Dấu chấm hết cho Không gian – Tạo ra Nhà tù cho Nhân loại: tài liệu học tiếng Anh

Space travel is the most exciting and challenging adventure humanity has ever undertaken.

Du hành vũ trụ là cuộc phiêu lưu thú vị và đầy thử thách nhất mà nhân loại từng thực hiện.

But in an irony of history,

Nhưng có một sự trớ trêu của lịch sử,

we may stop ourselves from going into space the more we do it. Ngữ pháp

chúng ta càng làm vậy, chúng ta lại càng tự ngăn cản mình tiến vào không gian.

With every rocket launched and with every satellite deployed, Mạch ý

Với mỗi tên lửa được phóng lên và mỗi vệ tinh được triển khai,

we're creating a trap for ourselves that gets deadlier and more dangerous every year. Thành ngữ

chúng ta đang tự tạo ra một cái bẫy ngày càng chết chóc và nguy hiểm hơn sau mỗi năm.

If it's ever activated,

Nếu một khi nó được kích hoạt,

it could end the space age and trap us on our planet for decades or even centuries. Văn hóa

nó có thể chấm dứt kỷ nguyên vũ trụ và giam cầm chúng ta trên hành tinh của mình trong nhiều thập kỷ hoặc thậm chí hàng thế kỷ.

Getting something into space is incredibly hard.

Việc đưa một thứ gì đó vào không gian là vô cùng khó khăn.

To do so, you need to move very, very fast,

Để làm được điều đó, bạn cần phải di chuyển rất, rất nhanh,

at first straight up to leave the atmosphere,

đầu tiên là bay thẳng lên để rời khỏi bầu khí quyển,

then sideways to begin a sort of circling around the Earth,

sau đó bay ngang để bắt đầu kiểu bay theo vòng tròn quanh Trái Đất,

still very, very fast.

vẫn với một tốc độ rất, rất nhanh.

If you do that successfully,

Nếu bạn làm điều đó thành công,

you can enter a low Earth orbit. Cụm từ

bạn có thể đi vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.

And once in orbit,

Và một khi đã ở trên quỹ đạo,

it's very hard to get out of orbit.

sẽ rất khó để thoát ra khỏi quỹ đạo đó.

Unless you have energy to spare, Cụm từ

Trừ khi bạn có đủ năng lượng dự trữ,

you're sort of locked in here, falling around the Earth forever. Ghi chú

nếu không bạn sẽ bị mắc kẹt ở đây, mãi mãi rơi quanh Trái Đất.

That's great for things we want to stay up, Cụm động từ

Điều đó thật tuyệt đối với những thứ chúng ta muốn giữ ở trên đó,

like space stations and satellites.

như trạm vũ trụ và vệ tinh.

And so we moved the majority of humanity's space infrastructure to this place,

Và thế là chúng ta đã di chuyển phần lớn cơ sở hạ tầng vũ trụ của nhân loại đến nơi này,

just a few hundred kilometers above the surface.

chỉ cách bề mặt vài trăm km.

Just high enough so that the atmosphere is so thin Ngữ pháp

Đủ cao để bầu khí quyển trở nên rất mỏng

that orbiting things can stay up for centuries before air resistance can slow them enough to bring them back to Earth. Cách dùng từ

để các vật thể trên quỹ đạo có thể lơ lửng trong nhiều thế kỷ trước khi lực cản không khí có thể làm chậm chúng đủ để kéo chúng trở lại Trái Đất.

But this is also the source of our deadly trap.

Nhưng đây cũng là nguồn gốc của cái bẫy chết người của chúng ta.

Rockets are really metal cylinders that keep big parts of fuel in place.

Tên lửa thực chất là những ống hình trụ bằng kim loại giữ những phần nhiên liệu lớn ở bên trong.

Whenever a portion of the fuel has been spent,

Bất cứ khi nào một phần nhiên liệu đã được sử dụng hết,

the empty tanks are dropped to make the rocket lighter.

các thùng chứa rỗng sẽ bị thả xuống để làm cho tên lửa nhẹ hơn.

Some parts crash down to Earth or burn up in the atmosphere. Cụm động từ

Một số bộ phận rơi xuống Trái Đất hoặc bốc cháy trong khí quyển.

But most of the useless rocket parts stay up

Nhưng hầu hết các bộ phận vô dụng của tên lửa vẫn ở trên đó

and begin to orbit the planet.

và bắt đầu quay quanh hành tinh.

After decades of space travel,

Sau nhiều thập kỷ du hành vũ trụ,

low Earth orbit is a junkyard of spent boosters, Thành ngữ

quỹ đạo Trái Đất tầm thấp đã trở thành một bãi rác của những bộ đẩy tên lửa đã qua sử dụng,

broken satellites and millions of pieces of shrapnel from missile tests and explosions.

các vệ tinh bị hỏng và hàng triệu mảnh đạn vụn từ các vụ thử tên lửa và các vụ nổ.

Right now,

Ngay bây giờ,

we know of around 2,600 defunct satellites, Cách dùng từ

chúng ta biết có khoảng 2.600 vệ tinh không còn hoạt động,

10,000 objects bigger than a monitor,

10.000 vật thể lớn hơn một chiếc màn hình,

20,000 as large as an apple,

20.000 vật thể lớn bằng quả táo,

500,000 pieces the size of a marble,

500.000 mảnh vụn cỡ hòn bi ve,

and at least 100 million parts so small they can't be tracked. Ngữ pháp

và ít nhất 100 triệu bộ phận nhỏ đến mức không thể theo dõi được.

This debris is moving at speeds of up to 30,000 km/h, Cụm từ

Những mảnh vỡ này đang di chuyển với tốc độ lên tới 30.000 km/h,

circling Earth on crisscrossing orbits multiple times a day.

quay quanh Trái Đất trên các quỹ đạo đan chéo nhau nhiều lần một ngày.

Orbital speeds are so fast Ngữ pháp

Tốc độ trên quỹ đạo nhanh đến mức

that being hit by debris the size of a pea is like being shot by a plasma gun. Mạch ý

bị một mảnh vỡ cỡ hạt đậu đâm trúng cũng giống như bị bắn bằng súng plasma.

On impact,

Khi va chạm,

the debris vaporizes,

các mảnh vỡ bay hơi,

releasing enough energy to punch holes straight through solid metal. Ngữ pháp

giải phóng đủ năng lượng để đục thủng những lỗ thẳng qua kim loại rắn.

So,

Vì vậy,

we've covered the space around our planet with millions of deadly pieces of destruction.

chúng ta đã bao phủ không gian xung quanh hành tinh của mình bằng hàng triệu mảnh vỡ hủy diệt chết người.

And we also put a trillion-dollar global infrastructure network right in the danger zone. Thành ngữ

Và chúng ta cũng đã đặt một mạng lưới cơ sở hạ tầng toàn cầu trị giá hàng nghìn tỷ đô la ngay trong vùng nguy hiểm.

It performs critical duties essential to the modern world:

Nó thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu quan trọng đối với thế giới hiện đại:

global communication,

thông tin liên lạc toàn cầu,

GPS, and navigation,

GPS và điều hướng,

collecting weather data,

thu thập dữ liệu thời tiết,

looking out for asteroids,

tìm kiếm tiểu hành tinh,

and all manner of scientific discoveries. Cụm từ

và đủ mọi hình thức khám phá khoa học.

Things we would miss very much if they suddenly went away.

Những thứ mà chúng ta sẽ rất nhớ nếu chúng đột nhiên biến mất.

If just one pea-sized bullet hits one of our 1,100 working satellites,

Nếu chỉ một viên đạn cỡ hạt đậu va vào một trong 1.100 vệ tinh đang hoạt động của chúng ta,

it will be destroyed instantly.

nó sẽ bị phá hủy ngay lập tức.

Three or four satellites are already being destroyed this way every year.

Mỗi năm đã có ba hoặc bốn vệ tinh bị phá hủy theo cách này.

As the number of satellites and the amount of junk in orbit is expected to grow tenfold in the next decade, Ngữ pháp

Vì số lượng vệ tinh và lượng rác trên quỹ đạo dự kiến sẽ tăng gấp mười lần trong thập kỷ tới,

we're approaching a tipping point. Thành ngữ

chúng ta đang tiến gần đến một điểm bùng phát.

But the worst thing in space is not tiny pieces of junk.

Nhưng điều tồi tệ nhất trong không gian không phải là những mảnh rác nhỏ.

The worst thing would be an unstoppable chain reaction Cách dùng từ

Điều tồi tệ nhất sẽ là một phản ứng dây chuyền không thể ngăn cản

that turns a lot of non-junk things into junk.

biến rất nhiều thứ không phải là rác trở thành rác.

For example,

Ví dụ,

if two satellites hit each other in just the right way.

nếu hai vệ tinh đâm vào nhau ở một góc độ vừa vặn.

If satellites collide,

Nếu các vệ tinh va chạm,

they don't stop and fall out of the sky.

chúng không dừng lại và rơi từ trên trời xuống.

It's more of a splash Ngữ pháp

Nó giống như một sự bắn tóe

than a crash.

hơn là một vụ va chạm.

Orbital speeds are so fast,

Tốc độ trên quỹ đạo nhanh đến mức,

solid pieces spray right through each other,

các mảnh vỡ rắn sẽ xé toạc và xuyên qua nhau,

transforming the two satellites into clouds of thousands of little things Ngữ pháp

biến hai vệ tinh thành những đám mây gồm hàng ngàn mảnh vỡ nhỏ

still fast enough to destroy more satellites.

vẫn đủ nhanh để tiêu diệt thêm nhiều vệ tinh khác.

This could trigger the slowest and most destructive sort of domino effect, Thành ngữ

Điều này có thể kích hoạt loại hiệu ứng domino chậm nhất và tàn phá nhất,

a collision cascade. Cách dùng từ

một chuỗi va chạm xếp tầng.

Like a shotgun spray,

Giống như một phát đạn súng hoa cải,

each collision creates more bullets.

mỗi va chạm tạo ra nhiều viên đạn hơn.

What was once a single tiny target, Ngữ pháp

Một thứ từng là mục tiêu nhỏ bé duy nhất,

very unlikely to hit anything,

rất khó có khả năng va vào bất cứ thứ gì,

becomes a wall of destruction,

nay trở thành một bức tường hủy diệt,

hungry to make more. Thành ngữ

khao khát tạo ra nhiều thiệt hại hơn.

As more and more satellites are destroyed, Ngữ pháp

Khi ngày càng có nhiều vệ tinh bị phá hủy,

the destruction accelerates exponentially,

sự hủy diệt sẽ tăng tốc theo cấp số nhân,

eventually destroying everything parked in orbit.

cuối cùng tiêu diệt mọi thứ đang đậu trên quỹ đạo.

But space is very empty,

Nhưng không gian rất trống rỗng,

so the first few collisions may take a long time.

nên một vài vụ va chạm đầu tiên có thể mất một thời gian dài.

By the time we realize what's happening, Ngữ pháp

Đến khi chúng ta nhận ra điều gì đang xảy ra,

it's too late.

thì đã quá muộn.

One year,

Một năm nọ,

one satellite is destroyed,

một vệ tinh bị phá hủy,

and that's no big deal. Thành ngữ

và đó không phải là chuyện lớn.

The next year, Mạch ý

Năm tiếp theo,

five.

là năm vệ tinh.

The year after,

Năm sau đó,

50,

50,

until there's nothing left.

cho đến khi không còn gì lại.

The situation in orbit is rapidly worsening,

Tình hình trên quỹ đạo đang xấu đi nhanh chóng,

and we may already be past the point of no return. Thành ngữ

và chúng ta có thể đã vượt qua điểm không thể quay đầu.

Within 10 years,

Trong vòng 10 năm nữa,

space around Earth may no longer be viable for long-term satellites or rockets. Cụm từ

không gian quanh Trái Đất có thể không còn khả thi đối với các vệ tinh hoặc tên lửa dài hạn.

The worst-case scenario is horrifying. Cụm từ

Kịch bản tồi tệ nhất thật kinh hoàng.

A debris field made of hundreds of millions of pieces,

Một bãi mảnh vỡ được tạo thành từ hàng trăm triệu mảnh,

many too small to track,

nhiều mảnh quá nhỏ để có thể theo dõi,

moving at 30,000 km/h.

di chuyển với tốc độ 30.000 km/h.

It would effectively create a deadly barrier around Earth,

Nó sẽ thực sự tạo ra một hàng rào chết người quanh Trái Đất,

possibly too dangerous to cross.

có thể quá nguy hiểm để vượt qua.

Dreams of Moon bases,

Những giấc mơ về các căn cứ trên Mặt Trăng,

Mars colonies,

các thuộc địa trên sao Hỏa,

or space travel at all may be set back centuries. Cụm động từ

hoặc việc du hành không gian có thể bị thụt lùi hàng thế kỷ.

And the loss of our space infrastructure

Và sự mất mát của cơ sở hạ tầng vũ trụ của chúng ta

would send some of the technology we rely on daily back to the 1970s.

sẽ đưa một số công nghệ mà chúng ta dựa vào hàng ngày trở về những năm 1970.

But it might not be too late to clean up our mess. Thành ngữ

Nhưng có thể vẫn chưa quá muộn để dọn dẹp mớ hỗn độn của chúng ta.

While the space industry has become better at avoiding space junk,

Trong khi ngành công nghiệp vũ trụ đã trở nên giỏi hơn trong việc tránh rác thải vũ trụ,

it's still growing fast

nó vẫn đang phát triển nhanh chóng

and occasional weapon tests don't help.

và các cuộc thử nghiệm vũ khí thỉnh thoảng diễn ra cũng không giúp ích gì.

So,

Vì vậy,

there have been a couple of wild but also serious suggestions

đã có một số gợi ý điên rồ nhưng cũng rất nghiêm túc

about how to quickly remove as much deadly space junk as possible

về cách nhanh chóng loại bỏ càng nhiều rác thải vũ trụ chết người càng tốt

without creating more in the process.

mà không tạo ra thêm rác trong quá trình đó.

Lots of ideas are being thrown around, Cụm động từ

Rất nhiều ý tưởng đang được đưa ra,

and some of the most seriously considered involve capture and return missions,

và một số ý tưởng được xem xét nghiêm túc nhất liên quan đến các nhiệm vụ thu hồi và đem về,

which are being tested now.

hiện đang được thử nghiệm.

One method involves meeting a piece of junk in orbit

Một phương pháp liên quan đến việc tiếp cận một mảnh rác trên quỹ đạo

with a small satellite loaded with a net.

bằng một vệ tinh nhỏ được trang bị một cái lưới.

Once caught, Ngữ pháp

Sau khi bị bắt,

a small rocket could be used to bring it down towards Earth.

một tên lửa nhỏ có thể được sử dụng để đưa nó xuống Trái Đất.

Targets too large for a net

Các mục tiêu quá lớn đối với lưới

might be instead caught with a harpoon on a tether.

thay vào đó có thể bị bắt bằng một mũi lao gắn trên dây cáp.

Instead of firing a rocket, Ngữ pháp

Thay vì bắn tên lửa,

the cleaner would deploy a large sail to produce atmospheric drag Cách dùng từ

vệ tinh dọn dẹp sẽ triển khai một cánh buồm lớn để tạo lực cản khí quyển

and accelerate orbital decay.

và đẩy nhanh quá trình làm chệch quỹ đạo.

And there are lots of other wild sci-fi sounding proposals,

Và cũng có rất nhiều đề xuất nghe có vẻ điên rồ như khoa học viễn tưởng

too.

nữa.

Some might use giant electromagnets.

Một số có thể sử dụng nam châm điện khổng lồ.

These magnetic tugs work by pushing on the magnetic components inside satellites

Những tàu lai dắt từ tính này hoạt động bằng cách đẩy các thành phần từ tính bên trong vệ tinh

that they use to stabilize and orientate themselves in Earth's magnetic field.

mà chúng sử dụng để ổn định và định hướng bản thân trong từ trường Trái Đất.

These may be safer and more reliable than nets and harpoons

Những thứ này có thể an toàn và đáng tin cậy hơn lưới và lao

because they never have to make contact with the junk they're handling, Cụm từ

bởi vì chúng không bao giờ phải tiếp xúc với rác mà chúng đang xử lý,

so there's no risk of accidentally breaking up their target into more junk. Cụm động từ

nên không có rủi ro vô tình làm vỡ mục tiêu của chúng thành nhiều rác hơn.

As for the tiniest bits of junk,

Còn đối với những mảnh rác nhỏ nhất,

lasers might be the key to vaporizing them entirely. Cụm từ

tia laser có thể là chìa khóa để làm bốc hơi chúng hoàn toàn.

Satellites with lasers wouldn't need to visit their targets.

Các vệ tinh mang tia laser sẽ không cần phải đến gần mục tiêu của chúng.

They can shoot them from far away.

Chúng có thể bắn rác từ rất xa.

Large objects can't exactly be shot down,

Các vật thể lớn không hoàn toàn có thể bị bắn hạ,

but lasers can be used to ablate them

nhưng tia laser có thể được sử dụng để làm mòn chúng

or burn tiny amounts of material off the side Cụm động từ

hoặc đốt cháy một lượng nhỏ vật liệu ở bên cạnh

to push the junk to a safer orbit.

để đẩy rác sang một quỹ đạo an toàn hơn.

Whatever technology we use in the end, Ngữ pháp

Bất kể cuối cùng chúng ta sử dụng công nghệ nào,

we better start doing something soon Cách dùng từ

tốt hơn hết chúng ta nên bắt đầu làm điều gì đó sớm

before 100 million bullets become a trillion

trước khi 100 triệu viên đạn biến thành một nghìn tỷ

and the trap is set.

và cái bẫy được thiết lập.

If we don't act,

Nếu chúng ta không hành động,

our adventure in space

cuộc phiêu lưu vào không gian của chúng ta

might end before it's even begun. Ngữ pháp

có thể kết thúc trước cả khi nó bắt đầu.