TRIẾT HỌC - Những người Khắc kỷ: tài liệu học tiếng Anh

This is a film about Stoicism and why you need more of it in your life

Đây là một bộ phim về Chủ nghĩa Khắc kỷ và tại sao bạn cần nó nhiều hơn trong cuộc sống,

because as people seldom tell you but we will quietly.

bởi vì ít có người nói cho bạn biết nhưng chúng tôi sẽ lặng lẽ chia sẻ với bạn.

Stoicism was a philosophy that flourished for 480 years in ancient Greece and Rome

Chủ nghĩa Khắc kỷ là một triết học hưng thịnh trong 480 năm ở Hy Lạp và La Mã cổ đại

and was popular with everyone from slaves to the aristocracy Ngữ pháp

và phổ biến với mọi người từ nô lệ đến giới quý tộc,

because unlike so much philosophy it was helpful.

bởi vì không giống như nhiều triết học khác, nó rất hữu ích.

Helpful when we panic, want to give up, despair and rage at existence.

Hữu ích khi chúng ta hoảng loạn, muốn bỏ cuộc, tuyệt vọng và nổi giận với sự tồn tại.

We still honor this philosophy

Chúng ta vẫn tôn vinh triết lý này

whenever we think of someone as brave

bất cứ khi nào chúng ta nghĩ về một người nào đó dũng cảm

and without perhaps quite knowing why

và có lẽ không hoàn toàn biết lý do tại sao

call them stoic. Cách dùng từ

gọi họ là những người khắc kỷ.

There are two great philosophers of Stoicism.

Có hai triết gia vĩ đại của Chủ nghĩa Khắc kỷ.

The first is the Roman writer and tutor to Nero, Seneca.

Người đầu tiên là nhà văn La Mã và là gia sư của Nero, Seneca.

He lived between AD 4 and AD 65.

Ông sống từ năm 4 sau Công nguyên đến năm 65 sau Công nguyên.

That's right, tutor to Nero,

Đúng vậy, gia sư của Nero,

the infamous dictator who slept with his own mother,

tên độc tài khét tiếng đã ngủ với chính mẹ ruột của mình,

raped young boys

hãm hiếp các bé trai

and just because he felt like it Cụm từ

và chỉ vì hắn cảm thấy thích

asked his old tutor Seneca to commit suicide

đã yêu cầu vị gia sư già Seneca của mình tự sát

in front of his own family.

ngay trước mặt gia đình của ông.

And our other guide to Stoicism is

Và người dẫn đường khác của chúng ta đến với Chủ nghĩa Khắc kỷ là

the kind and magnanimous Roman emperor Marcus Aurelius

vị hoàng đế La Mã tử tế và khoan dung Marcus Aurelius,

AD 121 to 180

năm 121 đến 180 sau Công nguyên,

who was forced to spend most of his reign

người đã buộc phải dành phần lớn thời gian trị vì của mình

on the edges of the empire

ở vùng rìa của đế chế

fighting off invincible Germanic hordes Cụm động từ

để chiến đấu chống lại các đội quân Đức bất khả chiến bại,

but found time to write one of the greatest works of philosophy Cụm từ

nhưng vẫn tìm được thời gian để viết một trong những tác phẩm triết học vĩ đại nhất,

the Meditations

cuốn "Suy tưởng" (Meditations),

in his tent at night.

trong lều của mình vào ban đêm.

There are two problems Stoicism can help us with in particular.

Có hai vấn đề đặc biệt mà Chủ nghĩa Khắc kỷ có thể giúp chúng ta.

The first is anxiety.

Đầu tiên là sự lo âu.

When you're feeling anxious about something

Khi bạn cảm thấy lo lắng về một điều gì đó,

most people are maddening.

hầu hết mọi người đều làm bạn phát điên.

They believe it's their duty to cheer you up. Ghi chú

Họ tin rằng trách nhiệm của họ là làm bạn vui lên.

However intelligent they might otherwise be. Ngữ pháp

Dù cho bình thường họ có thông minh đến đâu.

They say things like "It'll be okay. Don't worry."

Họ nói những câu như "Mọi chuyện sẽ ổn thôi. Đừng lo lắng."

Even "Cheer up."

Thậm chí là "Vui lên đi."

The Stoics were appalled.

Những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ đã rất kinh ngạc.

They hated any kind of consolation

Họ ghét bất kỳ kiểu an ủi nào

that aims to give the listener hope.

nhằm mục đích mang lại hy vọng cho người nghe.

Hope is the opium of the emotions Thành ngữ

Hy vọng là liều thuốc phiện của cảm xúc

and must be stamped out conclusively Cụm động từ

và phải được loại bỏ triệt để

for a person to stand any chance of inner peace Cụm từ

để một người có bất kỳ cơ hội nào đạt được sự bình yên trong tâm hồn,

because hope only lifts you up higher Thành ngữ

bởi vì hy vọng chỉ nâng bạn lên cao hơn

for the eventual fall.

cho cú ngã cuối cùng mà thôi.

The Stoics advised us to take a different path.

Những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ khuyên chúng ta đi theo một con đường khác.

To be calm

Để giữ bình tĩnh,

one has to tell oneself something very dark. Ngữ pháp

một người phải tự nhủ với bản thân một điều rất đen tối.

It will be terrible.

Chuyện đó sẽ rất tồi tệ.

I might have to go to prison.

Mình có thể phải vào tù.

The lump really could be malignant.

Khối u đó thực sự có thể là ác tính.

I probably will be fired and humiliated.

Mình có lẽ sẽ bị sa thải và bị sỉ nhục.

My friends almost certainly will succeed.

Bạn bè của mình gần như chắc chắn sẽ thành công.

But a huge consoling stoic but one must keep in mind that one will nevertheless Cụm từ

Nhưng một chữ "nhưng" to lớn đầy an ủi của người khắc kỷ, người ta phải nhớ rằng dù sao đi nữa,

be okay.

mình sẽ ổn thôi.

Okay because in the end

Ổn vì cuối cùng,

as Marcus Aurelius said

như Marcus Aurelius đã nói,

we are each of us stronger than we think.

mỗi chúng ta đều mạnh mẽ hơn chúng ta nghĩ.

Prison won't be fun

Ở tù sẽ không vui vẻ gì,

nor will losing one's job Ngữ pháp

mất việc cũng vậy,

or being made a laughing stock Thành ngữ

hay trở thành trò cười cho thiên hạ,

but one will get through it. Cụm động từ

nhưng người ta rồi sẽ vượt qua được.

Stoicism emboldens us against the worst fate can throw at us. Thành ngữ

Chủ nghĩa Khắc kỷ tiếp thêm cho chúng ta dũng khí chống lại những số phận tồi tệ nhất có thể ập đến.

And if you really really can't take it

Và nếu bạn thực sự, thực sự không thể chịu đựng nổi,

suicide is always an option.

tự sát luôn là một lựa chọn.

The Stoics mentioned this repeatedly.

Những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ đã nhắc đến điều này nhiều lần.

Here is Seneca.

Đây là câu nói của Seneca.

Can you no longer see a road to freedom?

Bạn không còn nhìn thấy con đường dẫn đến tự do nữa sao?

It's right in front of you.

Nó ở ngay trước mắt bạn đấy.

You need only turn over your wrists. Ngữ pháp

Bạn chỉ cần ngửa cổ tay lên.

To build up an impression of one's own resilience

Để xây dựng ấn tượng về khả năng phục hồi của chính mình,

the Stoics suggested one regularly rehearse worst case scenarios. Cụm từ

những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ đề nghị người ta nên thường xuyên diễn tập các tình huống xấu nhất.

For example twice a year

Ví dụ như hai lần một năm,

one should take off one's smart clothes,

người ta nên cởi bỏ những bộ quần áo bảnh bao của mình,

get into some dirty rags,

khoác lên mình những mảnh giẻ rách bẩn thỉu,

sleep on a rug in the kitchen floor

ngủ trên một tấm thảm trải trên sàn bếp

and eat only stale bread and rainwater from an animal's bowl.

và chỉ ăn bánh mì thiu và uống nước mưa từ bát của động vật.

And thereby you'll make an amazing discovery.

Và qua đó bạn sẽ có một khám phá đáng kinh ngạc.

As Marcus Aurelius put it Cụm từ

Như Marcus Aurelius đã đặt vấn đề,

almost nothing material is needed for a happy life

hầu như không cần bất kỳ vật chất nào cho một cuộc sống hạnh phúc

for he who has understood existence.

đối với người đã thấu hiểu sự tồn tại.

Another subject of interest to the Stoics was anger.

Một chủ đề quan tâm khác đối với những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ là sự tức giận.

Romans were a bad tempered lot. Cách dùng từ

Người La Mã là một nhóm người nóng tính.

The Stoics wanted to calm them down Cụm động từ

Những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ muốn làm họ bình tĩnh lại,

but they did so by an unusual route

nhưng họ đã làm vậy bằng một con đường không bình thường,

by intellectual argument.

bằng lập luận trí tuệ.

They proposed that getting angry isn't something you do by nature

Họ cho rằng việc nổi giận không phải là điều bạn làm theo bản năng,

because you have a Latin temper

vì bạn mang dòng máu nóng của người Latinh

or are somehow inherently hot blooded. Thành ngữ

hay bằng cách nào đó bản chất bạn đã là người nóng máu.

It's the result of being stupid,

Đó là kết quả của sự ngu ngốc,

of having the wrong ideas about life.

của việc có những ý nghĩ sai lầm về cuộc sống.

Anger stems when misplaced hope smashes into unforeseen reality. Thành ngữ

Sự tức giận nảy sinh khi những hy vọng đặt sai chỗ va chạm với hiện thực không lường trước được.

We don't shout every time something bad happens to us Ngữ pháp

Chúng ta không hét lên mỗi khi có điều gì tồi tệ xảy ra với mình,

only when it's bad and unexpected.

chỉ khi điều đó tồi tệ và bất ngờ.

For example, you'd never shout just because it started raining

Ví dụ, bạn sẽ không bao giờ la hét chỉ vì trời bắt đầu mưa,

even though rain can be horrible

mặc dù trời mưa có thể rất khủng khiếp,

because you've learned to expect rain.

vì bạn đã học được cách đoán trước những cơn mưa.

The same should apply to everything. Cụm từ

Điều tương tự cũng nên áp dụng cho mọi thứ.

Don't only expect rain,

Đừng chỉ đoán trước những cơn mưa,

expect betrayal, infamy, sadism, theft, humiliation, lust, greed, spite.

hãy dự đoán sự phản bội, ô nhục, bạo dâm, trộm cắp, sỉ nhục, nhục dục, tham lam, hằn học.

One will stop being so angry

Người ta sẽ ngừng tức giận như vậy

when one learns the true facts of the misery of life.

khi họ biết được sự thật trần trụi về nỗi khốn khổ của cuộc sống.

The wise person should aim to reach a state Ngữ pháp

Người khôn ngoan nên hướng đến việc đạt được một trạng thái

where simply nothing could suddenly disturb their peace of mind. Cụm từ

mà đơn giản là không gì có thể bất ngờ làm xáo trộn sự bình yên trong tâm trí họ.

Every tragedy should already be priced in. Thành ngữ

Mọi bi kịch đều nên được tính toán trước.

We're going to leave you with the most beautiful remark that Seneca made Mạch ý

Chúng tôi sẽ để lại cho bạn một câu nói đẹp nhất mà Seneca đã từng nói

just as Nero's guards were grabbing him and shoving him into a bathroom

ngay khi lính gác của Nero bắt lấy ông và xô ông vào phòng tắm,

where he was meant to take a sharp knife and kill himself. Ngữ pháp

nơi ông đáng lẽ phải cầm một con dao sắc và tự kết liễu đời mình.

His wife Paulina and two children were panicking, weeping, clinging to his cloaks

Vợ ông Paulina và hai người con đang hoảng loạn, khóc lóc, bám chặt lấy áo choàng của ông,

but Seneca turned to them, pulled a weary smile at them and simply said

nhưng Seneca quay lại nhìn họ, nở một nụ cười mệt mỏi và chỉ nói:

"What need is there to weep over parts of life? Ngữ pháp

"Có cần thiết phải khóc cho những phần của cuộc sống không?

The whole of it calls for tears." Cụm động từ

Toàn bộ cuộc sống này đều đáng để rơi nước mắt."

We have much to learn from the Stoics.

Chúng ta có rất nhiều điều để học hỏi từ những người theo Chủ nghĩa Khắc kỷ.