Biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của chúng ta không? ⏲️ 6 Minute English: tài liệu học tiếng Anh

Six Minute English

Six Minute English

from BBCLearningEnglish.com.

từ BBCLearningEnglish.com.

Hello and welcome to

Xin chào và chào mừng đến với

Six Minute English from BBC Learning English.

Six Minute English từ BBC Learning English.

I'm Beth.

Tôi là Beth.

And I'm Neil.

Và tôi là Neil.

Today, we're going to talk about climate change Mạch ý

Hôm nay, chúng ta sẽ nói về biến đổi khí hậu

and how it can affect people's mental health. Cụm từ

và cách nó có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của con người.

Natural disasters and the impacts of climate change can be stressful.

Thảm họa thiên nhiên và tác động của biến đổi khí hậu có thể gây căng thẳng.

Isn't that right, Beth?

Đúng không, Beth?

Yeah, definitely.

Vâng, chắc chắn rồi.

In today's episode,

Trong tập hôm nay,

we're going to find out about how people can protect their mental health Ghi chú

chúng ta sẽ tìm hiểu cách mọi người có thể bảo vệ sức khỏe tâm thần của họ

from the impacts of climate change.

trước những tác động của biến đổi khí hậu.

We'll be hearing from a psychiatry expert

Chúng ta sẽ lắng nghe từ một chuyên gia tâm thần học

and a man who survived a wildfire

và một người đàn ông sống sót sau trận cháy rừng

and helped rebuild his town.

và giúp xây dựng lại thị trấn của mình.

But first, Beth, Mạch ý

Nhưng trước tiên, Beth,

I have a question for you.

tôi có một câu hỏi cho bạn.

Scientists aren't always sure Ngữ pháp

Các nhà khoa học không phải lúc nào cũng chắc chắn

whether natural disasters like floods and wildfires

liệu các thảm họa thiên nhiên như lũ lụt và cháy rừng

are as a result of human-caused climate change. Ghi chú

có phải là kết quả của biến đổi khí hậu do con người gây ra hay không.

But in January 2025,

Nhưng vào tháng 1 năm 2025,

big wildfires affected big parts of Los Angeles

những trận cháy rừng lớn đã ảnh hưởng đến phần lớn Los Angeles

in California.

ở California.

But according to the research organization World Weather Attribution, Ghi chú

Nhưng theo tổ chức nghiên cứu World Weather Attribution,

human-caused climate change made the fires

biến đổi khí hậu do con người gây ra đã khiến những vụ cháy này

A, 10% more likely, Ngữ pháp

A, có khả năng xảy ra cao hơn 10%,

B, 35% more likely,

B, có khả năng xảy ra cao hơn 35%,

or C, 20% less likely?

hay C, ít có khả năng xảy ra hơn 20%?

Um, I'm going to say

Ừm, tôi sẽ nói là

10% more likely.

có khả năng cao hơn 10%.

Okay, well,

Được rồi, vậy thì,

we'll find out the answer at the end of the program.

chúng ta sẽ tìm câu trả lời ở cuối chương trình.

Now, natural disasters like floods and wildfires

Ngày nay, thảm họa thiên nhiên như lũ lụt và cháy rừng

can destroy homes and communities.

có thể phá hủy nhà cửa và cộng đồng.

People who live in areas affected by natural disasters Ngữ pháp

Những người sống ở những khu vực bị ảnh hưởng bởi thảm họa thiên nhiên

can often experience climate trauma. Cụm từ

thường có thể trải qua tổn thương do khí hậu.

Trauma is what we call the very bad and long-lasting emotional effects Ghi chú

Tổn thương tâm lý (trauma) là những ảnh hưởng cảm xúc tồi tệ và kéo dài

of an event or experience.

của một sự kiện hay một trải nghiệm.

Professor Jyoti Mishra is an expert in climate trauma

Giáo sư Jyoti Mishra là một chuyên gia về tổn thương do khí hậu

at the University of California.

tại Đại học California.

She explained more about the condition to Graihagh Jackson,

Bà đã giải thích thêm về tình trạng này với Graihagh Jackson,

host of BBC World Service program

người dẫn chương trình của BBC World Service

The Climate Question.

The Climate Question.

Climate trauma is not an individual Mạch ý

Tổn thương do khí hậu không phải là tổn thương

trauma. It's a community-wide trauma, Cách dùng từ

cá nhân. Đó là tổn thương của toàn cộng đồng,

which really requires community-wide healing.

điều này thực sự đòi hỏi sự chữa lành từ toàn cộng đồng.

Yeah, I'm really struck by what you've said Thành ngữ

Vâng, tôi thực sự ấn tượng bởi những gì bà đã nói

about the fact that it's whole communities that are affected, Ngữ pháp

về thực tế rằng toàn bộ cộng đồng mới là đối tượng bị ảnh hưởng,

not individuals.

chứ không phải cá nhân.

But also part of the solution is about the community Cụm từ

Mà còn vì một phần của giải pháp là nằm ở cộng đồng

and how it rebuilds and reknits together. Thành ngữ

và cách cộng đồng đó xây dựng lại cũng như gắn kết lại với nhau.

Absolutely. Yes.

Hoàn toàn đúng. Vâng.

So, we've found that individuals

Vì vậy, chúng tôi nhận thấy rằng những cá nhân

who have a greater sense of positive support from their family Cụm từ

cảm nhận được sự hỗ trợ tích cực lớn hơn từ gia đình của họ

and a greater sense of meaningful connection with their community,

và cảm nhận được sự kết nối ý nghĩa lớn hơn với cộng đồng của họ,

they are in general more resilient.

nhìn chung họ kiên cường hơn.

Jyoti's research on climate trauma

Nghiên cứu của Jyoti về tổn thương do khí hậu

has found that it affects communities

đã phát hiện ra rằng nó ảnh hưởng đến các cộng đồng

rather than individuals. Mạch ý

hơn là các cá nhân.

Host of the program,

Người dẫn chương trình,

Graihagh Jackson, is struck by what Jyoti says.

Graihagh Jackson, rất ấn tượng với những gì Jyoti nói.

If you're struck by an idea,

Nếu bạn bị 'struck' (ấn tượng) bởi một ý tưởng,

you find it particularly interesting or impressive.

bạn thấy nó đặc biệt thú vị hoặc đáng nể.

Graihagh says that part of the solution to climate trauma

Graihagh nói rằng một phần giải pháp cho tổn thương do khí hậu

could be in how the community reknits together.

có thể nằm ở cách cộng đồng 'reknits together' (gắn kết lại).

This means how the social connections in a community

Điều này có nghĩa là cách mà các kết nối xã hội trong một cộng đồng

are restored.

được khôi phục.

We can often describe a community as close-knit, Cụm từ

Chúng ta thường có thể mô tả một cộng đồng là 'close-knit' (gắn bó mật thiết),

which means everyone helps and supports each other.

có nghĩa là mọi người giúp đỡ và hỗ trợ lẫn nhau.

Jyoti explains that having a strong community

Jyoti giải thích rằng việc có một cộng đồng vững mạnh

also helps reduce or heal climate trauma. Cụm từ

cũng giúp giảm thiểu hoặc chữa lành tổn thương do khí hậu.

She says that research has found

Cô cho biết nghiên cứu đã phát hiện ra

that people who have a strong community

rằng những người có một cộng đồng vững mạnh

are more resilient

sẽ 'resilient' (kiên cường) hơn

when bad things like natural disasters happen.

khi những điều tồi tệ như thảm họa thiên nhiên xảy ra.

If you're resilient, Cách dùng từ

Nếu bạn 'resilient',

you're able to get better more easily

bạn có thể hồi phục dễ dàng hơn

after something difficult or bad happens.

sau khi một điều gì đó khó khăn hay tồi tệ xảy ra.

One person who had to be resilient

Một người đã phải mạnh mẽ kiên cường

is Brad Sherwood.

là Brad Sherwood.

He survived a wildfire in Northern California in 2017

Ông sống sót sau một trận cháy rừng ở Bắc California vào năm 2017

called the Tubbs Fire.

có tên là Tubbs Fire.

But when he returned home,

Nhưng khi ông trở về nhà,

his neighborhood was destroyed.

khu phố của ông đã bị phá hủy.

Brad started to volunteer for a local support network Cụm từ

Brad bắt đầu làm tình nguyện viên cho một mạng lưới hỗ trợ địa phương

called After the Fire

có tên là After the Fire

to try to rebuild his community. Cụm từ

để cố gắng xây dựng lại cộng đồng của mình.

As he explained to BBC World Service program

Như ông đã giải thích trên chương trình của BBC World Service

The Climate Question.

The Climate Question.

The silver lining in all this, Thành ngữ

Tia hy vọng trong tất cả chuyện này,

I mean, if it wasn't for the Tubbs Fire, Ngữ pháp

ý tôi là, nếu không có trận cháy Tubbs,

we wouldn't be working as a community right now Cụm từ

chúng tôi sẽ không làm việc cùng nhau như một cộng đồng lúc này

to build a new community plaza.

để xây dựng một quảng trường cộng đồng mới.

We were a close community before the Tubbs,

Chúng tôi vốn là một cộng đồng gắn bó trước trận cháy Tubbs,

but afterwards,

nhưng sau đó,

we are so much stronger and resilient.

chúng tôi mạnh mẽ và kiên cường hơn rất nhiều.

And I think our children are as well. Ngữ pháp

Và tôi nghĩ con cái chúng tôi cũng vậy.

They can jump over any hurdle. Thành ngữ

Chúng có thể vượt qua mọi rào cản.

Brad says that the work to rebuild and improve his community

Brad nói rằng công việc tái thiết và cải thiện cộng đồng của mình

is the silver lining to the fire.

chính là 'silver lining' (tia hy vọng) của vụ cháy.

The expression silver lining

Cụm từ 'silver lining'

means a positive thing that comes from a negative situation.

có nghĩa là một điều tích cực xuất phát từ một tình huống tiêu cực.

Brad's community became more resilient after the fire,

Cộng đồng của Brad trở nên kiên cường hơn sau trận hỏa hoạn,

including the children.

kể cả những đứa trẻ.

He says that they can jump over any hurdle.

Ông ấy nói rằng chúng có thể nhảy qua mọi 'hurdle' (rào cản).

We can describe challenges or difficult things in life

Chúng ta có thể mô tả những thách thức hoặc những điều khó khăn trong cuộc sống

as hurdles.

như là những 'hurdles'.

And it's quite inspiring,

Và điều đó khá truyền cảm hứng,

I think,

tôi nghĩ vậy,

to hear how Brad has taken a bad situation Mạch ý

khi nghe cách Brad đối mặt với một tình huống tồi tệ

and tried to stay resilient.

và cố gắng giữ được sự kiên cường.

Now, the organization that Brad volunteers for,

Hiện tại, tổ chức mà Brad làm tình nguyện,

After the Fire,

After the Fire,

are helping those impacted by the fires in LA Ngữ pháp

đang giúp đỡ những người bị ảnh hưởng bởi các trận cháy ở LA

in January.

vào tháng 1.

Which reminds me, Mạch ý

Điều này nhắc tôi nhớ,

I asked you, Beth,

tôi đã hỏi bạn, Beth,

about the impacts of human-made climate change

về tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra

on the wildfires in LA in January.

đối với các vụ cháy rừng ở LA vào tháng 1.

And I said 10% more likely.

Và tôi đã nói là có khả năng cao hơn 10%.

Which was,

Và đó,

I'm afraid, Ý định

tôi e là,

the wrong answer.

một câu trả lời sai.

It was actually 35%.

Thực tế là 35%.

Wow.

Chà.

Okay, well,

Được rồi, vậy thì,

let's recap the vocabulary we've learned Mạch ý

hãy cùng điểm lại những từ vựng chúng ta đã học

starting with trauma,

bắt đầu với 'trauma' (tổn thương tâm lý),

which is what we call the very bad and long-lasting emotional effects

đó là cách chúng ta gọi những ảnh hưởng cảm xúc rất tồi tệ và kéo dài

of an event or experience.

của một sự kiện hay một trải nghiệm.

If you're struck by an idea

Nếu bạn bị 'struck' (ấn tượng) bởi một ý tưởng

or something someone has said,

hoặc một điều gì đó ai đó đã nói,

you find it particularly interesting or impressive.

bạn thấy nó đặc biệt thú vị hoặc đáng nể.

If a community reknits together,

Nếu một cộng đồng 'reknits together' (gắn kết lại),

it becomes closer again.

nó trở nên gần gũi hơn một lần nữa.

And a close-knit community

Và một cộng đồng 'close-knit' (gắn bó mật thiết)

is where everyone looks after each other. Cụm động từ

là nơi mọi người chăm sóc lẫn nhau.

Resilient means able to get better more easily

'Resilient' (kiên cường) nghĩa là có thể phục hồi dễ dàng hơn

when bad things happen.

khi có chuyện xấu xảy ra.

A silver lining is a positive thing that comes from a negative situation.

'A silver lining' (tia hy vọng) là một điều tích cực xuất phát từ một tình huống tiêu cực.

And we can describe challenges or difficult things in life

Và chúng ta có thể mô tả những thách thức hoặc điều khó khăn trong cuộc sống

as hurdles.

như là 'hurdles' (những rào cản).

Once again,

Một lần nữa,

our six minutes are up.

sáu phút của chúng ta đã hết.

But why not try the interactive quiz on our website Ý định

Nhưng tại sao không thử làm bài kiểm tra tương tác trên trang web của chúng tôi

to test what you've learnt.

để kiểm tra những gì bạn đã học.

And we have a free worksheet as well.

Và chúng tôi cũng có một bài tập miễn phí.

Just visit bbclearningenglish.com.

Chỉ cần truy cập bbclearningenglish.com.

Thanks for listening and goodbye.

Cảm ơn các bạn đã lắng nghe và tạm biệt.

Bye.

Tạm biệt.

Six Minute English

Six Minute English

from BBCLearningEnglish.com.

từ BBCLearningEnglish.com.