễn ra theo kế hoạch.

As the explosive bolts released,

Khi các chốt nổ được nhả ra,

it blew a hole in the lunar module's hatch.

nó đã thổi bay một lỗ trên cửa sập của mô-đun mặt trăng.

This caused all of the air to rush out,

Điều này khiến toàn bộ không khí thoát ra ngoài,

making Snoopy shoot off much faster than expected. Ngữ pháp

làm cho Snoopy bắn đi nhanh hơn nhiều so với dự kiến.

In the blink of an eye, Thành ngữ

Trong chớp mắt,

the crew lost track of the now abandoned spacecraft Cụm từ

phi hành đoàn đã mất dấu con tàu vũ trụ giờ đây bị bỏ rơi

as it went into the sun's glare.

khi nó bay vào vùng ánh sáng chói lóa của mặt trời.

This was the last time the lunar module was ever captured on camera.

Đây là lần cuối cùng mô-đun mặt trăng được máy ảnh ghi lại.

A few hours later,

Một vài giờ sau,

NASA lost track of the spacecraft,

NASA đã mất dấu con tàu vũ trụ,

and its location remained completely unknown for decades.

và vị trí của nó hoàn toàn không được biết đến trong nhiều thập kỷ.

But, in 2018,

Nhưng, vào năm 2018,

astronomers discovered an object flying by Earth

các nhà thiên văn học đã phát hiện ra một vật thể bay ngang qua Trái đất

that might just be this lost lunar module from 1969. Ngữ pháp

rất có thể là mô-đun mặt trăng bị mất tích từ năm 1969 này.

But, where had it been this entire time? Ngữ pháp

Nhưng, nó đã ở đâu trong suốt thời gian qua?

In this video,

Trong video này,

we're going to look at the crazy journey of Apollo 10's lunar module Mạch ý

chúng ta sẽ xem xét hành trình điên rồ của mô-đun mặt trăng Apollo 10

and how astronomers might have managed to find it

và cách các nhà thiên văn học có thể đã xoay sở để tìm thấy nó

after 50 years in space.

sau 50 năm trong không gian.

We'll also be giving away this Apollo 11 poster.

Chúng tôi cũng sẽ tặng tấm poster Apollo 11 này.

So, stick around to the end of the video

Vì vậy, hãy ở lại đến cuối video

to see how you could win.

để xem bạn có thể trúng giải như thế nào.

Over the course of the Apollo missions, Cụm từ

Trong suốt quá trình thực hiện các sứ mệnh Apollo,

a total of 10 lunar modules were flown in space.

tổng cộng có 10 mô-đun mặt trăng đã bay vào vũ trụ.

Two were used for testing around Earth

Hai chiếc được sử dụng để thử nghiệm quanh Trái đất

and eventually burned up in the atmosphere.

và cuối cùng đã bốc cháy trong bầu khí quyển.

On the famous Apollo 13 mission,

Trong sứ mệnh Apollo 13 nổi tiếng,

one served as a lifeboat for the crew Thành ngữ

một chiếc đã đóng vai trò là thuyền cứu sinh cho phi hành đoàn

before also burning up in Earth's atmosphere.

trước khi cũng bốc cháy trong bầu khí quyển của Trái đất.

The rest were purposely crashed into the moon

Phần còn lại đã cố tình được đâm vào mặt trăng

after successfully completing their mission.

sau khi hoàn thành xuất sắc sứ mệnh của chúng.

But, Apollo 10 was a bit different.

Nhưng, Apollo 10 có một chút khác biệt.

Designed as a rehearsal for the upcoming Apollo 11 mission, Ngữ pháp

Được thiết kế như một cuộc diễn tập cho sứ mệnh Apollo 11 sắp tới,

Apollo 10 did everything

Apollo 10 đã làm mọi thứ

apart from actually landing on the moon. Ngữ pháp

ngoại trừ việc thực sự hạ cánh trên mặt trăng.

Once in lunar orbit,

Khi đã ở trên quỹ đạo mặt trăng,

astronauts Thomas Stafford and Eugene Cernan

hai phi hành gia Thomas Stafford và Eugene Cernan

descended to just 15 km above the lunar surface.

đã hạ thấp xuống chỉ cách bề mặt mặt trăng 15 km.

After testing out Snoopy's systems, Cụm động từ

Sau khi thử nghiệm các hệ thống của Snoopy,

the bottom half of the lunar module was ditched

nửa dưới của mô-đun mặt trăng đã bị vứt bỏ

and eventually crashed into the moon.

và cuối cùng đâm vào mặt trăng.

Now, with just the top half,

Bây giờ, với chỉ còn lại nửa trên,

the astronauts returned to the command module

các phi hành gia quay trở lại mô-đun chỉ huy

and prepared to leave Snoopy behind.

và chuẩn bị bỏ lại Snoopy.

But, after releasing Snoopy,

Nhưng, sau khi thả Snoopy,

it disappeared behind the sun's glare,

nó đã biến mất sau ánh sáng chói lóa của mặt trời,

and the astronauts lost track of where it went.

và các phi hành gia đã mất dấu xem nó đã đi đâu.

Because it was following the same path as the crew,

Vì nó đang đi theo cùng đường đi với phi hành đoàn,

NASA was worried that its orbit might come back

NASA lo lắng rằng quỹ đạo của nó có thể quay trở lại

and collide with the command module.

và va chạm với mô-đun chỉ huy.

However, it still had a lot of fuel left over. Cụm động từ

Tuy nhiên, nó vẫn còn rất nhiều nhiên liệu.

And so,

Và vì vậy,

instead of letting it crash into the moon, Ngữ pháp

thay vì để nó đâm vào mặt trăng,

NASA decided to fire its engines

NASA quyết định kích hỏa động cơ của nó

and send it on a trajectory

và gửi nó vào một quỹ đạo

far away from the astronauts.

cách xa các phi hành gia.

Snoopy continued burning until it ran out of fuel Cụm động từ

Snoopy tiếp tục đốt cháy cho đến khi cạn kiệt nhiên liệu

a few minutes later.

vài phút sau đó.

Despite losing track of it initially, Ngữ pháp

Mặc dù ban đầu bị mất dấu,

the astronauts on board the command module

các phi hành gia trên mô-đun chỉ huy

actually saw Snoopy performing its burn.

thực sự đã nhìn thấy Snoopy thực hiện quá trình đốt cháy của nó.

This was the last time Snoopy was ever seen by humans.

Đây là lần cuối cùng con người nhìn thấy Snoopy.

Many decades went by,

Nhiều thập kỷ trôi qua,

and astronomers started to look for the abandoned spacecraft.

và các nhà thiên văn học bắt đầu tìm kiếm con tàu vũ trụ bị bỏ rơi.

But, in order to find Snoopy after 50 years in space, Mạch ý

Nhưng, để tìm thấy Snoopy sau 50 năm trong không gian,

they needed to know exactly

họ cần biết chính xác

where it went after leaving the moon.

nó đã đi đâu sau khi rời khỏi mặt trăng.

To understand where Snoopy went after its burn,

Để hiểu Snoopy đã đi đâu sau khi đốt cháy,

we need to look at how the Earth and Moon were positioned.

chúng ta cần xem xét vị trí của Trái đất và Mặt trăng.

The Earth orbits the sun counter-clockwise Cách dùng từ

Trái đất quay quanh mặt trời ngược chiều kim đồng hồ

at around 30 km/s.

với tốc độ khoảng 30 km/s.

The Moon orbits the Earth counter-clockwise at around 1 km/s.

Mặt trăng quay quanh Trái đất ngược chiều kim đồng hồ với tốc độ khoảng 1 km/s.

And so, relative to the sun,

Và do đó, so với mặt trời,

the Moon also moves at roughly 30 km/s.

Mặt trăng cũng di chuyển với tốc độ khoảng 30 km/s.

The Apollo 10 crew were orbiting the Moon clockwise,

Phi hành đoàn Apollo 10 đang quay quanh Mặt trăng theo chiều kim đồng hồ,

so in the opposite direction

tức là ngược hướng

to the Moon's orbit around Earth.

với quỹ đạo của Mặt trăng quanh Trái đất.

When Snoopy did its final burn,

Khi Snoopy thực hiện lần đốt cháy cuối cùng,

the Moon was around here,

Mặt trăng nằm ở khoảng này,

on the Earth's trailing side. Cách dùng từ

ở phía sau của Trái đất.

This burn added an extra 1 km/s to its Moon velocity,

Lần đốt cháy này đã tăng thêm 1 km/s vào vận tốc mặt trăng của nó,

allowing it to escape the Moon's gravity. Ngữ pháp

cho phép nó thoát khỏi lực hấp dẫn của Mặt trăng.

But, because this velocity was in the opposite direction to its motion around the sun,

Nhưng, vì vận tốc này ngược hướng với chuyển động của nó quanh mặt trời,

Snoopy's speed relative to the sun

tốc độ của Snoopy so với mặt trời

was now slower than that of Earth. Ngữ pháp

bây giờ đã chậm hơn tốc độ của Trái đất.

This burn effectively slammed on the brakes Thành ngữ

Lần đốt cháy này thực sự đã đạp phanh

while the Earth and Moon carried on as normal. Cụm động từ

trong khi Trái đất và Mặt trăng vẫn tiếp tục như bình thường.

This meant Snoopy now had a little bit less velocity

Điều này có nghĩa là Snoopy bây giờ có ít vận tốc hơn một chút

to fight against the sun's gravity.

để chống lại lực hấp dẫn của mặt trời.

And so,

Và vì vậy,

its orbit got pulled in. Ngữ pháp

quỹ đạo của nó bị kéo vào.

Now, traveling mostly on the inside of Earth's orbit,

Bây giờ, di chuyển chủ yếu ở phần bên trong quỹ đạo Trái đất,

Snoopy was completing its lap around the sun

Snoopy đang hoàn thành vòng quay quanh mặt trời

quicker than Earth,

nhanh hơn Trái đất,

once every 342 days.

cứ 342 ngày một vòng.

This meant it started to race ahead of the Earth Mạch ý

Điều này có nghĩa là nó bắt đầu đua vượt lên trước Trái đất

and slowly pull away.

và từ từ giãn khoảng cách.

Snoopy continued racing around the sun

Snoopy tiếp tục chạy đua quanh mặt trời

for another 15 years

trong 15 năm nữa

before it finally made a close flyby of Earth. Cụm từ

trước khi cuối cùng nó bay ngang qua Trái đất ở khoảng cách gần.

When this happened,

Khi điều này xảy ra,

Earth's gravity pulled on the spacecraft,

lực hấp dẫn của Trái đất đã kéo con tàu vũ trụ,

changing its orbit ever so slightly. Cụm từ

làm thay đổi quỹ đạo của nó một chút.

We know where Snoopy went after it left the Moon.

Chúng ta biết Snoopy đã đi đâu sau khi nó rời Mặt trăng.

The problem is, Mạch ý

Vấn đề là,

all of this is based on just a few days worth of data Ngữ pháp

tất cả điều này chỉ dựa trên dữ liệu của vài ngày

after Snoopy separated,

sau khi Snoopy tách ra,

and every future encounter with Earth

và mỗi lần chạm trán Trái đất trong tương lai

would have changed its trajectory,

đều sẽ thay đổi quỹ đạo của nó,

adding much more uncertainty to its location.

làm tăng thêm sự không chắc chắn cho vị trí của nó.

But, knowing these uncertainties

Nhưng, biết được những yếu tố không chắc chắn này

allowed astronomers to limit their search Cụm từ

đã cho phép các nhà thiên văn học giới hạn phạm vi tìm kiếm của họ

to a specific part of the sky.

trong một phần cụ thể của bầu trời.

But, this was no easy task, Cụm từ

Nhưng đây không phải là nhiệm vụ dễ dàng,

since astronomers would have to search for a 4-m wide object

vì các nhà thiên văn học sẽ phải tìm kiếm một vật thể rộng 4m

in an absolutely massive area of space.

trong một khu vực không gian vô cùng rộng lớn.

Nonetheless,

Mặc dù vậy,

finding Snoopy became the Holy Grail for astronomers, Thành ngữ

việc tìm thấy Snoopy đã trở thành Chén Thánh của các nhà thiên văn học,

and it was only a matter of time Thành ngữ

và chỉ là vấn đề thời gian

before they found something special.

trước khi họ tìm thấy điều gì đó đặc biệt.

According to the predictions,

Theo dự đoán,

Snoopy would have made several close encounters with Earth,

Snoopy có lẽ đã thực hiện một vài lần chạm trán gần với Trái đất,

with the most recent one being in 2018. Ngữ pháp

với lần gần đây nhất là vào năm 2018.

That is when astronomers discovered this very faint object

Đó là lúc các nhà thiên văn học phát hiện ra vật thể rất mờ nhạt này

flying through our night sky.

bay xuyên qua bầu trời đêm của chúng ta.

Initially thought to just be an asteroid, Ngữ pháp

Ban đầu được cho chỉ là một tiểu hành tinh,

astronomers became suspicious

các nhà thiên văn học trở nên nghi ngờ

after analyzing it a bit further.

sau khi phân tích nó sâu hơn một chút.

Asteroids typically have a more oval shaped orbit

Các tiểu hành tinh thường có quỹ đạo hình bầu dục hơn

on a plane that's tilted compared to Earth.

trên một mặt phẳng bị nghiêng so với Trái đất.

Initial calculations of this object

Những tính toán ban đầu về vật thể này

showed that it had a more circular orbit around the sun.

cho thấy nó có quỹ đạo tròn hơn quanh mặt trời.

On further inspection, Mạch ý

Khi kiểm tra kỹ hơn,

the orbital plane of this object wasn't tilted, Mạch ý

mặt phẳng quỹ đạo của vật thể này không bị nghiêng,

but in fact,

mà trên thực tế,

perfectly matched the orbital plane of Earth.

hoàn toàn khớp với mặt phẳng quỹ đạo của Trái đất.

This meant it was more likely to be something

Điều này có nghĩa là nó có khả năng cao là một thứ gì đó

that originated from Earth.

có nguồn gốc từ Trái đất.

The object was also moving at a very similar speed to Earth,

Vật thể này cũng đang di chuyển với tốc độ rất giống với Trái đất,

whereas an asteroid would usually have a much greater speed. Ngữ pháp

trong khi một tiểu hành tinh thường có tốc độ lớn hơn nhiều.

Another important giveaway was the object's brightness. Cách dùng từ

Một tiết lộ quan trọng khác là độ sáng của vật thể.

Astronomers had calculated what an object with Snoopy's shape, Ngữ pháp

Các nhà thiên văn học đã tính toán xem một vật thể có hình dạng,

size, and material

kích thước và vật liệu như của Snoopy

would look like at various distances,

sẽ trông như thế nào ở nhiều khoảng cách khác nhau,

and the light from this object

và ánh sáng từ vật thể này

seemed to match that.

dường như khớp với điều đó.

Amazingly,

Đáng kinh ngạc,

astronomers discovered this object

các nhà thiên văn học đã phát hiện ra vật thể này

when it was 55 million km away from us.

khi nó cách chúng ta 55 triệu km.

But, this meant it was too faint to really analyze. Ngữ pháp

Nhưng điều này có nghĩa là nó quá mờ để thực sự phân tích.

In the past,

Trong quá khứ,

NASA was able to identify a long-lost Centaur upper stage Văn hóa

NASA đã có thể xác định được tầng trên Centaur bị mất tích từ lâu

using spectroscopy observations.

sử dụng các quan sát quang phổ học.

This works by measuring the light from an object Mạch ý

Cách này hoạt động bằng cách đo ánh sáng từ một vật thể

at different wavelengths

ở các bước sóng khác nhau

and determining what material it's made from.

và xác định xem nó được làm từ vật liệu gì.

Different materials will absorb and reflect light Cụm từ

Các vật liệu khác nhau sẽ hấp thụ và phản xạ ánh sáng

at different wavelengths.

ở các bước sóng khác nhau.

By comparing these spectroscopy graphs Ngữ pháp

Bằng cách so sánh các biểu đồ quang phổ này

with materials here on Earth,

với các vật liệu ở đây trên Trái đất,

we can identify what material

chúng ta có thể xác định vật liệu nào

the object must be made of.

mà vật thể đó chắc chắn được tạo thành.

This object is too far and dim

Vật thể này quá xa và mờ

for us to perform measurements like this,

để chúng ta thực hiện các phép đo như thế này,

and we will have to wait until 2028 Ngữ pháp

và chúng ta sẽ phải đợi đến năm 2028

for it to make another flyby of Earth.

để nó thực hiện một chuyến bay ngang qua Trái đất khác.

Only then will we be able to do spectroscopy observations Ngữ pháp

Chỉ đến lúc đó, chúng ta mới có thể thực hiện quan sát quang phổ

and confirm if it really is Snoopy.

và xác nhận xem đó có thực sự là Snoopy hay không.

Snoopy is the only spacecraft once occupied by humans Ngữ pháp

Snoopy là con tàu vũ trụ duy nhất từng có con người sinh sống

to still be traveling through space.

vẫn còn đang du hành qua không gian.

Despite going off on a crazy journey 54 years ago,

Mặc dù đã bắt đầu một hành trình điên rồ cách đây 54 năm,

the laws of physics

các định luật vật lý

mean that it will continue

có nghĩa là nó sẽ tiếp tục

to call home every now and then. Thành ngữ

ghé về nhà thỉnh thoảng.

Perhaps in the future, Mạch ý

Có lẽ trong tương lai,

we will have the ability to retrieve the abandoned spacecraft

chúng ta sẽ có khả năng thu hồi con tàu vũ trụ bị bỏ rơi

and finally bring it back to Earth,

và cuối cùng mang nó trở lại Trái đất,

where its crazy journey all began.

nơi bắt đầu toàn bộ hành trình điên rồ của nó.

And now,

Và bây giờ,

time for the Primal Space giveaway.

đã đến lúc trao giải thưởng của Primal Space.

The winner of this awesome ISS LEGO model

Người chiến thắng mô hình LEGO Trạm vũ trụ quốc tế (ISS) tuyệt vời này

is Alan Cardenas.

là Alan Cardenas.

Congratulations.

Xin chúc mừng.

But, don't worry if you didn't win.

Nhưng, đừng lo lắng nếu bạn không trúng giải.

In the next video,

Trong video tiếp theo,

we'll be giving away this amazing Apollo 11 poster.

chúng tôi sẽ tặng tấm poster Apollo 11 tuyệt đẹp này.

All you need to do Ngữ pháp

Tất cả những gì bạn cần làm

is sign up at the link below

là đăng ký tại liên kết bên dưới

and leave a comment saying

và để lại một bình luận cho biết

what kind of condition

tình trạng

you think Snoopy would be in now.

mà bạn nghĩ Snoopy hiện đang ở.

Thank you very much for watching,

Cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã theo dõi,

and I'll see you in the next video.

và hẹn gặp lại các bạn trong video tiếp theo.